Nurdan ÇAKIR TEZGÝN
Aþkýn rengi kýrmýzý mý gerçekten?
Bilindiði gibi Noel Baba'nýn üniformasý kýrmýzý kaþe kumaþtandýr, yýlbaþýný kutlayanlarýn donlarý da kýrmýzýdýr ya, yeni yýla poposunda kýrmýzý donla girmeyi adetten sayanlar epey çoðunlukta olduðuna göre kýrmýzý don yýlbaþý donudur diyoruz.
Peki o zaman aþkýn donu ne ola?
Aþkýn donu biraz mahrem bir ayrýntý sanki, þekerleme ve çikolata kutularý gibi Sevgililer Günü'ne has sakýnýmsýz kýrmýzýlardan söz etmek varken! Kýrmýzýlý kýlýk kýyafet ve aksesuar vitrinleri, söylemeye gerek yok, iç çamaþýrý ve ayakkabý çanta reyonlarý Þubat'ýn ilk haftasýndan itibaren tümden kýrmýzýnýn hakimiyetinde.
Aþkýn rengi kýrmýzý olmak zorunda mý?
Beyaz yada pembe, mor yada siyah olamaz mý? Hiç sanmýyorum, yaþam pembedir birçoðuna, hem de toz pembe! Evet, evet bence aþk pembedir! Aþkýn meyvesi de pembe suratlý, pembe dudaklý, pembe dilli bir insan yavrusu deðil mi?
Ýlla da saflýðýn timsalidir beyaz. Kocakarýlarýn buruþuk derilerine taktýklarý beyaz incileri nasýl tanýmlayacaðýz? Oysa inci, genç kýzlarýn kuðu boyunlarýný da süsler en masum duruþuyla! “O eskidenmiþ” der gibisiniz yaþlý kocakarýlar genç kýzlardan daha saf, daha temiz demek istiyorsanýz haklý olabilirsiniz. Bazý nine-dedeler nasýl da bebek bebek adýmlýyorlar giderayak bu safiyane dünyayý!
Tutkulu aþklarýn rengine kýrmýzý demek, Marguis de Sade akýmýnýn kara kuþaðýný yok saymak olur ki; Sade'ýn düþ oyuncaklarý þeytâni siyahtýr. Sade'ýn tutkulu Sado aþklarýna fazla iliþmeden, Valentine aþklarýnýn yürek bahçelerinde dolaþmalý elimizde bir dal kýrmýzý karanfil ile. Aþk-meþk iliþkilerini fazla kurcalamaya gelmez, sevgilinin keyfi misin aþkýný kýrk kilit içine gömer, dikenli saksýda sular, tomurcuk gülle örseler...
Yaþamla çok yakýn ve fazla ilintili bir renk kýrmýzý. Yaþam sývýsýnýn, vahþetin, þehvetin, nöbet þekerinin (lohusa-kýzamýk þekeri) rengi hep kýrmýzý. Nedense kadýn cinsiyetiyle de iç içe! Eski asilzadelerin bolca ceviz kýrdýklarý zamanlarda, memnu aþklarýyla histeri krizine giren genç hanýmlarý sakinleþtirmek lokman hekimin uzmanlýk alanýna girermiþ ki; iþte bu aþamada hekimin kudreti sýr olmaktan çýkýverirmiþ. Histeri nöbetindeki hatunun dili ve dudaklarý nöbet þekeriyle iyice kýzarmadan, ak gerdaný pâre pâre perçemleþmeden krizden çýkmasý mümkün olmazmýþ!
Rivayet olunur ki; Lokman Hekim, histeri krizindeki haným hastasýnýn yataðýna daha iliþmeden çýkarýrmýþ çantasýndaki kýrmýzý nöbet þekerlerini. Hastasýnýn dilinin üzerine zorla koyduðu nöbet þekerinin damak okþayan zencefilli tadý, acýlý aþk reçetelerinin baþ ilacý olsa gerek ki, en hýrçýn hatunu bile rehavete salarmýþ!
Ne diyorduk? Kýrmýzý.
"Benim adým kýrmýzý"yla Orhan Pamuk'un kulaklarýný kýzartmadan geçecektim ki "Kýrmýzý baþlýklý kýz." izin vermedi. O kýzcaðýzý ormana gönderen masum (!) düþünce ürünü "büyüklere masallar"ý henüz bebeyken okuyan kýzlarýn, ak ve kara arasýndaki hiçbir rengi göremeden bodozlama kart kýrmýzýya geçiþleri, küflü aynalarýnda sönük birer öyküdür...
Lohusa þerbetinin rengidir kýrmýzý...
Al basmasý kime basarmýþ biliyor musunuz? Henüz eriþmemiþ ergen kýzlarla, menopoza giren olgun hatunlara, haa bir de lohusalara. Yani aþký yaþayýp meyvesini eline pardon kucaðýna alan yeni anne olmuþ kadýnlara al basarmýþ. Lohusalara al basmasýn diye saçlarýna takarlarmýþ kýrmýzý kurdeleyi.
Niþanlanýnca parmaða, evlenirken bekaret kemeri gibi bele, doðurunca baþa takýlýyor, ölünce de ayaða takýlmýyordur umarým! Ýnsanýn aklýna türlü þeyler geliyor, es kaza kadýnýn evliliði boþanmakla sonuçlandý, dul kadýn kurdeleyi neresine takacak? Hem de kýrmýzý!
Tövbe, tövbe...
Kýrmýzý kurdele açýlýþlarda kullanýlýr daha çok, ya bir maðazanýn serginin açýlýþýnda, ya düðünlerde takýlarda, niþan yüzüðünün, söz-niþan bohçasýnýn kapatýlan katýndadýr. Beþibiryerdeye, Cumhuriyet Altýný'na iliþmiþ olup, nazar boncuðuna kýrmýzý kurdele takýlýr. Bazý inanýþlarda, kýsmetler düðümlenip iþin içinden çýkýlmaz hal almasýn diye kurdeleye düðüm atýlmaz.
Bazýlarýna da kapkara bir düðümdür aþk, kadýnlarýn çul çarþafý gibi kara, zift karasý, kömür karasý, Süper Nova'larýn kara deliðindeki dipsiz boþluklardýr aþk... Kara; Renk bile deðildir oysa, beyazýn zýddý, ak'ýn kendini varsýlladýðý aynadýr en fazla. Kýrmýzý diye bellemiþiz ya aþký; koca bir yalan, çok renkliliði dururken kýrmýzý kadar keskin bir aþký kim ister?
Aþký aþk yapan; belirsizliði ve geçirgenliði olmasýn?
Nurdan Çakýr TEZGÝN
Nurdan ÇAKIR TEZGÝN
"Nurdan ÇAKIR TEZGÝN" bütün yazýlarý için týklayýn...
Bilindiði gibi Noel Baba'nýn üniformasý kýrmýzý kaþe kumaþtandýr, yýlbaþýný kutlayanlarýn donlarý da kýrmýzýdýr ya, yeni yýla poposunda kýrmýzý donla girmeyi adetten sayanlar epey çoðunlukta olduðuna göre kýrmýzý don yýlbaþý donudur diyoruz.
Peki o zaman aþkýn donu ne ola?
Aþkýn donu biraz mahrem bir ayrýntý sanki, þekerleme ve çikolata kutularý gibi Sevgililer Günü'ne has sakýnýmsýz kýrmýzýlardan söz etmek varken! Kýrmýzýlý kýlýk kýyafet ve aksesuar vitrinleri, söylemeye gerek yok, iç çamaþýrý ve ayakkabý çanta reyonlarý Þubat'ýn ilk haftasýndan itibaren tümden kýrmýzýnýn hakimiyetinde.
Aþkýn rengi kýrmýzý olmak zorunda mý?
Beyaz yada pembe, mor yada siyah olamaz mý? Hiç sanmýyorum, yaþam pembedir birçoðuna, hem de toz pembe! Evet, evet bence aþk pembedir! Aþkýn meyvesi de pembe suratlý, pembe dudaklý, pembe dilli bir insan yavrusu deðil mi?
Ýlla da saflýðýn timsalidir beyaz. Kocakarýlarýn buruþuk derilerine taktýklarý beyaz incileri nasýl tanýmlayacaðýz? Oysa inci, genç kýzlarýn kuðu boyunlarýný da süsler en masum duruþuyla! “O eskidenmiþ” der gibisiniz yaþlý kocakarýlar genç kýzlardan daha saf, daha temiz demek istiyorsanýz haklý olabilirsiniz. Bazý nine-dedeler nasýl da bebek bebek adýmlýyorlar giderayak bu safiyane dünyayý!
Tutkulu aþklarýn rengine kýrmýzý demek, Marguis de Sade akýmýnýn kara kuþaðýný yok saymak olur ki; Sade'ýn düþ oyuncaklarý þeytâni siyahtýr. Sade'ýn tutkulu Sado aþklarýna fazla iliþmeden, Valentine aþklarýnýn yürek bahçelerinde dolaþmalý elimizde bir dal kýrmýzý karanfil ile. Aþk-meþk iliþkilerini fazla kurcalamaya gelmez, sevgilinin keyfi misin aþkýný kýrk kilit içine gömer, dikenli saksýda sular, tomurcuk gülle örseler...
Yaþamla çok yakýn ve fazla ilintili bir renk kýrmýzý. Yaþam sývýsýnýn, vahþetin, þehvetin, nöbet þekerinin (lohusa-kýzamýk þekeri) rengi hep kýrmýzý. Nedense kadýn cinsiyetiyle de iç içe! Eski asilzadelerin bolca ceviz kýrdýklarý zamanlarda, memnu aþklarýyla histeri krizine giren genç hanýmlarý sakinleþtirmek lokman hekimin uzmanlýk alanýna girermiþ ki; iþte bu aþamada hekimin kudreti sýr olmaktan çýkýverirmiþ. Histeri nöbetindeki hatunun dili ve dudaklarý nöbet þekeriyle iyice kýzarmadan, ak gerdaný pâre pâre perçemleþmeden krizden çýkmasý mümkün olmazmýþ!
Rivayet olunur ki; Lokman Hekim, histeri krizindeki haným hastasýnýn yataðýna daha iliþmeden çýkarýrmýþ çantasýndaki kýrmýzý nöbet þekerlerini. Hastasýnýn dilinin üzerine zorla koyduðu nöbet þekerinin damak okþayan zencefilli tadý, acýlý aþk reçetelerinin baþ ilacý olsa gerek ki, en hýrçýn hatunu bile rehavete salarmýþ!
Ne diyorduk? Kýrmýzý.
"Benim adým kýrmýzý"yla Orhan Pamuk'un kulaklarýný kýzartmadan geçecektim ki "Kýrmýzý baþlýklý kýz." izin vermedi. O kýzcaðýzý ormana gönderen masum (!) düþünce ürünü "büyüklere masallar"ý henüz bebeyken okuyan kýzlarýn, ak ve kara arasýndaki hiçbir rengi göremeden bodozlama kart kýrmýzýya geçiþleri, küflü aynalarýnda sönük birer öyküdür...
Lohusa þerbetinin rengidir kýrmýzý...
Al basmasý kime basarmýþ biliyor musunuz? Henüz eriþmemiþ ergen kýzlarla, menopoza giren olgun hatunlara, haa bir de lohusalara. Yani aþký yaþayýp meyvesini eline pardon kucaðýna alan yeni anne olmuþ kadýnlara al basarmýþ. Lohusalara al basmasýn diye saçlarýna takarlarmýþ kýrmýzý kurdeleyi.
Niþanlanýnca parmaða, evlenirken bekaret kemeri gibi bele, doðurunca baþa takýlýyor, ölünce de ayaða takýlmýyordur umarým! Ýnsanýn aklýna türlü þeyler geliyor, es kaza kadýnýn evliliði boþanmakla sonuçlandý, dul kadýn kurdeleyi neresine takacak? Hem de kýrmýzý!
Tövbe, tövbe...
Kýrmýzý kurdele açýlýþlarda kullanýlýr daha çok, ya bir maðazanýn serginin açýlýþýnda, ya düðünlerde takýlarda, niþan yüzüðünün, söz-niþan bohçasýnýn kapatýlan katýndadýr. Beþibiryerdeye, Cumhuriyet Altýný'na iliþmiþ olup, nazar boncuðuna kýrmýzý kurdele takýlýr. Bazý inanýþlarda, kýsmetler düðümlenip iþin içinden çýkýlmaz hal almasýn diye kurdeleye düðüm atýlmaz.
Bazýlarýna da kapkara bir düðümdür aþk, kadýnlarýn çul çarþafý gibi kara, zift karasý, kömür karasý, Süper Nova'larýn kara deliðindeki dipsiz boþluklardýr aþk... Kara; Renk bile deðildir oysa, beyazýn zýddý, ak'ýn kendini varsýlladýðý aynadýr en fazla. Kýrmýzý diye bellemiþiz ya aþký; koca bir yalan, çok renkliliði dururken kýrmýzý kadar keskin bir aþký kim ister?
Aþký aþk yapan; belirsizliði ve geçirgenliði olmasýn?
Nurdan Çakýr TEZGÝN
Nurdan ÇAKIR TEZGÝN
"Nurdan ÇAKIR TEZGÝN" bütün yazýlarý için týklayýn...