Nurdan ÇAKIR TEZGÝN
Tarihini Arayan Foça
Foçalý bir genç kadýnýn, köklerine sahip çýkmaya çaðýran içten serzeniþlerine tanýk olduk geçen gün. “Hepimiz” diyordu. “Haydi, gelin, hepimiz burayý varedip yaþatalým” diye haykýrýyordu Foçalýlara…
O bir anneydi, çok þeyler geçiyordu gönlünden…
Çocuðunun ve bütün kasabalý çocuklarýn geçmiþlerini unutmamalarý için, en azýndan yakýn tarihlerinden izler taþýyan bir merkez olmalý diyordu. Foçalýlarý kendi geçmiþlerine sahip çýkmaya çaðýrýrken; kent kimliðine varlýklarýyla damgasýný vurmuþ, gelmiþ geçmiþ ve halen de hayatta olan bütün o güzel insanlarý tekrar aramýza davet ediyordu aslýnda!
Kara Vicdanlý’yý, Levrek Ýbo’yu, Deli fenercileri, Kasap Güner’i, Kara Hüseyin’i, Fukare Muharrem’i, Todi’nin Ýbrahim’i, Kýkýriz Hüseyin’i, Alkol Mustafa’yý, Balýkçý Arif’i, Zübeyde’yi, Karanfilli Doðan’ý, Dana Hüseyin’i, Domuz Nevzat’ý, Kikirizin Erdoðan’ý, Zeki Kasap’ý, Çepiç Hasan’ý, Onpara Memet’i, Berber Nadir,’i Tata Tahir’i, sinemacý Esat Bey’i ve daha nicelerini…
“Unutulmamalý, unutturulmamalýlar” diyordu Çidem Dirim.
Ve
Ýnsanlarýyla beraber sokaklarýný, balýkçý motorlarýný, çeþme baþý muhabetlerini, mezarlýk söylentilerini, düðün bayram adetlerini, anýlarýn dokunduðu bir sürahiyi, tespihi, peþkiri, seccadeyi, kilimi, dibeði, kilidi ve küreði, kapýsý ve halýsý, sandýðý, saati, iþlemeli bohçasý, gelinliði, güveyliði, sünnetliðiyle, kaftanýyla cepkeniyle insana dair yaþanmýþlýk kokan bütün hatýra eþyalarýný... Anýlarýn, saklandýklarý bohçalardan gün yüzüne çýkma zamanýnýn müjdelendiði bir gündü.
Foça Tarihi Merkezi’nin, Foça’nýn geçmiþ kimliði sayýlan eski insanlarýnýn hatýra eþyalarýný kayýt altýna almak gibi bir amacý var. Sadece eþyalarý deðil elbet; Foça için yazýlýp çizilmiþ mektuplar, haritalar, fotoðraflar, resimler, dergi ve kitaplar, eski sararmýþ makbuz ve faturalarýn her biri ayrý deðer ve önem taþýmakta. Mutlaka geçmiþ yýllarda da buna benzer çalýþmalar yapýlmak istenmiþ ve bazý nedenlerle sonuca ulaþmamýþ olabilir. Önemli olan; bugün bu giriþimin hayata geçmesi için gerekli çabanýn gösterilmesidir.
Günümüz teknolojileri, artýk pek çok materyali kayýt altýna almakta kolaylýklar saðlýyor. Foçalýlar ve Foça dökumaný biriktirenlerin ellerindeki tarihi deðeri olan materyalleri illa da merkeze teslim etmeleri gerekmiyor. Getirip göstererek, fotoðraf ve videolarýnýn çekilmelerini saðlamak bile Foça’nýn tarihi belleðine çok büyük bir katký olacaktýr.
Bazen içinde yaþadýðýmýz olay ve durumlarýn çok farkýnda olamayýz. Yaþam hýzla akýp giderken güncelimizin doðal parçasý pek çok þeyi de alýp götürür. Biz sanýrýz ki; hiçbir þey deðiþmeden öylece duruyor ve aradýðýmýzda bulacaðýz, görüp konuþacaðýz, dokunup hasret gidereceðiz. Heyhaat ki, hiç de öyle deðildir hayat!
Dede ve ninelerimize soracaðýmýz ne çok þey vardý, biz soramadan göçüp gittiler bu dünyadan. Nerede o mübadil ninemizin nalýnlarý, kýna kaftaný, içliði, kuran kesesi? Ya, dedemizin tozluklarý, tütün tabakasý, bel kuþaðý, zarf fincaný, gümüþ týktýklý bastonu? Kendileri gittiler, eþyalarý da oraya buraya daðýldý. “Geçmiþime dokunacaðým nem kaldý” diye hayýflanmak kaçýnýlmaz olabiliyor.
“Hadi biz küçüktük aklýmýz ermiyordu, siz niye düþünmediniz” derse çocuklarýnýz?
Bir toplumun geçmiþinde sahip olduðu deðerleri öðrenmenin en iyi yolu; eski hatýralarý ve yaþanmýþlýk öykülerini gün ýþýðýna çýkartmaktan geçer. Manevi deðeri biçilmeyen nice eski aný eþyasý sandýklarýn ve odalarýn bir köþesinde kendi yalnýzlýklarý içinde öylece durmaktalar. Bu deðerlerin sergilenmesini veya kayýt altýna alýnmasýný saðlamak, geçmiþ ile gelecek arasýndaki baðlarýn perçinlenmesinde önemli rol oynar.
Yaþayan antik bir kent olan Foça’nýn gerçek bir müzeye kavuþabilmesi için Çidem Dirim’in proje sorumluluðunu üstlendiði bu giriþim, Baþkan Gökhan Demirað’ýn startýyla baþlamýþ bulunuyor.
Ýlgilenenler, sorusu olanlar, paylaþýlacak materyali olanlar için: 0 232 812 64 90 numaralý telefonu aramak yeterli olacaktýr…
Nurdan ÇAKIR TEZGÝN
"Nurdan ÇAKIR TEZGÝN" bütün yazýlarý için týklayýn...
Foçalý bir genç kadýnýn, köklerine sahip çýkmaya çaðýran içten serzeniþlerine tanýk olduk geçen gün. “Hepimiz” diyordu. “Haydi, gelin, hepimiz burayý varedip yaþatalým” diye haykýrýyordu Foçalýlara…
O bir anneydi, çok þeyler geçiyordu gönlünden…
Çocuðunun ve bütün kasabalý çocuklarýn geçmiþlerini unutmamalarý için, en azýndan yakýn tarihlerinden izler taþýyan bir merkez olmalý diyordu. Foçalýlarý kendi geçmiþlerine sahip çýkmaya çaðýrýrken; kent kimliðine varlýklarýyla damgasýný vurmuþ, gelmiþ geçmiþ ve halen de hayatta olan bütün o güzel insanlarý tekrar aramýza davet ediyordu aslýnda!
Kara Vicdanlý’yý, Levrek Ýbo’yu, Deli fenercileri, Kasap Güner’i, Kara Hüseyin’i, Fukare Muharrem’i, Todi’nin Ýbrahim’i, Kýkýriz Hüseyin’i, Alkol Mustafa’yý, Balýkçý Arif’i, Zübeyde’yi, Karanfilli Doðan’ý, Dana Hüseyin’i, Domuz Nevzat’ý, Kikirizin Erdoðan’ý, Zeki Kasap’ý, Çepiç Hasan’ý, Onpara Memet’i, Berber Nadir,’i Tata Tahir’i, sinemacý Esat Bey’i ve daha nicelerini…
“Unutulmamalý, unutturulmamalýlar” diyordu Çidem Dirim.
Ve
Ýnsanlarýyla beraber sokaklarýný, balýkçý motorlarýný, çeþme baþý muhabetlerini, mezarlýk söylentilerini, düðün bayram adetlerini, anýlarýn dokunduðu bir sürahiyi, tespihi, peþkiri, seccadeyi, kilimi, dibeði, kilidi ve küreði, kapýsý ve halýsý, sandýðý, saati, iþlemeli bohçasý, gelinliði, güveyliði, sünnetliðiyle, kaftanýyla cepkeniyle insana dair yaþanmýþlýk kokan bütün hatýra eþyalarýný... Anýlarýn, saklandýklarý bohçalardan gün yüzüne çýkma zamanýnýn müjdelendiði bir gündü.
Foça Tarihi Merkezi’nin, Foça’nýn geçmiþ kimliði sayýlan eski insanlarýnýn hatýra eþyalarýný kayýt altýna almak gibi bir amacý var. Sadece eþyalarý deðil elbet; Foça için yazýlýp çizilmiþ mektuplar, haritalar, fotoðraflar, resimler, dergi ve kitaplar, eski sararmýþ makbuz ve faturalarýn her biri ayrý deðer ve önem taþýmakta. Mutlaka geçmiþ yýllarda da buna benzer çalýþmalar yapýlmak istenmiþ ve bazý nedenlerle sonuca ulaþmamýþ olabilir. Önemli olan; bugün bu giriþimin hayata geçmesi için gerekli çabanýn gösterilmesidir.
Günümüz teknolojileri, artýk pek çok materyali kayýt altýna almakta kolaylýklar saðlýyor. Foçalýlar ve Foça dökumaný biriktirenlerin ellerindeki tarihi deðeri olan materyalleri illa da merkeze teslim etmeleri gerekmiyor. Getirip göstererek, fotoðraf ve videolarýnýn çekilmelerini saðlamak bile Foça’nýn tarihi belleðine çok büyük bir katký olacaktýr.
Bazen içinde yaþadýðýmýz olay ve durumlarýn çok farkýnda olamayýz. Yaþam hýzla akýp giderken güncelimizin doðal parçasý pek çok þeyi de alýp götürür. Biz sanýrýz ki; hiçbir þey deðiþmeden öylece duruyor ve aradýðýmýzda bulacaðýz, görüp konuþacaðýz, dokunup hasret gidereceðiz. Heyhaat ki, hiç de öyle deðildir hayat!
Dede ve ninelerimize soracaðýmýz ne çok þey vardý, biz soramadan göçüp gittiler bu dünyadan. Nerede o mübadil ninemizin nalýnlarý, kýna kaftaný, içliði, kuran kesesi? Ya, dedemizin tozluklarý, tütün tabakasý, bel kuþaðý, zarf fincaný, gümüþ týktýklý bastonu? Kendileri gittiler, eþyalarý da oraya buraya daðýldý. “Geçmiþime dokunacaðým nem kaldý” diye hayýflanmak kaçýnýlmaz olabiliyor.
“Hadi biz küçüktük aklýmýz ermiyordu, siz niye düþünmediniz” derse çocuklarýnýz?
Bir toplumun geçmiþinde sahip olduðu deðerleri öðrenmenin en iyi yolu; eski hatýralarý ve yaþanmýþlýk öykülerini gün ýþýðýna çýkartmaktan geçer. Manevi deðeri biçilmeyen nice eski aný eþyasý sandýklarýn ve odalarýn bir köþesinde kendi yalnýzlýklarý içinde öylece durmaktalar. Bu deðerlerin sergilenmesini veya kayýt altýna alýnmasýný saðlamak, geçmiþ ile gelecek arasýndaki baðlarýn perçinlenmesinde önemli rol oynar.
Yaþayan antik bir kent olan Foça’nýn gerçek bir müzeye kavuþabilmesi için Çidem Dirim’in proje sorumluluðunu üstlendiði bu giriþim, Baþkan Gökhan Demirað’ýn startýyla baþlamýþ bulunuyor.
Ýlgilenenler, sorusu olanlar, paylaþýlacak materyali olanlar için: 0 232 812 64 90 numaralý telefonu aramak yeterli olacaktýr…
Nurdan ÇAKIR TEZGÝN
"Nurdan ÇAKIR TEZGÝN" bütün yazýlarý için týklayýn...