Sebahattin Karaca
Foça Turizmi ve Siren *Kayalarý
Bu yazýmda Foça turizmi içersinde Siren Kayalarý’nýn yeri ve önemi hakkýndaki görüþ ve düþüncelerimi, dünyadaki benzer koruma alanlardan yola çýkarak sizlerle paylaþmak istiyorum.
24.01.2010 tarihinde Avustralya’nýn Melbourn þehrinde Great Ocean Road turuna katýldým. Fevkalade geçen günün akþamýnda Phillip Island’da bulunan küçük penguenlerin (Little Penguins) koruma alanýna ulaþtýk. Rehberimiz yerel saat ile akþam 21:00 gibi penguenlerin, okyanustan karaya dönüþ saatleri olduðunu açýklamýþtý. Alana vardýðýmýzda, manzarayý görünce gözlerime inanamadým. Alanda yaklaþýk 30 kadar otobüs vardý. Bizden sonra da bir o kadar daha geldi. Kalabalýk bir kitle, binlerce küçük penguenin okyanustan karaya dönüþünü izlemeye gelmiþti. Çok sayýda ziyaretçi olmamýza karþýn, mükemmel bir organizasyon ile rehberler eþliðinde tribünlere yerleþtirildik.
Arkamýzdaki daðda binlerce yavru penguen karýnlarýný kendileri için doldurmuþ olan annelerini beklerken, bizim de tribünlerdeki heyecanlý bekleyiþimiz devam ediyordu. Çünkü ilk defa anne penguenlerin yavrularý için yakalayýp midelerinde sakladýklarý balýklarý, çok geniþ ve karanlýk bir alanda herhangi bir karýþtýrma olmaksýzýn sadece kendi yavrularýna ulaþtýrmalarýna tanýklýk edecektik. Sessiz bekleyiþimiz yaklaþýk 45 dakika sürdü. Beklerken sigara içmek, konuþmak ve fotoðraf çekmek kesinlikle yasaktý. Herkes bu kurallara ciddiyetle uyuyordu. Saat 21.00 sýralarýnda anne penguenler öbek öbek karaya çýkmaya baþladýlar. Paytak paytak yürüyerek her birisi kendi yuva ve yavrusunu buldu. Bu seremoni 2 saat kadar sürdü.
Sonrasýnda binlerce insan bol dükkânlý ve restaurantlý bir çýkýþ koridorundan geçerken, alýþveriþlerini yaptýlar, ihtiyaçlarýný karþýladýlar.
Burada þunu gördüm: Mükemmel bir düzenleme ile bir yandan doða korunmuþ, penguenlere doðal ortamda yaþama þansý verilmiþ, diðer yandan da insanlara bu þahane olayý görme imkâný saðlanmýþtý. En önemlisi 365 gün büyük bir turizm ekonomisi yaratýlmýþtý.
Siren Kayalarý
Þimdi buradan Siren Kayalarý’na gelelim. Siren kayalarý, Kapodokya’nýn denizdeki benzeridir. Ayný zamanda Foça’ya ismini veren Akdeniz foklarýnýn üreme ve yaþama alanýdýr. Bilimsel olarak yapýlan araþtýrmalarda durumun böyle olduðu kanýtlanmýþtýr. Çok deðil bundan otuz yýl önce, altmýþa yakýn fok* Siren Kayalarý civarýnda yaþýyorlardý. Hatta bazen limanlarýmýza kadar geldikleri olurdu. Evlerimizin balkonlarýndan onlarýn yüzdüklerini, oynadýklarýný görürdük. Foça, Akdeniz Foklarý Koruma Bölgesi ilan edildikten sonra, Siren Kayalarý bölgesi ile ilgili birçok çalýþma ve araþtýrma yapýlmýþtýr. Buna raðmen foklarýn soyu tükenme noktasýna gelmiþtir.
Neler yapýlabilir ?
Yukarýda örneðini verdiðim “penguen koruma alanýnda” olduðu gibi, bir düzenleme yapýlabilmesi için öncelikle konunun uzmaný bilim adamlarý ve üniversitelerden destek alýnmalýdýr. Avrupa ve/veya Birleþmiþ Milletler’in ilgili fonlarýndan kaynak saðlanarak, uluslararasý standartlarda düzenlemeler yapýlabilir. Asýrlardan beri foklarýn üreme ve yaþam alaný olan Siren Kayalarý kendi doðal güzelliði ve foklarýn yaþama alaný vurgusuyla, daha kararlý ve planlý olarak yeniden gündeme getirilmelidir . Diðer taraftan koruma alaný adý altýnda hüküm süren yasakçý zihniyet terk edilmeli, bilimsel düzenlemelerle insanlara Siren Kayalarý’ný gezip görme imkâný yaratýlmalýdýr. Bu düzenlemeler yapýlýrken Siren Kayalarý’nýn doðasýna, foklarýn üreme, çoðalma ve yaþamasýna fýrsat verilmeli, alýnacak tedbirlerle projenin kalýcýlýðý saðlanmalýdýr.
Bu çalýþmalar ve düzenlemeler sonucunda, Siren Kayalarý ve foklar Foça turizminin ve turizm ekonomisinin geliþmesine kesinlikle katký saðlayacaktýr.
Adýný Fok’lardan alan ” Foça” vefasýný bu vesile ile göstermiþ ve borcunu ödemiþ olacaktýr. Foça; turizm hareketi içersinde çekim ve cazibe merkezlerini arttýrmak , çoðaltmak zorundadýr. Beþkapýlar, onarýlan Kale duvarlarý, yel deðirmenleri, özellikle Küçük Deniz Limaný, çekim ve cazibe merkezleridir.
Bir sonraki yazýmda bu konularý sizlerle paylaþmak dileðiyle.
*Kaynak Yurdakul Kabasakal
Sebahattin Karaca
sebahattinkaraca35@hotmail.com
www.sebahattinkaraca.com
Bu yazýmda Foça turizmi içersinde Siren Kayalarý’nýn yeri ve önemi hakkýndaki görüþ ve düþüncelerimi, dünyadaki benzer koruma alanlardan yola çýkarak sizlerle paylaþmak istiyorum.
24.01.2010 tarihinde Avustralya’nýn Melbourn þehrinde Great Ocean Road turuna katýldým. Fevkalade geçen günün akþamýnda Phillip Island’da bulunan küçük penguenlerin (Little Penguins) koruma alanýna ulaþtýk. Rehberimiz yerel saat ile akþam 21:00 gibi penguenlerin, okyanustan karaya dönüþ saatleri olduðunu açýklamýþtý. Alana vardýðýmýzda, manzarayý görünce gözlerime inanamadým. Alanda yaklaþýk 30 kadar otobüs vardý. Bizden sonra da bir o kadar daha geldi. Kalabalýk bir kitle, binlerce küçük penguenin okyanustan karaya dönüþünü izlemeye gelmiþti. Çok sayýda ziyaretçi olmamýza karþýn, mükemmel bir organizasyon ile rehberler eþliðinde tribünlere yerleþtirildik.
Arkamýzdaki daðda binlerce yavru penguen karýnlarýný kendileri için doldurmuþ olan annelerini beklerken, bizim de tribünlerdeki heyecanlý bekleyiþimiz devam ediyordu. Çünkü ilk defa anne penguenlerin yavrularý için yakalayýp midelerinde sakladýklarý balýklarý, çok geniþ ve karanlýk bir alanda herhangi bir karýþtýrma olmaksýzýn sadece kendi yavrularýna ulaþtýrmalarýna tanýklýk edecektik. Sessiz bekleyiþimiz yaklaþýk 45 dakika sürdü. Beklerken sigara içmek, konuþmak ve fotoðraf çekmek kesinlikle yasaktý. Herkes bu kurallara ciddiyetle uyuyordu. Saat 21.00 sýralarýnda anne penguenler öbek öbek karaya çýkmaya baþladýlar. Paytak paytak yürüyerek her birisi kendi yuva ve yavrusunu buldu. Bu seremoni 2 saat kadar sürdü.
Sonrasýnda binlerce insan bol dükkânlý ve restaurantlý bir çýkýþ koridorundan geçerken, alýþveriþlerini yaptýlar, ihtiyaçlarýný karþýladýlar.
Burada þunu gördüm: Mükemmel bir düzenleme ile bir yandan doða korunmuþ, penguenlere doðal ortamda yaþama þansý verilmiþ, diðer yandan da insanlara bu þahane olayý görme imkâný saðlanmýþtý. En önemlisi 365 gün büyük bir turizm ekonomisi yaratýlmýþtý.
Siren Kayalarý
Þimdi buradan Siren Kayalarý’na gelelim. Siren kayalarý, Kapodokya’nýn denizdeki benzeridir. Ayný zamanda Foça’ya ismini veren Akdeniz foklarýnýn üreme ve yaþama alanýdýr. Bilimsel olarak yapýlan araþtýrmalarda durumun böyle olduðu kanýtlanmýþtýr. Çok deðil bundan otuz yýl önce, altmýþa yakýn fok* Siren Kayalarý civarýnda yaþýyorlardý. Hatta bazen limanlarýmýza kadar geldikleri olurdu. Evlerimizin balkonlarýndan onlarýn yüzdüklerini, oynadýklarýný görürdük. Foça, Akdeniz Foklarý Koruma Bölgesi ilan edildikten sonra, Siren Kayalarý bölgesi ile ilgili birçok çalýþma ve araþtýrma yapýlmýþtýr. Buna raðmen foklarýn soyu tükenme noktasýna gelmiþtir.
Neler yapýlabilir ?
Yukarýda örneðini verdiðim “penguen koruma alanýnda” olduðu gibi, bir düzenleme yapýlabilmesi için öncelikle konunun uzmaný bilim adamlarý ve üniversitelerden destek alýnmalýdýr. Avrupa ve/veya Birleþmiþ Milletler’in ilgili fonlarýndan kaynak saðlanarak, uluslararasý standartlarda düzenlemeler yapýlabilir. Asýrlardan beri foklarýn üreme ve yaþam alaný olan Siren Kayalarý kendi doðal güzelliði ve foklarýn yaþama alaný vurgusuyla, daha kararlý ve planlý olarak yeniden gündeme getirilmelidir . Diðer taraftan koruma alaný adý altýnda hüküm süren yasakçý zihniyet terk edilmeli, bilimsel düzenlemelerle insanlara Siren Kayalarý’ný gezip görme imkâný yaratýlmalýdýr. Bu düzenlemeler yapýlýrken Siren Kayalarý’nýn doðasýna, foklarýn üreme, çoðalma ve yaþamasýna fýrsat verilmeli, alýnacak tedbirlerle projenin kalýcýlýðý saðlanmalýdýr.
Bu çalýþmalar ve düzenlemeler sonucunda, Siren Kayalarý ve foklar Foça turizminin ve turizm ekonomisinin geliþmesine kesinlikle katký saðlayacaktýr.
Adýný Fok’lardan alan ” Foça” vefasýný bu vesile ile göstermiþ ve borcunu ödemiþ olacaktýr. Foça; turizm hareketi içersinde çekim ve cazibe merkezlerini arttýrmak , çoðaltmak zorundadýr. Beþkapýlar, onarýlan Kale duvarlarý, yel deðirmenleri, özellikle Küçük Deniz Limaný, çekim ve cazibe merkezleridir.
Bir sonraki yazýmda bu konularý sizlerle paylaþmak dileðiyle.
*Kaynak Yurdakul Kabasakal
Sebahattin Karaca
sebahattinkaraca35@hotmail.com
"Sebahattin Karaca" bütün yazýlarý için týklayýn...