Güzin TÜMER
HAYDÝ EKVADOR’A!
Yazý yazmaya uzun bir süre ara verdim. Son kaldýðým yer Cuenca. Cuenca ile ilgili izlenimlerimi paylaþmýþtým. Araya "Ýnsana Dair" adlý oralardaki insanlara ait gözlemlerimi paylaþtýðým yazý girdi. Seyahati bitirdikten sonra yazmanýn çok kolay olmadýðýný biliyorum. Her þey taze iken coþkuyu iliklerime kadar yaþarken, elbette kalemden dökülenler farklý olacaktý. Bakalým seyahatimin son 15 gününe ait bu yazý nasýl olacak?
Ben Cuenca'dan Loja üzerinden Vilcabamba'ya geldim. Ekvador'un güneyinde Peru sýnýrýna yakýn bir bölgede And Daðlarý ile çevrili yemyeþil bir ovada kurulmuþ küçük, þirin bir kasaba...
Dünyanýn çeþitli yerlerinden göç etmiþ çiçek çocuklarýn mekaný...
Bu þirin kasaba, ortalama ömrün uzun olmasý ile ün yapmýþ. Ömrün uzun olmasýnýn nedenleri bilim adamlarýný meþgul etmiþ. Bu konuda birçok araþtýrma yapýlmýþ.
Çevredeki sularda insan saðlýðýna iyi gelen mineraller bulunmuþ. Vilcabamba'da rüzgarýn güçlü temizleme etkisi ile buradaki insanlarýn sürekli taze ve temiz hava soluduklarý bilimsel araþtýrmalarla kanýtlanmýþ. Bunlarýn yaný sýra organik beslenme, muhteþem iklim uzun ömürlü olmanýn gerekçeleri olarak ifade ediliyor. Neredeyse yýl boyunca sýcaklýk deðiþikliðinin bile olmadýðý bu kasabada yýl boyunca gece gündüz süresi birbirine eþit. Bu nedenle güneþ her gün ayný saatte doðuyor ve ayný saatte batýyor. Ýnsan vücudunun deðiþimlere ayak uydurmak için özel bir çaba sarfetmesine gerek kalmýyor.
Ýþte tüm bu özellikler Vilcabamba'yý tüm dünyada özel bir yaþam alaný haline getiriyor. Uzun ve saðlýklý bir ömrün anahtarý Vilcabamba'da yaþamak gibi gözüküyor. Büyüdüðüm kentten bir kýyý kasabasýna gelme kararýný almak bile uzun zaman almýþtý. Olsun uzakta olsa da orada bir Vilcabamba var.
Vilcabamba ekoturizm adý verilen turizm biçimiyle ünlenmiþ. Son yýllarda turizm literatürüne giren "ekoturizm" çevreyi koruyan, yerel halkýn refahýný gözeten ve doðal alanlara karþý duyarlý bir turizm biçimi olarak tanýmlanýyor. Vilcabamba ekoturizm merkezlerinden biri. "Ecolodge" adý verilen çok sayýda otel var. Ekoturizmi benimsemiþ bu oteller geleneksel mimari ile yapýlmýþ ve yerel kaynaklarý kullanmayý hedeflemiþ. Alternatif bir anlayýþla konuklarýna kucak açan Vilcabamba, Ekvador'un gözde yerlerinden...
Çiçek çocuklarýn burayý neden seçtiðini anlamak mümkün. Zamanýn yavaþ ilerlediði bu kasabadaki yaþam biçimine imrenmemek zor deðil. Hayal edilmeyecek yaþtaki kiþilerin kimileri ata binip dolaþýrken kimileri bir kafede oturup gençlik anýlarýný anlatýrken,kimileri de ekolojik tarýmla uðraþarak ömürlerine ömür katýyorlar. Vilcabamba'daki yaþlý insan profilinin bildiðimizin çok ötesinde olduðunu söylemeliyim.
Vilcabamba kasaba merkezinde yine bir meydan ve kilise ile insaný selamlýyor.
Kafeler, lokantalar bu meydanýn etrafýna dizilmiþ. Þunu itiraf etmeliyim, burasý Ekvador içinde en lezzetli salatalarý ve sebze yemeklerini yediðim yer. Daha önce de söylemiþtim Ekvador'un mutfaðýný hiç sevmedim. Vilcabamba'yý bu tesbitin dýþýnda tutmalýyým.
Güzel doðasý, sakinliði, insaný rahatlatan havasý ile Vilcababamba Ekvador'da ziyaret edilmesi gereken yerlerden. Bu arada çok farklý masaj teknikleri kullanýlarak yapýlan masajlar orayý sadece bu özelliði ile bile çok çekici kýlýyor. Hele bu hizmeti çok uygun fiyata satýn alýnca tadýndan yenmiyor.
Ýþte bu þahane ovaya oturmuþ Vilcabamba ziyaretçilerini bekliyor.
Ben Vilcabamba'dan yine Loja üzerinden Zaruma'ya geçtim. Zaruma, Vilcabamba gibi Ekvador'un güneyinde deniz seviyesinden 1200 metre yükseklikte bir kent. Kent altýn madenleri, ahþap mimarisi, kahvesi ve güzel kadýnlarý ile ünlü.
Ben Zaruma'yý çok sevdiðimi söyleyemeyeceðim. Bunun en önemli nedeni kentin daðýn eteklerine kurulmuþ olmasýndan kaynaklanan çok iniþli çýkýþlý olmasý...
Kentin en önemli özelliði çok sayýda farklý madene sahip olmasý.Bunlardan en önemlisi altýn. Ýnkalar tarafýndan bulunan altýn madenleri Ýspanyollarýn iþgaline kadar onlarýn elinde kalmýþ. Daha sonra Ýspanyol, Ýngiliz, Fransýz ve Amerikalýlarýn kontrolü altýnda kalmýþ 1950’li yýllara kadar..
Ýngiltere'de Kraliyet ailesinin çok büyük miktarda altýna sahip olduðu söyleniyor. Belki de bu sözü edilen altýnlarýn bir kýsmý Zaruma'dan taþýnan altýnlardýr. Kim bilir?
Bu fotoðraf eskiden altýn madeni olarak kullanýlan þimdi turistlerin ziyaretine açýlmýþ "El Sexmo" adý verilen altýn madeninin giriþi...
Refah düzeyi yüksek olan ülkelerin bu refahlarýný bugün ciddi bir fakirlikle mücadele eden ülkelerin kaynaklarýný sömürmeye borçlu olduklarý hepimizin bildiði bir gerçek...
Zaruma daha önce de söylediðim gibi ahþap evleri ile ünlü. Þimdi bu ahþap evlerden birkaç foto...
Zaruma'nýn lezzetli tatlýlarý oradan aklýmda kalan en güzel þey...
Zaruma'dan yaklaþýk altý saat süren bir otobüs yolculuðu ile ülkenin en büyük kenti Guayaquil'e geldim. Güvenli bir yer olmamasý ile ünlü... Ben Ekvadorlularýn yalancýsýyým. Guayaquil'den birkaç saat süren eziyetli bir yolculukla Pasifik kýyýsýndaki güzel Ayampe'ye geldim. Ayampe, Ekvador'un en popüler kýyý bölgelerinden olan Puerto Lopez'e 15 kilometre uzaklýkta çok þirin küçücük bir köy. Denizin sörf yapmaya uygun olmasý nedeniyle her yaþtan her milletten sörfçü için uðrak yeri...
Ayampe aðaçlarýn arasýnda kaybolmuþ tamamen yerli mimari ile yapýlmýþ otelleri ile insanýn çok kolay vazgeçebileceði yerlerden deðil. Üç gün kalmayý planlamýþken on gün kaldým.
Okyanusun kocaman dalgalarýnýn arasýnda dans eden sörfçüleri seyrederken zamanýn nasýl uçup gittiðini hiç anlamýyordum.
Denizle nehrin baðlandýðý bu deltada çok sayýda farklý kuþ var.
Ayampe'de kullanýlan yerel mimari... Otellerin hemen hepsinde kullanýlan mimari tarzý..
Adýný bilmediðim bu bitkiyi çok sevdim.
Ayampe'de her birinin meyvasý farklý olan çok sayýda palmiye aðacý var. Bu palmiye aðacýnýn meyvalarý ve kökleri ilgi çekiciydi.
Puerto Lopez'e kýsa mesafelerde çok sayýda küçük yerleþim yeri ve plaj var. Ayampe bu küçük yerleþim yerlerinden biri…
Puerto Lopez'de "Poor Man's Galapagos" diye adlandýrýlan farklý kuþlarýn yaþama alaný olarak seçtikleri büyük bir Milli Park var. Bu Milli Parkýn adý Machalilla. Kuþlarýn yaþadýðý "Isla de la Plata" Machalilla Milli Parký’nýn içinde yer almaktadýr.
Bilindiði üzere Ekvador dünyada Charles Darwin'in evrim araþtýrmalarýný yaptýðý GalapagosTakým Adalarý ile tanýnýyor.
Ekvador görece olarak ucuz bir ülke olmasýna raðmen Galapagos Takým Adalarý’na gitmek ve orada bir süre kalmanýn bedelinin birçok kiþi tarafýndan çok yüksek olduðu söylendi. "Poor Man's Galapagos" diye adlandýrýlan ada (ada olduðundan emin deðilim) Galapagos adalarýna gidemeyenler için bir seçenek. Ekolojik çeþitlilik olarak Galapagos takým adalarý kadar zengin olmasa da kuþ türlerinin çok benzer olduðu söylendi. Bendeniz de Galapagos'a gidemeyenlerdenim. Bakýn fakirin Galapagos'unda fotoðraf makinesine takýlanlar...
Mavi ayaklý kuþlar...
Puerto Lopez'de, balinalarý izlemek benim için çok heyecan vericiydi. Çok büyük olmayan teknelerle balinalarý izlemeye gittik. O kocaman balinalar tekneye zarar vermeden teknelerin etrafýnda cirit atýyorlardý. Aslýnda fotoðraflarýný çekmenin oldukça zor olduðunu söyleyebilirim. Saniyelerle su üstünde kalýyorlardý. Balinalarla ilgili diðer bir gözlemim, aile olarak gezmeleriydi. Ýþte çekebildiðim birkaç fotoðraf...
Aslýnda Puerto Lopez ve çevresi oldukça güzel. Adeta okyanus kýyýsýnda Amazon diye tanýmlanabilir. Tüm seyahatim boyunca elbette buraya gelene kadar Ekvador'daki yerleþim yerlerinin, milli parklarýn þaþýrtýcý ölçüde temiz olduðunu söylemiþtim. Bu tespit Puerto Lopez için geçerli deðil. Sanki Puerto Lopez büyük bir çöplük... Bunu anlamakta güçlük çektiðimi söyleyebilirim:
Ekvador'un "La Costa" adý verilen kýyý bölgesinde yemek olarak oldukça çok deniz ürünleri tüketiliyor. "Paella" benzeri iç pilava benzer deniz ürünlerinden yapýlmýþ lezzetli bir pilavlarý var. Deniz ürünlerinin büyük bir çoðunluðu kýzartýlarak servis yapýlýyor. Bunu da çok sevdiðimi söyleyemeyeceðim.
Ekvador'u keþif yolculuðuma Quito'dan baþlamýþtým. Yaklaþýk iki ay sonra tekrar Quito'ya döndüm. Ülkeden ayrýlma zamaný gelmiþti. Daðlýk bölgesi, Amazon'u, kýyý bölgesi ve Galapagos Takým Adalarý ile Ekvador Güney Amerika içinde oldukça farklý bir yere sahip. Kolonyal þehirleri, volkanlarý, milli parklarý, þelaleleri ve güler yüzlü insanlarý ile Ekvador anýlarýmda çoktan yerini aldý. Kesinlikle ziyaret edilmeyi hak eden bir ülke.
1 KASIM 2013 FOÇA
Güzin TÜMER
"Güzin TÜMER" bütün yazýlarý için týklayýn...
Yazý yazmaya uzun bir süre ara verdim. Son kaldýðým yer Cuenca. Cuenca ile ilgili izlenimlerimi paylaþmýþtým. Araya "Ýnsana Dair" adlý oralardaki insanlara ait gözlemlerimi paylaþtýðým yazý girdi. Seyahati bitirdikten sonra yazmanýn çok kolay olmadýðýný biliyorum. Her þey taze iken coþkuyu iliklerime kadar yaþarken, elbette kalemden dökülenler farklý olacaktý. Bakalým seyahatimin son 15 gününe ait bu yazý nasýl olacak?
Ben Cuenca'dan Loja üzerinden Vilcabamba'ya geldim. Ekvador'un güneyinde Peru sýnýrýna yakýn bir bölgede And Daðlarý ile çevrili yemyeþil bir ovada kurulmuþ küçük, þirin bir kasaba...
Dünyanýn çeþitli yerlerinden göç etmiþ çiçek çocuklarýn mekaný...
Bu þirin kasaba, ortalama ömrün uzun olmasý ile ün yapmýþ. Ömrün uzun olmasýnýn nedenleri bilim adamlarýný meþgul etmiþ. Bu konuda birçok araþtýrma yapýlmýþ.
Çevredeki sularda insan saðlýðýna iyi gelen mineraller bulunmuþ. Vilcabamba'da rüzgarýn güçlü temizleme etkisi ile buradaki insanlarýn sürekli taze ve temiz hava soluduklarý bilimsel araþtýrmalarla kanýtlanmýþ. Bunlarýn yaný sýra organik beslenme, muhteþem iklim uzun ömürlü olmanýn gerekçeleri olarak ifade ediliyor. Neredeyse yýl boyunca sýcaklýk deðiþikliðinin bile olmadýðý bu kasabada yýl boyunca gece gündüz süresi birbirine eþit. Bu nedenle güneþ her gün ayný saatte doðuyor ve ayný saatte batýyor. Ýnsan vücudunun deðiþimlere ayak uydurmak için özel bir çaba sarfetmesine gerek kalmýyor.
Ýþte tüm bu özellikler Vilcabamba'yý tüm dünyada özel bir yaþam alaný haline getiriyor. Uzun ve saðlýklý bir ömrün anahtarý Vilcabamba'da yaþamak gibi gözüküyor. Büyüdüðüm kentten bir kýyý kasabasýna gelme kararýný almak bile uzun zaman almýþtý. Olsun uzakta olsa da orada bir Vilcabamba var.
Vilcabamba ekoturizm adý verilen turizm biçimiyle ünlenmiþ. Son yýllarda turizm literatürüne giren "ekoturizm" çevreyi koruyan, yerel halkýn refahýný gözeten ve doðal alanlara karþý duyarlý bir turizm biçimi olarak tanýmlanýyor. Vilcabamba ekoturizm merkezlerinden biri. "Ecolodge" adý verilen çok sayýda otel var. Ekoturizmi benimsemiþ bu oteller geleneksel mimari ile yapýlmýþ ve yerel kaynaklarý kullanmayý hedeflemiþ. Alternatif bir anlayýþla konuklarýna kucak açan Vilcabamba, Ekvador'un gözde yerlerinden...
Çiçek çocuklarýn burayý neden seçtiðini anlamak mümkün. Zamanýn yavaþ ilerlediði bu kasabadaki yaþam biçimine imrenmemek zor deðil. Hayal edilmeyecek yaþtaki kiþilerin kimileri ata binip dolaþýrken kimileri bir kafede oturup gençlik anýlarýný anlatýrken,kimileri de ekolojik tarýmla uðraþarak ömürlerine ömür katýyorlar. Vilcabamba'daki yaþlý insan profilinin bildiðimizin çok ötesinde olduðunu söylemeliyim.
Vilcabamba kasaba merkezinde yine bir meydan ve kilise ile insaný selamlýyor.
Kafeler, lokantalar bu meydanýn etrafýna dizilmiþ. Þunu itiraf etmeliyim, burasý Ekvador içinde en lezzetli salatalarý ve sebze yemeklerini yediðim yer. Daha önce de söylemiþtim Ekvador'un mutfaðýný hiç sevmedim. Vilcabamba'yý bu tesbitin dýþýnda tutmalýyým.
Güzel doðasý, sakinliði, insaný rahatlatan havasý ile Vilcababamba Ekvador'da ziyaret edilmesi gereken yerlerden. Bu arada çok farklý masaj teknikleri kullanýlarak yapýlan masajlar orayý sadece bu özelliði ile bile çok çekici kýlýyor. Hele bu hizmeti çok uygun fiyata satýn alýnca tadýndan yenmiyor.
Ýþte bu þahane ovaya oturmuþ Vilcabamba ziyaretçilerini bekliyor.
Ben Vilcabamba'dan yine Loja üzerinden Zaruma'ya geçtim. Zaruma, Vilcabamba gibi Ekvador'un güneyinde deniz seviyesinden 1200 metre yükseklikte bir kent. Kent altýn madenleri, ahþap mimarisi, kahvesi ve güzel kadýnlarý ile ünlü.
Ben Zaruma'yý çok sevdiðimi söyleyemeyeceðim. Bunun en önemli nedeni kentin daðýn eteklerine kurulmuþ olmasýndan kaynaklanan çok iniþli çýkýþlý olmasý...
Kentin en önemli özelliði çok sayýda farklý madene sahip olmasý.Bunlardan en önemlisi altýn. Ýnkalar tarafýndan bulunan altýn madenleri Ýspanyollarýn iþgaline kadar onlarýn elinde kalmýþ. Daha sonra Ýspanyol, Ýngiliz, Fransýz ve Amerikalýlarýn kontrolü altýnda kalmýþ 1950’li yýllara kadar..
Ýngiltere'de Kraliyet ailesinin çok büyük miktarda altýna sahip olduðu söyleniyor. Belki de bu sözü edilen altýnlarýn bir kýsmý Zaruma'dan taþýnan altýnlardýr. Kim bilir?
Bu fotoðraf eskiden altýn madeni olarak kullanýlan þimdi turistlerin ziyaretine açýlmýþ "El Sexmo" adý verilen altýn madeninin giriþi...
Refah düzeyi yüksek olan ülkelerin bu refahlarýný bugün ciddi bir fakirlikle mücadele eden ülkelerin kaynaklarýný sömürmeye borçlu olduklarý hepimizin bildiði bir gerçek...
Zaruma daha önce de söylediðim gibi ahþap evleri ile ünlü. Þimdi bu ahþap evlerden birkaç foto...
Zaruma'nýn lezzetli tatlýlarý oradan aklýmda kalan en güzel þey...
Zaruma'dan yaklaþýk altý saat süren bir otobüs yolculuðu ile ülkenin en büyük kenti Guayaquil'e geldim. Güvenli bir yer olmamasý ile ünlü... Ben Ekvadorlularýn yalancýsýyým. Guayaquil'den birkaç saat süren eziyetli bir yolculukla Pasifik kýyýsýndaki güzel Ayampe'ye geldim. Ayampe, Ekvador'un en popüler kýyý bölgelerinden olan Puerto Lopez'e 15 kilometre uzaklýkta çok þirin küçücük bir köy. Denizin sörf yapmaya uygun olmasý nedeniyle her yaþtan her milletten sörfçü için uðrak yeri...
Ayampe aðaçlarýn arasýnda kaybolmuþ tamamen yerli mimari ile yapýlmýþ otelleri ile insanýn çok kolay vazgeçebileceði yerlerden deðil. Üç gün kalmayý planlamýþken on gün kaldým.
Okyanusun kocaman dalgalarýnýn arasýnda dans eden sörfçüleri seyrederken zamanýn nasýl uçup gittiðini hiç anlamýyordum.
Denizle nehrin baðlandýðý bu deltada çok sayýda farklý kuþ var.
Ayampe'de kullanýlan yerel mimari... Otellerin hemen hepsinde kullanýlan mimari tarzý..
Adýný bilmediðim bu bitkiyi çok sevdim.
Ayampe'de her birinin meyvasý farklý olan çok sayýda palmiye aðacý var. Bu palmiye aðacýnýn meyvalarý ve kökleri ilgi çekiciydi.
Puerto Lopez'e kýsa mesafelerde çok sayýda küçük yerleþim yeri ve plaj var. Ayampe bu küçük yerleþim yerlerinden biri…
Puerto Lopez'de "Poor Man's Galapagos" diye adlandýrýlan farklý kuþlarýn yaþama alaný olarak seçtikleri büyük bir Milli Park var. Bu Milli Parkýn adý Machalilla. Kuþlarýn yaþadýðý "Isla de la Plata" Machalilla Milli Parký’nýn içinde yer almaktadýr.
Bilindiði üzere Ekvador dünyada Charles Darwin'in evrim araþtýrmalarýný yaptýðý GalapagosTakým Adalarý ile tanýnýyor.
Ekvador görece olarak ucuz bir ülke olmasýna raðmen Galapagos Takým Adalarý’na gitmek ve orada bir süre kalmanýn bedelinin birçok kiþi tarafýndan çok yüksek olduðu söylendi. "Poor Man's Galapagos" diye adlandýrýlan ada (ada olduðundan emin deðilim) Galapagos adalarýna gidemeyenler için bir seçenek. Ekolojik çeþitlilik olarak Galapagos takým adalarý kadar zengin olmasa da kuþ türlerinin çok benzer olduðu söylendi. Bendeniz de Galapagos'a gidemeyenlerdenim. Bakýn fakirin Galapagos'unda fotoðraf makinesine takýlanlar...
Mavi ayaklý kuþlar...
Puerto Lopez'de, balinalarý izlemek benim için çok heyecan vericiydi. Çok büyük olmayan teknelerle balinalarý izlemeye gittik. O kocaman balinalar tekneye zarar vermeden teknelerin etrafýnda cirit atýyorlardý. Aslýnda fotoðraflarýný çekmenin oldukça zor olduðunu söyleyebilirim. Saniyelerle su üstünde kalýyorlardý. Balinalarla ilgili diðer bir gözlemim, aile olarak gezmeleriydi. Ýþte çekebildiðim birkaç fotoðraf...
Aslýnda Puerto Lopez ve çevresi oldukça güzel. Adeta okyanus kýyýsýnda Amazon diye tanýmlanabilir. Tüm seyahatim boyunca elbette buraya gelene kadar Ekvador'daki yerleþim yerlerinin, milli parklarýn þaþýrtýcý ölçüde temiz olduðunu söylemiþtim. Bu tespit Puerto Lopez için geçerli deðil. Sanki Puerto Lopez büyük bir çöplük... Bunu anlamakta güçlük çektiðimi söyleyebilirim:
Ekvador'un "La Costa" adý verilen kýyý bölgesinde yemek olarak oldukça çok deniz ürünleri tüketiliyor. "Paella" benzeri iç pilava benzer deniz ürünlerinden yapýlmýþ lezzetli bir pilavlarý var. Deniz ürünlerinin büyük bir çoðunluðu kýzartýlarak servis yapýlýyor. Bunu da çok sevdiðimi söyleyemeyeceðim.
Ekvador'u keþif yolculuðuma Quito'dan baþlamýþtým. Yaklaþýk iki ay sonra tekrar Quito'ya döndüm. Ülkeden ayrýlma zamaný gelmiþti. Daðlýk bölgesi, Amazon'u, kýyý bölgesi ve Galapagos Takým Adalarý ile Ekvador Güney Amerika içinde oldukça farklý bir yere sahip. Kolonyal þehirleri, volkanlarý, milli parklarý, þelaleleri ve güler yüzlü insanlarý ile Ekvador anýlarýmda çoktan yerini aldý. Kesinlikle ziyaret edilmeyi hak eden bir ülke.
1 KASIM 2013 FOÇA
Güzin TÜMER
"Güzin TÜMER" bütün yazýlarý için týklayýn...