Bir Başkomiser Galip Polisiyesi: “Ölüm Fırsat Kollar”
“2012 Dünya Kitap Altýn Sayfa Polisiye Roman Ödülü”nün sahibi olan Çaðatay Yaþmut’un yeni kitabý “Ölüm Fýrsat Kollar” ikinci baskýya gidiyor. Anýlan kitap, Oðlak Yayýnlarý etiketiyle “Maceraperest Kitaplar” dizisinden 2008’de çýkmaya baþlayan “Bir Baþkomiser Galip Polisiyesi” serisinin yedinci romaný. Bireysel ve toplumsal boyutunun yaný sýra temposuyla dikkat çeken “Ölüm Fýrsat Kollar”ýn kapak tasarýmý M. Deniz Çorbacýoðlu’na ait olup, 215 sayfadan oluþuyor.
“Ölüm Fýrsat Kollar”ýn gördüðü ilgiden memnun olan Yaþmut, kitabý hakkýnda konuþurken, Baþkomiser Galip'in kendi geçmiþiyle yüzleþtiðini ve adalet arayýþýnda ahlaki sýnýrlarý zorladýðýný belirterek, “Günümüzde polisiyelerin büyük kýsmý; eþitsizliði, adaletsizliði, haksýzlýðý, yozlaþmayý gösterir ve mevcut sistemle hesaplaþmayý önemser. Bu yaklaþýmý benimsiyorum. Benim yaptýðým, polisiyenin taþýmasý gereken muammasýný kaybetmeden, anlatý çizgilerinin de dýþýna çýkmadan bu muhayyel dünyada olan bitenleri ortaya sermektir” ifadelerini kullandý.
Romanýn konusuna gelince...
Yaþmut, romanýn konusunu “Baþkomiser Galip, birbirinden baðýmsýz gibi görünen vahþi cinayetlerin izini sürerken bu kez kendi geçmiþiyle de yüzleþmek zorunda kalýyor. Her romanýmda olduðu gibi bu romanda da toplumsal meselelere dokundum; aile içi þiddet, ensest ve organ kaçakçýlýðý bunlardan bazýlarý” þeklinde özetledi.
Serinin merkez karakteri Baþkomiser Galip nasýl biri?
Mavi gözlü, görevine baðlý, adil, fedakâr ve idealist bir polis. Yaptýðý iþ onu, ölümle yaþam arasýndaki ince çizgide tutmaktadýr. Çevresindekiler tarafýndan sevilir, sayýlýr. Bizden biri olduðu için rutinleri tanýdýktýr. Kitap okumaz, tiyatro ve sinemaya gitmez. Televizyon bile izlemez. Sanat ve kitaplarla ilgili eksikliklerini sevgilisi Oya kapatýr. Kadýköylü olup, Ýstanbul’un hemen her yerini iyi bilir. Psikolojik anlamda gelgitleri bulunmaktadýr. Nazik bir polis deðildir, küfürlü konuþur. Suçlulara karþý kaba kuvvet kullanýr. Çoðu erkek gibi kadýnlarla iliþkilerinde sorunlarý vardýr. Sistemin içinde sýkýþmýþtýr, çözmeye çalýþtýðý suç kadar kendisiyle de hesaplaþýr.
Ölüm Fýrsat Kollar”ýn arka kapak yazýsý þöyle:
“Karanlýk pencerelere baktým. Herkes uyuyordu. Bir gören olmamasýný dileyerek cesedi ve küreði bagajdan çýkarýp mezarlýða taþýdýk. Epey bir bel aðrýsý çekeceðim kesindi. Eski bir mezarlýk olduðu için çok ürkütücüydü. Mezar taþlarýnýn arasýnda patika yol ya da toprak yol bile yoktu. Yerler çamur olduðu için ayakkabýlarýmýz battý. Uzun mezar taþlarýnýn üzerindeki kelimeler Osmanlýca’ydý. Taþlarýn tepelerinde kavuklar, külahlar vardý. Kimisi solmuþ kimisi çatlamýþtý. Rüzgâr uðulduyor, asýrlýk aðaçlar, selviler ürkütücü sesler çýkarýyordu. Mahallenin ortasýnda kalmýþ bu mezarlýðýn her köþesi karanlýktý ve bir tehlikenin gizlendiði izlenimini veriyordu. Serdar haklýydý. Zamanýn olmadýðý bu eski unutulmuþ mezarlýk, yaþadýðýmýz hayatlarýn ne kadar boþ ve anlamsýz olduðunu çok iyi anlatýyordu. Ama þu anda hayatý sorgulayacak durumda deðildik, önce þu mevtadan kurtulmamýz gerekiyordu. Eskilerden kalma bir hesaplaþmanýn ortasýna düþen Baþkomiser Galip bu kez çözümü rüyalarýnda mý bulacak?”
"Ölüm Fýrsat Kollar" klasik bir polisiye deðil. “Katil kim?” romanýndan çok, “Bu düzen neden böyle?” sorusunu sorduran bir metin. Yaþmut’un en güçlü tarafý ise, polisiyeyi edebiyatýn dýþýna düþürmemesi. Ancak edebi dil endiþesi taþýmýyor. Üslubu sert ama, dili yalýn ve her kesimin anlayacaðý kadar açýk. Cümleleri çok uzatmýyor. Görsellik çok net, olaylar bir film þeridi gibi okurun gözünün önünde akýyor. Karakterleri kahraman deðil, sistemin içinde yoðrulmuþ insanlar. Komiser Galip ve ekip arkadaþlarýnýn diyaloglarý, davranýþlarý ve eylemleri kurgunun geliþimine uygun. Mizahi diyaloglar yer yer gülümsetiyor. Örnek mi?
“Serdar cesedin baþýna çömelerek nabzýný kontrol etti. ‘Yüzde yüz ölü’ dedi.” (Sayfa 34)
“Hepimiz nefesimizi tuttuk. Cesedin zaten nefesi yoktu.” (Sayfa 37)
“’Abi cinayet var. Burhaniye’de.’ ‘Yaþa koçum! Gönder konumu’” (Sayfa 124)
“‘Bir tane verir misin?’ ‘Vermem.’ ‘Niye?’ ‘Sigarama yazýk.’” (Sayfa 154)
Tatilinizi keyifli ve soluksuz bir maceraya dönüþtürecek olan “Ölüm Fýrsat Kollar”, seçkin kitap maðazalarý ve kitap satýþ sitelerinden edinilebilir.
“Ölüm Fýrsat Kollar”ýn gördüðü ilgiden memnun olan Yaþmut, kitabý hakkýnda konuþurken, Baþkomiser Galip'in kendi geçmiþiyle yüzleþtiðini ve adalet arayýþýnda ahlaki sýnýrlarý zorladýðýný belirterek, “Günümüzde polisiyelerin büyük kýsmý; eþitsizliði, adaletsizliði, haksýzlýðý, yozlaþmayý gösterir ve mevcut sistemle hesaplaþmayý önemser. Bu yaklaþýmý benimsiyorum. Benim yaptýðým, polisiyenin taþýmasý gereken muammasýný kaybetmeden, anlatý çizgilerinin de dýþýna çýkmadan bu muhayyel dünyada olan bitenleri ortaya sermektir” ifadelerini kullandý.
Romanýn konusuna gelince...
Yaþmut, romanýn konusunu “Baþkomiser Galip, birbirinden baðýmsýz gibi görünen vahþi cinayetlerin izini sürerken bu kez kendi geçmiþiyle de yüzleþmek zorunda kalýyor. Her romanýmda olduðu gibi bu romanda da toplumsal meselelere dokundum; aile içi þiddet, ensest ve organ kaçakçýlýðý bunlardan bazýlarý” þeklinde özetledi.
Serinin merkez karakteri Baþkomiser Galip nasýl biri?
Mavi gözlü, görevine baðlý, adil, fedakâr ve idealist bir polis. Yaptýðý iþ onu, ölümle yaþam arasýndaki ince çizgide tutmaktadýr. Çevresindekiler tarafýndan sevilir, sayýlýr. Bizden biri olduðu için rutinleri tanýdýktýr. Kitap okumaz, tiyatro ve sinemaya gitmez. Televizyon bile izlemez. Sanat ve kitaplarla ilgili eksikliklerini sevgilisi Oya kapatýr. Kadýköylü olup, Ýstanbul’un hemen her yerini iyi bilir. Psikolojik anlamda gelgitleri bulunmaktadýr. Nazik bir polis deðildir, küfürlü konuþur. Suçlulara karþý kaba kuvvet kullanýr. Çoðu erkek gibi kadýnlarla iliþkilerinde sorunlarý vardýr. Sistemin içinde sýkýþmýþtýr, çözmeye çalýþtýðý suç kadar kendisiyle de hesaplaþýr.
Ölüm Fýrsat Kollar”ýn arka kapak yazýsý þöyle:
“Karanlýk pencerelere baktým. Herkes uyuyordu. Bir gören olmamasýný dileyerek cesedi ve küreði bagajdan çýkarýp mezarlýða taþýdýk. Epey bir bel aðrýsý çekeceðim kesindi. Eski bir mezarlýk olduðu için çok ürkütücüydü. Mezar taþlarýnýn arasýnda patika yol ya da toprak yol bile yoktu. Yerler çamur olduðu için ayakkabýlarýmýz battý. Uzun mezar taþlarýnýn üzerindeki kelimeler Osmanlýca’ydý. Taþlarýn tepelerinde kavuklar, külahlar vardý. Kimisi solmuþ kimisi çatlamýþtý. Rüzgâr uðulduyor, asýrlýk aðaçlar, selviler ürkütücü sesler çýkarýyordu. Mahallenin ortasýnda kalmýþ bu mezarlýðýn her köþesi karanlýktý ve bir tehlikenin gizlendiði izlenimini veriyordu. Serdar haklýydý. Zamanýn olmadýðý bu eski unutulmuþ mezarlýk, yaþadýðýmýz hayatlarýn ne kadar boþ ve anlamsýz olduðunu çok iyi anlatýyordu. Ama þu anda hayatý sorgulayacak durumda deðildik, önce þu mevtadan kurtulmamýz gerekiyordu. Eskilerden kalma bir hesaplaþmanýn ortasýna düþen Baþkomiser Galip bu kez çözümü rüyalarýnda mý bulacak?”
"Ölüm Fýrsat Kollar" klasik bir polisiye deðil. “Katil kim?” romanýndan çok, “Bu düzen neden böyle?” sorusunu sorduran bir metin. Yaþmut’un en güçlü tarafý ise, polisiyeyi edebiyatýn dýþýna düþürmemesi. Ancak edebi dil endiþesi taþýmýyor. Üslubu sert ama, dili yalýn ve her kesimin anlayacaðý kadar açýk. Cümleleri çok uzatmýyor. Görsellik çok net, olaylar bir film þeridi gibi okurun gözünün önünde akýyor. Karakterleri kahraman deðil, sistemin içinde yoðrulmuþ insanlar. Komiser Galip ve ekip arkadaþlarýnýn diyaloglarý, davranýþlarý ve eylemleri kurgunun geliþimine uygun. Mizahi diyaloglar yer yer gülümsetiyor. Örnek mi?
“Serdar cesedin baþýna çömelerek nabzýný kontrol etti. ‘Yüzde yüz ölü’ dedi.” (Sayfa 34)
“Hepimiz nefesimizi tuttuk. Cesedin zaten nefesi yoktu.” (Sayfa 37)
“’Abi cinayet var. Burhaniye’de.’ ‘Yaþa koçum! Gönder konumu’” (Sayfa 124)
“‘Bir tane verir misin?’ ‘Vermem.’ ‘Niye?’ ‘Sigarama yazýk.’” (Sayfa 154)
Tatilinizi keyifli ve soluksuz bir maceraya dönüþtürecek olan “Ölüm Fýrsat Kollar”, seçkin kitap maðazalarý ve kitap satýþ sitelerinden edinilebilir.
