Nurdan ÇAKIR TEZGÝN
Foça Sapaðý
Foça, sapaktan sapýlan sapa bir yer aslýnda!
Osmanlý zamanýnda, Ýmparatorluðun en uç ve ücra bölgelerine uç beyliði denirmiþ, orayý yönetenlere de uç beyi. Neden durup dururken Foça'yý bir uç beyliðine benzettim? Foça'dan öte yol yok da ondan, son nokta yani...
Ýzmir - Çanakkale þehirlerarasý yolundan 26 kilometrelik bir sapakla ülke sýnýrý olan Ege deniziyle sonlanan bir uç beyi Foça. Yolun bittiði yer!
Güneyden kuzeye bütün kýyý ve daðlýk alanlarda askeri bölgelerle kuþatýlmýþ olan Foça, aslýnda bir asker kasabasýdýr, bu gerçeði göz ardý etmek Foça'ya haksýzlýk olur. Foça asker istihdamýyla, Türkiye'nin her yerinden ziyarete gelen asker ailelerinin ekonomik ve sosyal hareketliliði sayesinde adeta bir "asker turizmi" cennetidir.
Tatil turizminin ve turistin Foça'dan giderek uzaklaþtýðýný sürekli söze dökmek Foça'yý ve Foçalýlarý üzmekten baþka iþe yaramýyor. Turist yoksa askerimiz var, balýkçýmýz var, balýk restoranlarýmýz var, tarihsel zengin geçmiþimiz var. Zaten limana benzeyen balýkçý barýnaðýmýzla "Balýkçý Kasabasý" misyonunu hakkýyla sýrtlamamýz gerek.
Geçmiþin görkemli tatil köyü Clup Med'in ve harabe içinde kapýsý penceresi savrulmuþ diðer otel ve iþ yerlerinin ardý ardýna kapanmasý, salt yönetimlerin ve ekonomik krizin suçu olabilir mi? Sanmýyorum, hýrsýzýn hiç mi suçu yok! Kuþ bakýþý 10 kilometre ötesinde koskoca sanayisiyle Aliaða ve þürekasý Nemrut Körfezi gibi bir komþusu varken, Foça'dan tatil turizmi geliþimi beklenebilir mi?
Zaman denilen kara fýrçalý ressam, kentleri giderek kapkara boyamaya devam ediyor. Mavi ve yeþil renkler, artýk resim defterlerinde ve anýlarda kalmaya mahkumlar. Renkler, sesler deðiþiyor. El birliðiyle her gün yok ediyoruz onlarý. Ormanlarý, sularý denizin mavi bayraðýný, Ege'nin çipurasýný, adabeyini, kefalini, kütür kütür Baðarasý üzümünü, tarihi zeytinliklerini kaybediyoruz. Çünkü, yakýyor, yýkýyor ve batýrýyoruz... Bizler kötü insanlar deðiliz ama kötücül iþler yapýyoruz, çeliþki deðil mi bu?
Ben yine de Foça Cumhuriyeti'nden umudumu yitirmiyorum...
Yapýlabilecekler hiç de az deðil. Hadi konaklamalý turistten vazgeçtik, günübirlik turiste ne dersiniz? Her coðrafya sahip olduðu deðerleri iyi pazarlayabildiði ölçüde bir isimdir. Önce oturup Foça'nýn sahip olduðu deðerleri konuþmalý, ortaya çýkarmalý ve ondan sonra ne yapýlabilirin altýný çizmeli.
Foça, önce kendine bir slogan bulmalý. "Deniz, güneþ, tatil için Foça'ya gelin" sloganý gibi her kýyý beldesine mal edilebilecek bir sloganla, özel olma kaygýsý bir arada taþýnamaz.
Paket gezi turlarýnýn listesine girip Bergama, Çandarlý, Foça üçgeni oluþturulsa fena mý olur. Ehh tabi turisti paket turla bile olsa buraya çekebilmek için önce gerçek bir çekidüzen gerek. Mimarisiyle, sokak ve caddeleriyle, tarihi dokusuyla, özgün balýk yemekleriyle, geleneksel tatlarýyla, þarap ve zeytinyaðýyla, sanat atölyeleriyle ve butik balýkçýlýðýyla bir marka olmalýdýr ki turistin yol haritasý ister istemez Foça'yý göstersin.
Mesela çok eski zamanlarda, Foça'da evlerde keçi sütünden yapýlan bir kopanisti peyniri varmýþ, ekþimiðe benzeyen keskin kokulu bir çeþit lor peyniri, Kaç kiþi var yapan? Bilen, gören, duyan var mý?
Mektuplar alýyorum birkaç gündür. Deniyor ki, Foça bir Slow City olamaz mý? Soruya soruyla yanýt ; Olur mu? Bence olur! Neden olmasýn ki, Foça zaten sakin bir yerleþim, hatta fazla sakin. Foku var, horozu var, Griffon kuþlarý var, bir de salyangozu olsa fena mý olur...
Nurdan ÇAKIR TEZGÝN
"Nurdan ÇAKIR TEZGÝN" bütün yazýlarý için týklayýn...
Foça, sapaktan sapýlan sapa bir yer aslýnda!
Osmanlý zamanýnda, Ýmparatorluðun en uç ve ücra bölgelerine uç beyliði denirmiþ, orayý yönetenlere de uç beyi. Neden durup dururken Foça'yý bir uç beyliðine benzettim? Foça'dan öte yol yok da ondan, son nokta yani...
Ýzmir - Çanakkale þehirlerarasý yolundan 26 kilometrelik bir sapakla ülke sýnýrý olan Ege deniziyle sonlanan bir uç beyi Foça. Yolun bittiði yer!
Güneyden kuzeye bütün kýyý ve daðlýk alanlarda askeri bölgelerle kuþatýlmýþ olan Foça, aslýnda bir asker kasabasýdýr, bu gerçeði göz ardý etmek Foça'ya haksýzlýk olur. Foça asker istihdamýyla, Türkiye'nin her yerinden ziyarete gelen asker ailelerinin ekonomik ve sosyal hareketliliði sayesinde adeta bir "asker turizmi" cennetidir.
Tatil turizminin ve turistin Foça'dan giderek uzaklaþtýðýný sürekli söze dökmek Foça'yý ve Foçalýlarý üzmekten baþka iþe yaramýyor. Turist yoksa askerimiz var, balýkçýmýz var, balýk restoranlarýmýz var, tarihsel zengin geçmiþimiz var. Zaten limana benzeyen balýkçý barýnaðýmýzla "Balýkçý Kasabasý" misyonunu hakkýyla sýrtlamamýz gerek.
Geçmiþin görkemli tatil köyü Clup Med'in ve harabe içinde kapýsý penceresi savrulmuþ diðer otel ve iþ yerlerinin ardý ardýna kapanmasý, salt yönetimlerin ve ekonomik krizin suçu olabilir mi? Sanmýyorum, hýrsýzýn hiç mi suçu yok! Kuþ bakýþý 10 kilometre ötesinde koskoca sanayisiyle Aliaða ve þürekasý Nemrut Körfezi gibi bir komþusu varken, Foça'dan tatil turizmi geliþimi beklenebilir mi?
Zaman denilen kara fýrçalý ressam, kentleri giderek kapkara boyamaya devam ediyor. Mavi ve yeþil renkler, artýk resim defterlerinde ve anýlarda kalmaya mahkumlar. Renkler, sesler deðiþiyor. El birliðiyle her gün yok ediyoruz onlarý. Ormanlarý, sularý denizin mavi bayraðýný, Ege'nin çipurasýný, adabeyini, kefalini, kütür kütür Baðarasý üzümünü, tarihi zeytinliklerini kaybediyoruz. Çünkü, yakýyor, yýkýyor ve batýrýyoruz... Bizler kötü insanlar deðiliz ama kötücül iþler yapýyoruz, çeliþki deðil mi bu?
Ben yine de Foça Cumhuriyeti'nden umudumu yitirmiyorum...
Yapýlabilecekler hiç de az deðil. Hadi konaklamalý turistten vazgeçtik, günübirlik turiste ne dersiniz? Her coðrafya sahip olduðu deðerleri iyi pazarlayabildiði ölçüde bir isimdir. Önce oturup Foça'nýn sahip olduðu deðerleri konuþmalý, ortaya çýkarmalý ve ondan sonra ne yapýlabilirin altýný çizmeli.
Foça, önce kendine bir slogan bulmalý. "Deniz, güneþ, tatil için Foça'ya gelin" sloganý gibi her kýyý beldesine mal edilebilecek bir sloganla, özel olma kaygýsý bir arada taþýnamaz.
Paket gezi turlarýnýn listesine girip Bergama, Çandarlý, Foça üçgeni oluþturulsa fena mý olur. Ehh tabi turisti paket turla bile olsa buraya çekebilmek için önce gerçek bir çekidüzen gerek. Mimarisiyle, sokak ve caddeleriyle, tarihi dokusuyla, özgün balýk yemekleriyle, geleneksel tatlarýyla, þarap ve zeytinyaðýyla, sanat atölyeleriyle ve butik balýkçýlýðýyla bir marka olmalýdýr ki turistin yol haritasý ister istemez Foça'yý göstersin.
Mesela çok eski zamanlarda, Foça'da evlerde keçi sütünden yapýlan bir kopanisti peyniri varmýþ, ekþimiðe benzeyen keskin kokulu bir çeþit lor peyniri, Kaç kiþi var yapan? Bilen, gören, duyan var mý?
Mektuplar alýyorum birkaç gündür. Deniyor ki, Foça bir Slow City olamaz mý? Soruya soruyla yanýt ; Olur mu? Bence olur! Neden olmasýn ki, Foça zaten sakin bir yerleþim, hatta fazla sakin. Foku var, horozu var, Griffon kuþlarý var, bir de salyangozu olsa fena mý olur...
Nurdan ÇAKIR TEZGÝN
"Nurdan ÇAKIR TEZGÝN" bütün yazýlarý için týklayýn...