Sebahattin Karaca
Foça Nasýl Kurtuldu?
Kurtuluþun Arifesinde Foça’da Neler Yaþandý?
Kars’ýn Ardahan Hanak Ýlçesi- Damal Nahiyesi Nunus Köyünde doðdu. O gün aðabeyi ile birlikte ekin tarlasýnda çalýþýyordu. Öküzlerin çektiði kaðnýya buðday saplarýný týka basa doldurup eve doðru yola koyulmuþlardý. Kaðnýnýn mazýsýna sürülmüþ bezir yaðý ve yumurta aký sayesinde tekerden çýkan ses köydeki evden duyuluyordu. Kuru derenin kenarýnda yol alan kaðný iki jandarma tarafýndan durduruldu. Kaðnýda koþulu öküzler boyunduruktan alýndý ve serbest býrakýldý. Kaðný ise derenin kenarýnda üstündeki yük ile öylece kaldý. Jandarmayla yola çýkan Kasým ve aðabeyi askerlik þubesine getirildi ve ayný gün birbirinden ayrýlarak her birisi farklý yerlerde bulunan acemi birliklerine gönderildiler. Kasým’ýn gücü kuvveti yerindeydi. Askerde kendisine “Pehlivan” lakabý takýlmýþtý. Acemi birliðinde gününü dolduran Kasým, soluðu Iðdýr’ýn Orgut bölgesinde, sýnýr kapýsýnda Rus tehdidine karþý kurulmuþ alayda yerini aldý. Bolþevikler birbirlerine girince, hudutta tehdidin kalmadýðýný düþünen Atatürk, alaya mektup yazdý. Mektupta “Bulunduðunuz yerde göreviniz bitmiþtir. Þimdi ise Ege Kýyýlarýnda Yunanlý askerler her tarafý yakýp yýkmakta ve tehlike arz etmektedirler. Ýzmir’e derhâl bir tabur gönderiniz. Bundan böyle bu taburun görevi Yunanlý askerlerle baþ etmektir” denilmiþti.
Bunun üzerine Alaydan bir tabur trenle akþam vakti Menemen’e geldiðinde, içinde Kasým’ýnda bulunduðu bir bölük Burada indi. Diðer bölükler ise Ýzmir’e devam ettiler. Menemen’de inen bölük gece boyu yürüyerek sabaha doðru Foça’ya ulaþtýlar.
Kurtuluþ Nasýl Oldu?
Kýsa süre sonra sokak aralarýnda baþlayan sýcak çatýþma, Yunan askerlerinin Büyükdeniz’de günümüzde Anfi Kafe’nin bulunduðu yerdeki Hükümet Konaðý’na girmesi ile burada devam etti. Daha birkaç gün önce Iðdýr’da nöbet tutan askerler, iþ bu defa batýda Yunan askerleriyle savaþýyordu. Türk askerinin Hükümet Konaðý’ný kuþatmýþ olmalarý karþýsýnda çaresiz kalan Yunan askerleri, içeriden ateþ etmeyi sürdürdüler. Çatýþma gün boyu sürdü. Türk askerlerinin kazanmasýna ramak kalmýþtý. Karanlýk basýnca, silahlar susmuþ taraflar beklemeye baþlamýþtý.
Sabýrsýz Kasým
Gece yarýsý Kasým (Pehlivan) ve bir asker arkadaþý Hükümet Konaðý’nýn arka penceresinin camýný kýrarak Yunanlý askerlerin üzerine rastgele ateþ ettiler. Köþeye sýkýþtýklarýný anlayan Yunanlý askerler, kapýlarý açarak koþar adým kendilerini denize attýlar. Bunu gören bölüðün içindeki bazý askerler rastgele denize ateþ ettiler. Ortalýk can pazarýna dönmüþtü.
Sabah olup hava aydýnlandýðýnda denizde delik deþik olmuþ birkaç þapka görünüyordu. Ne yaralý ne ölü, ne de sað olarak kimse bulunamamýþtý. Þimdiki Fenerin önünde bekleyen Yunan gemileri onlarý toplamýþ ve götürmüþlerdi.
Ayný gün Hükümet Konaðý’na Atatürk’ün Trablusgarp’ta silah arkadaþý olan, Baðarasý eþrafýndan Hacý Veli, Türk Bayraðýný dikti. Kendisine daha sonra Bayraktar soyadý verildi.
Ardýndan Surlarýn birkaç noktasýna Türk Bayraklarýnýn dikilmesiyle 11 Eylül 1922 tarihinde Kadim Kent Foça’yý Yunan iþgalinden kurtaran bölük, vakit kaybetmeden Kuzeye doðru yola koyuldular. Kýsa sürede Çanakkale’ye vardýlar ve gittikleri her yerde Atatürk’ün emrini yerine getirdiler.
Kaynak: Kahraman askerimiz Kasým’ýn (Pehlivan’ýn) torunu olan, Saðlýkçý Muharrem Yeþilkaya ile yapýlan sözlü röportaj
Foça, 10.09.2023
Not: Yazý ilk olarak 11.09.2022 tarihinde yayýnlanmýþtýr.
Sebahattin Karaca
sebahattinkaraca35@hotmail.com
www.sebahattinkaraca.com
Kurtuluþun Arifesinde Foça’da Neler Yaþandý?
Kars’ýn Ardahan Hanak Ýlçesi- Damal Nahiyesi Nunus Köyünde doðdu. O gün aðabeyi ile birlikte ekin tarlasýnda çalýþýyordu. Öküzlerin çektiði kaðnýya buðday saplarýný týka basa doldurup eve doðru yola koyulmuþlardý. Kaðnýnýn mazýsýna sürülmüþ bezir yaðý ve yumurta aký sayesinde tekerden çýkan ses köydeki evden duyuluyordu. Kuru derenin kenarýnda yol alan kaðný iki jandarma tarafýndan durduruldu. Kaðnýda koþulu öküzler boyunduruktan alýndý ve serbest býrakýldý. Kaðný ise derenin kenarýnda üstündeki yük ile öylece kaldý. Jandarmayla yola çýkan Kasým ve aðabeyi askerlik þubesine getirildi ve ayný gün birbirinden ayrýlarak her birisi farklý yerlerde bulunan acemi birliklerine gönderildiler. Kasým’ýn gücü kuvveti yerindeydi. Askerde kendisine “Pehlivan” lakabý takýlmýþtý. Acemi birliðinde gününü dolduran Kasým, soluðu Iðdýr’ýn Orgut bölgesinde, sýnýr kapýsýnda Rus tehdidine karþý kurulmuþ alayda yerini aldý. Bolþevikler birbirlerine girince, hudutta tehdidin kalmadýðýný düþünen Atatürk, alaya mektup yazdý. Mektupta “Bulunduðunuz yerde göreviniz bitmiþtir. Þimdi ise Ege Kýyýlarýnda Yunanlý askerler her tarafý yakýp yýkmakta ve tehlike arz etmektedirler. Ýzmir’e derhâl bir tabur gönderiniz. Bundan böyle bu taburun görevi Yunanlý askerlerle baþ etmektir” denilmiþti.
Bunun üzerine Alaydan bir tabur trenle akþam vakti Menemen’e geldiðinde, içinde Kasým’ýnda bulunduðu bir bölük Burada indi. Diðer bölükler ise Ýzmir’e devam ettiler. Menemen’de inen bölük gece boyu yürüyerek sabaha doðru Foça’ya ulaþtýlar.
Kurtuluþ Nasýl Oldu?
Kýsa süre sonra sokak aralarýnda baþlayan sýcak çatýþma, Yunan askerlerinin Büyükdeniz’de günümüzde Anfi Kafe’nin bulunduðu yerdeki Hükümet Konaðý’na girmesi ile burada devam etti. Daha birkaç gün önce Iðdýr’da nöbet tutan askerler, iþ bu defa batýda Yunan askerleriyle savaþýyordu. Türk askerinin Hükümet Konaðý’ný kuþatmýþ olmalarý karþýsýnda çaresiz kalan Yunan askerleri, içeriden ateþ etmeyi sürdürdüler. Çatýþma gün boyu sürdü. Türk askerlerinin kazanmasýna ramak kalmýþtý. Karanlýk basýnca, silahlar susmuþ taraflar beklemeye baþlamýþtý.
Sabýrsýz Kasým
Gece yarýsý Kasým (Pehlivan) ve bir asker arkadaþý Hükümet Konaðý’nýn arka penceresinin camýný kýrarak Yunanlý askerlerin üzerine rastgele ateþ ettiler. Köþeye sýkýþtýklarýný anlayan Yunanlý askerler, kapýlarý açarak koþar adým kendilerini denize attýlar. Bunu gören bölüðün içindeki bazý askerler rastgele denize ateþ ettiler. Ortalýk can pazarýna dönmüþtü.
Sabah olup hava aydýnlandýðýnda denizde delik deþik olmuþ birkaç þapka görünüyordu. Ne yaralý ne ölü, ne de sað olarak kimse bulunamamýþtý. Þimdiki Fenerin önünde bekleyen Yunan gemileri onlarý toplamýþ ve götürmüþlerdi.
Ayný gün Hükümet Konaðý’na Atatürk’ün Trablusgarp’ta silah arkadaþý olan, Baðarasý eþrafýndan Hacý Veli, Türk Bayraðýný dikti. Kendisine daha sonra Bayraktar soyadý verildi.
Ardýndan Surlarýn birkaç noktasýna Türk Bayraklarýnýn dikilmesiyle 11 Eylül 1922 tarihinde Kadim Kent Foça’yý Yunan iþgalinden kurtaran bölük, vakit kaybetmeden Kuzeye doðru yola koyuldular. Kýsa sürede Çanakkale’ye vardýlar ve gittikleri her yerde Atatürk’ün emrini yerine getirdiler.
Kaynak: Kahraman askerimiz Kasým’ýn (Pehlivan’ýn) torunu olan, Saðlýkçý Muharrem Yeþilkaya ile yapýlan sözlü röportaj
Foça, 10.09.2023
Not: Yazý ilk olarak 11.09.2022 tarihinde yayýnlanmýþtýr.
Sebahattin Karaca
sebahattinkaraca35@hotmail.com
"Sebahattin Karaca" bütün yazýlarý için týklayýn...