Sebahattin Karaca
FOÇA TURÝZMÝNDE TESÝSLERÝN ÖNEMÝ
Yaklaþýk yarým asýrlýk turizm tecrübemden yola çýkarak, söylemek isterim ki; turizm kýrkayaklý bir böcek misali kýrk ve daha fazla ayaktan oluþur. Ne kadar çok geliþirse ayak sayýsý o kadar artar. Adeta dipsiz kuyu gibidir. Turizm sektöründe ulaþým, haberleþme, yeme- içme, eðlence, kalifiye elaman, seyahat acentesi, tur operatörü, araba kiralama, rehberlik, safari, ören yeri gezileri, turlar, gösteriler, festivaller v.b. gibi pek çok olguyu içerir. Bunlarýn en baþýnda konaklama, yeme-içme ve eðlence tesisleri gelir.
Bugün Foça Turizminin içerisinde konaklama ve diðer tesislerinin önemini vurgulamaya çalýþacaðým.
Konaklama tesisleri:
a) Turistik belgeli tesisler
b) Belediye belgeli tesisler diye ikiye ayrýlmaktadýr.
Turistik belgeli tesisler:
Otel - motel - pansiyon -tatil köyleri - konaklamalý kamp - karavan alanlarýdýr. Konaklama tesisleri, turizm bakanlýðý vasýflar yönetmeliðine göre 1, 2, 3, 4, 5 yýldýz olarak sýnýflandýrýlýr. Bazý ülkelerde 7 yýldýzlý konaklama tesisleri var olmakla beraber ülkemizde bu vasýflara haiz tesis bulunmamaktadýr. Bunun dýþýnda binanýn tarihi özelliðinden dolayý, nitelikleri bakýmýndan, vasýflar yönetmeliðine uymasa da Türkiye’de 150 civarýnda özel turistik belgeli konaklama tesisi bulunmaktadýr.
Belediye belgeli tesisler:
Belediye belgeli konaklama tesisleri de belediye meclisinin yönetmelik esaslarýna göre 1. 2. 3. sýnýf olmak üzere otel – motel – pansiyon - tatil köyleri - konaklamalý kamp - karavan alanlarýndan oluþan tesislerdir. Foça’da ve Yenifoça’da uluslararasý turizm standardýna ve turist talebine uygun yeterli sayýda vasýflý yataðýn olduðu söylenemez. Bugünkü konjektürde mevcut olan yatak sayýsý yaz aylarýnda ancak kapý müþterisinin talebini karþýlamaktadýr. Yani herhangi bir tarihte 1 veya 2 tur operatörü, Foça’ya organizeli gruplar halinde, dönemsel olarak turist getirmek için 300 - 500 yatak talebinde bulunsa, bu talebi karþýlayacak yüksek vasýflý yatak sayýsýnda zorlanabiliriz.
O itibarla, her nerede ne kadar turizm alaný içerisinde, konaklama tesisi yapmaya müsait kamu ve þahsa ait arsa var ise, en cazip biçimde teþvik edilerek, vasýflý yatak sayýsýný arttýrmak gereklidir.
Son yýllarda tarihi deðerlerin gün ýþýðýna çýkmasý doðrultusunda, tarih turizmine ilgi duyan indivuduel turistlerin butik otelleri tercih ettiði gözlenmektedir. Bu çerçevede bu tür turistin, butik otelleri tercih etmesi noktasýndan çýkýþla butik otelciliðe yönelmek doðru bir yol olarak görülmektedir.
Turistik belgeli tesislerde; vasýflar yönetmeliðine göre yýldýz alýnýr. Alýnan yýldýzýn korunup – korunmadýðýna dair, genel kontroller Turizm Bakanlýðý Ýþletmeler ve Tesisler Genel Müdürlükleri tarafýndan ayrý ayrý denetlenir. Denetlemelerde 100 üzerinden 70 puan alamayanlarýn yýldýzlarýndan bir tanesi eksiltilir veya duruma göre tamamen iptal edilebilir.
Puanlama vasýf, teknik ve personel üzerinden yapýlýr. Belediye belgeli tesislerde ise denetim; genelde zabýta, saðlýkçý ve itfaiye elemanlarýnca yapýlýr. Ýster turistik belgeli, ister belediye belgeli tesislerde çalýþmak üzere her ne kadar ülkenin dört bir yanýnda turizm ve otelcilik yüksek okullarý ve Anadolu turizm otelcilik okullarý dört yýl boyunca öðrenci yetiþtirseler de, öðrenci yetiþtirmelerinin yaný sýra, ilgili bakanlýktan alýnan izinlerle altý ay kursa tabii tutulan elemanlarýn sayýsý hiçbir zaman yeni açýlan konaklama tesislerine paralel yetiþmemiþ olduðundan kalifiye eleman konusunda maalesef sýkýntý 50 sene önce de vardý, þimdi de var olmaya devam etmektedir.
Foça’da Reha Midilli Turizm ve Otelcilik Yüksekokulu ve Halim Foçalý Anadolu Turizm Otelcilik Okulu olmasý bir þans gibi gözükmekle beraber, Foça’daki konaklama tesislerinde bu okullardan mezun olan öðrencilerden yeterli miktarda istihdam edilmemesi üzüntü verici bir durumdur. Zira Foça’da turizm iþletme belgeli konaklama tesis sayýsý 2 - 3 adet ile sýnýrlý olduðundan, vasýflý belediye belgeli konaklama tesis sayýsý azlýðýndan, ayrýca turizm hareketinin 2 - 3 ay ile sýnýrlý olmasýndan dolayý Foça’da yetiþen kalifiye elemanlar, Foça’yý terk etmektedirler.
Bu durum karþýsýnda sayýsý az olan konaklama tesisleri bile, vasýflý eleman çalýþtýrmak yerine, konaklama tesis sahibi veya müdürlerinin öðretimi ve yetiþtirmesi ile beceri kazandýrýlan elemanlarý çalýþtýrarak, ihtiyacý karþýlamaktadýrlar.
Yeme- içme ve eðlence tesisleri:
Yukarýda konaklama tesislerinde olduðu gibi yeme - içme ve eðlence yerlerinde de yine Turizm Bakanlýðý ve belediye belgeli olmak üzere iki türlü sýnýflandýrma yapýlýr ve buna uygun belge verilir. Bu belgeler lokanta – restaurant – cafe - bar, gece kulübü adý altýnda verilir. Maalesef ilçemizde turistik belgeli olmak üzere iþ bu tesislerden bir tane yoktur ve olmamasý üzüntü vericidir.
Keþke Foça’da bu türden, birkaç yýldýzlý, turizm iþletme belgeli, vasýflarý yüksek ve eðitimli elemanlarca hizmet verilebilen iþletmeler olabilseydi, Foça turizmine, çok konuda ve fark edilir seviyede katký saðlardý.
Bu çerçevede söylemek isterim ki kýrkayaktan bir - iki tane eksik olursa fark edilmez. Üç - beþ tane eksik olursa seker. Yarýsý eksik olursa topallar. Konaklama, yeme - içme ve eðlence tesisinin yeterli ve vasýflý olmamasý ise baþsýz kalmýþ kýrkayaða benzer, yürümesi zorlaþýr ve hatta can çekiþtirir.
Bu manada Foça turizmini; olumsuz yönde tetikleyen, gürültüden,görsel çirkinliklere - düzensizliklerden, daðýnýklýklara - adam sendecilikten, sahiplenmeye ve duyarlý olmaya her zamankinden daha çok ihtiyaç vardýr.
Turizmin geliþmesi: birkaç tane dört beþ yýldýzlý konaklama tesisi yapmak veya yaptýrmakla saðlanamaz. Ýyidir ancak yeterli deðildir. Yeterli olabilmesi için estetiði – güzelliði – temizliði – huzuru - mutluluðu þehrin her noktasýnda yaþanýr ve hissedilir kýlmak gerekir. Çünkü 4 - 5 yýldýzlý tesislerde konaklayan insanlar, þehrin sokaðýnda meydanýnda gezip dolaþýrken, yerken içerken, oturup kalkarken 5 yýldýz ayarýnda tertip, düzen, güzellik, hijyen, yeme içme ve eðlence ile ulaþým ve haberleþme hizmetlerinin kendilerine sunulmasýný isterler.
ANCAK BU ÞEKÝLDE TURÝST VE MÜÞTERÝ MEMNUNÝYETÝ SAÐLANIR. Bütün bu düzenlemelerin saðlanamamasý; 4 - 5 yýldýz konaklama tesislerinde “HERÞEY DAHÝL SÝSTEMÝNÝ” tetikleyen en önemli sebeptir.
Tam da bu noktada kentin esnafý ve ekonomisi sýkýntý yaþar.
Bu düþünce ve yaklaþým içerisinde yatýrýmcýlar, seçilmiþler ve atanmýþlar, el ele ve omuz omuza vererek Foça’da yapýlmasý gerekenleri birlikte analiz edip çözümler üretmelidirler. Ancak bu sayede 1987 - 1997 yýllarý arasýnda yakaladýðýmýz “FOÇA TURÝZMÝNDE ALTIN YILLAR DÖNEMÝNÝ” yeniden tesis edebiliriz.
Sebahattin Karaca
sebahattinkaraca35@hotmail.com
www.sebahattinkaraca.com
Yaklaþýk yarým asýrlýk turizm tecrübemden yola çýkarak, söylemek isterim ki; turizm kýrkayaklý bir böcek misali kýrk ve daha fazla ayaktan oluþur. Ne kadar çok geliþirse ayak sayýsý o kadar artar. Adeta dipsiz kuyu gibidir. Turizm sektöründe ulaþým, haberleþme, yeme- içme, eðlence, kalifiye elaman, seyahat acentesi, tur operatörü, araba kiralama, rehberlik, safari, ören yeri gezileri, turlar, gösteriler, festivaller v.b. gibi pek çok olguyu içerir. Bunlarýn en baþýnda konaklama, yeme-içme ve eðlence tesisleri gelir.
Bugün Foça Turizminin içerisinde konaklama ve diðer tesislerinin önemini vurgulamaya çalýþacaðým.
Konaklama tesisleri:
a) Turistik belgeli tesisler
b) Belediye belgeli tesisler diye ikiye ayrýlmaktadýr.
Turistik belgeli tesisler:
Otel - motel - pansiyon -tatil köyleri - konaklamalý kamp - karavan alanlarýdýr. Konaklama tesisleri, turizm bakanlýðý vasýflar yönetmeliðine göre 1, 2, 3, 4, 5 yýldýz olarak sýnýflandýrýlýr. Bazý ülkelerde 7 yýldýzlý konaklama tesisleri var olmakla beraber ülkemizde bu vasýflara haiz tesis bulunmamaktadýr. Bunun dýþýnda binanýn tarihi özelliðinden dolayý, nitelikleri bakýmýndan, vasýflar yönetmeliðine uymasa da Türkiye’de 150 civarýnda özel turistik belgeli konaklama tesisi bulunmaktadýr.
Belediye belgeli tesisler:
Belediye belgeli konaklama tesisleri de belediye meclisinin yönetmelik esaslarýna göre 1. 2. 3. sýnýf olmak üzere otel – motel – pansiyon - tatil köyleri - konaklamalý kamp - karavan alanlarýndan oluþan tesislerdir. Foça’da ve Yenifoça’da uluslararasý turizm standardýna ve turist talebine uygun yeterli sayýda vasýflý yataðýn olduðu söylenemez. Bugünkü konjektürde mevcut olan yatak sayýsý yaz aylarýnda ancak kapý müþterisinin talebini karþýlamaktadýr. Yani herhangi bir tarihte 1 veya 2 tur operatörü, Foça’ya organizeli gruplar halinde, dönemsel olarak turist getirmek için 300 - 500 yatak talebinde bulunsa, bu talebi karþýlayacak yüksek vasýflý yatak sayýsýnda zorlanabiliriz.
O itibarla, her nerede ne kadar turizm alaný içerisinde, konaklama tesisi yapmaya müsait kamu ve þahsa ait arsa var ise, en cazip biçimde teþvik edilerek, vasýflý yatak sayýsýný arttýrmak gereklidir.
Son yýllarda tarihi deðerlerin gün ýþýðýna çýkmasý doðrultusunda, tarih turizmine ilgi duyan indivuduel turistlerin butik otelleri tercih ettiði gözlenmektedir. Bu çerçevede bu tür turistin, butik otelleri tercih etmesi noktasýndan çýkýþla butik otelciliðe yönelmek doðru bir yol olarak görülmektedir.
Turistik belgeli tesislerde; vasýflar yönetmeliðine göre yýldýz alýnýr. Alýnan yýldýzýn korunup – korunmadýðýna dair, genel kontroller Turizm Bakanlýðý Ýþletmeler ve Tesisler Genel Müdürlükleri tarafýndan ayrý ayrý denetlenir. Denetlemelerde 100 üzerinden 70 puan alamayanlarýn yýldýzlarýndan bir tanesi eksiltilir veya duruma göre tamamen iptal edilebilir.
Puanlama vasýf, teknik ve personel üzerinden yapýlýr. Belediye belgeli tesislerde ise denetim; genelde zabýta, saðlýkçý ve itfaiye elemanlarýnca yapýlýr. Ýster turistik belgeli, ister belediye belgeli tesislerde çalýþmak üzere her ne kadar ülkenin dört bir yanýnda turizm ve otelcilik yüksek okullarý ve Anadolu turizm otelcilik okullarý dört yýl boyunca öðrenci yetiþtirseler de, öðrenci yetiþtirmelerinin yaný sýra, ilgili bakanlýktan alýnan izinlerle altý ay kursa tabii tutulan elemanlarýn sayýsý hiçbir zaman yeni açýlan konaklama tesislerine paralel yetiþmemiþ olduðundan kalifiye eleman konusunda maalesef sýkýntý 50 sene önce de vardý, þimdi de var olmaya devam etmektedir.
Foça’da Reha Midilli Turizm ve Otelcilik Yüksekokulu ve Halim Foçalý Anadolu Turizm Otelcilik Okulu olmasý bir þans gibi gözükmekle beraber, Foça’daki konaklama tesislerinde bu okullardan mezun olan öðrencilerden yeterli miktarda istihdam edilmemesi üzüntü verici bir durumdur. Zira Foça’da turizm iþletme belgeli konaklama tesis sayýsý 2 - 3 adet ile sýnýrlý olduðundan, vasýflý belediye belgeli konaklama tesis sayýsý azlýðýndan, ayrýca turizm hareketinin 2 - 3 ay ile sýnýrlý olmasýndan dolayý Foça’da yetiþen kalifiye elemanlar, Foça’yý terk etmektedirler.
Bu durum karþýsýnda sayýsý az olan konaklama tesisleri bile, vasýflý eleman çalýþtýrmak yerine, konaklama tesis sahibi veya müdürlerinin öðretimi ve yetiþtirmesi ile beceri kazandýrýlan elemanlarý çalýþtýrarak, ihtiyacý karþýlamaktadýrlar.
Yeme- içme ve eðlence tesisleri:
Yukarýda konaklama tesislerinde olduðu gibi yeme - içme ve eðlence yerlerinde de yine Turizm Bakanlýðý ve belediye belgeli olmak üzere iki türlü sýnýflandýrma yapýlýr ve buna uygun belge verilir. Bu belgeler lokanta – restaurant – cafe - bar, gece kulübü adý altýnda verilir. Maalesef ilçemizde turistik belgeli olmak üzere iþ bu tesislerden bir tane yoktur ve olmamasý üzüntü vericidir.
Keþke Foça’da bu türden, birkaç yýldýzlý, turizm iþletme belgeli, vasýflarý yüksek ve eðitimli elemanlarca hizmet verilebilen iþletmeler olabilseydi, Foça turizmine, çok konuda ve fark edilir seviyede katký saðlardý.
Bu çerçevede söylemek isterim ki kýrkayaktan bir - iki tane eksik olursa fark edilmez. Üç - beþ tane eksik olursa seker. Yarýsý eksik olursa topallar. Konaklama, yeme - içme ve eðlence tesisinin yeterli ve vasýflý olmamasý ise baþsýz kalmýþ kýrkayaða benzer, yürümesi zorlaþýr ve hatta can çekiþtirir.
Bu manada Foça turizmini; olumsuz yönde tetikleyen, gürültüden,görsel çirkinliklere - düzensizliklerden, daðýnýklýklara - adam sendecilikten, sahiplenmeye ve duyarlý olmaya her zamankinden daha çok ihtiyaç vardýr.
Turizmin geliþmesi: birkaç tane dört beþ yýldýzlý konaklama tesisi yapmak veya yaptýrmakla saðlanamaz. Ýyidir ancak yeterli deðildir. Yeterli olabilmesi için estetiði – güzelliði – temizliði – huzuru - mutluluðu þehrin her noktasýnda yaþanýr ve hissedilir kýlmak gerekir. Çünkü 4 - 5 yýldýzlý tesislerde konaklayan insanlar, þehrin sokaðýnda meydanýnda gezip dolaþýrken, yerken içerken, oturup kalkarken 5 yýldýz ayarýnda tertip, düzen, güzellik, hijyen, yeme içme ve eðlence ile ulaþým ve haberleþme hizmetlerinin kendilerine sunulmasýný isterler.
ANCAK BU ÞEKÝLDE TURÝST VE MÜÞTERÝ MEMNUNÝYETÝ SAÐLANIR. Bütün bu düzenlemelerin saðlanamamasý; 4 - 5 yýldýz konaklama tesislerinde “HERÞEY DAHÝL SÝSTEMÝNÝ” tetikleyen en önemli sebeptir.
Tam da bu noktada kentin esnafý ve ekonomisi sýkýntý yaþar.
Bu düþünce ve yaklaþým içerisinde yatýrýmcýlar, seçilmiþler ve atanmýþlar, el ele ve omuz omuza vererek Foça’da yapýlmasý gerekenleri birlikte analiz edip çözümler üretmelidirler. Ancak bu sayede 1987 - 1997 yýllarý arasýnda yakaladýðýmýz “FOÇA TURÝZMÝNDE ALTIN YILLAR DÖNEMÝNÝ” yeniden tesis edebiliriz.
Sebahattin Karaca
sebahattinkaraca35@hotmail.com
"Sebahattin Karaca" bütün yazýlarý için týklayýn...