Ali Ekber YILDIRIM
Yerel seçimle 16 bin köy haritadan silinecek!...
Yerel seçime 75 gün kaldý. Ülkede seçim havasý yok. Kavga var. Devlette özellikle de yargýda ve poliste AKP Hükümeti ile Gülen cemaati arasýnda güç savaþý var. Seçimi doðrudan etkileyecek rüþvet ve yolsuzluk dosyalarý bile gündeme yeterince giremiyor.
Böyle bir ortamda tarýmla, kýrsal kesimle kim ilgilenir?
Oysa, yerel seçimleri kim kazanýrsa kazansýn 31 Mart sabahý 16 bin 82 köy haritadan silinecek. Yaklaþýk 600 belde köy olacak. Bunun tarýma, ülkeye, kültürümüze, sosyal yaþantýmýza nasýl bir darbe vuracaðýnýn farkýnda mýsýnýz?
Farkýnda olmayanlar için hatýrlatalým. Hükümet, 2012′de “Büyükþehir Yasasý”ný deðiþtirdi. 6 Aralýk 2012 tarihli Resmi Gazete’de yayýnlanan bu deðiþiklikle 13 il “Büyükþehir” yapýldý. Ayrýca 26 yeni ilçe kuruldu.
Yapýlan bu deðiþiklik gereði ilk mahalli idareler seçiminde yani 30 Mart 2014′ten sonra 16 bin 82 köy mahalleye dönüþecek. Ayrýca belediye olan 600 belde köye dönüþecek. Bu yasa ile ülkenin nüfus yapýsý bir gecede deðiþti. Kýrsalda yaþayan nüfus yüzde 24′ten yüzde 9′a indi. Yasa ile nüfus deðiþtiren belki de ilk ülke olduk. Yasa 1 yýldýr uygulanýyor. Ancak, insanlarýn yaþamlarýnda henüz hissedilir önemli deðiþiklikler olmadý. Asýl deðiþim 30 Mart yerel seçimlerinden sonra, yani 600 belde köye, 16 bin 82 köy mahalleye dönüþünce yaþanacak. Kýrsalda yani köyde yaþayanlar mahalle olarak baðlandýklarý belediyeye su parasý, emlak vergisi, verilen hizmetler için katýlým payý ödemeye baþladýklarýnda baþlarýna örülen çorabýn farkýna varacak.
Ahýr ve kümeslerinin þehir dýþýna yani artýk þehrin bir mahallesine dönüþen köyün dýþýna çýkarmaya zorlandýklarýnda bu yasanýn önemini görecekler.
Bunun ilk örneði yýlbaþýndan önce Bodrum’da yaþandý.
Büyükþehir yapýlan Muðla’da, Bodrum Kaymakamlýðý Ýlçe Gýda, Tarým ve Hayvancýlýk Müdürlüðü 17 Aralýk 2013′te ‘Umumi Hýfzýssýhha Kararý’ baþlýklý bir yazýyý ilçedeki tüm belediye baþkanlarýna ve köy muhtarlarýna gönderdi.
Ýlçe Toplum Saðlýðý Merkezi’nin 22.11.2013-2888 sayýlý yazýsýný içeren tebligatta aynen þöyle deniliyor:
“Söz konusu yazýda yerleþim alanýna yakýn hayvancýlýk yapýlmasýyla ilgili olarak kaymakamlýk makamý ve BÝMER’e çok sayýda þikâyet geldiði belirtilmekte ve ilçe merkezi, beldeler ve köylerde meskûn mahal içindeki tüm ahýrlarýn ve kümeslerin ivedi olarak kaldýrýlarak yerleþim alaný dýþýna taþýnmasý istenilmiþtir.
Anons, ilan ve yazýnýn çoðaltýlarak asýlmasý þeklinde yetiþtiricilere duyurulmasýnýn saðlanmasýný arz /rica ederim.”
Yazý, yasanýn kýrsala nasýl yansýyacaðýnýn en somut örneði. Gelen tepkiler üzerine Bodrum Kaymakamlýðý “köy” sözcüðünün sehven yazýldýðýný açýklamak zorunda kaldý. Fakat yasa bunu öngörüyor. Artýk kentin birer mahallesi olan köylerde ahýr, kümes ve diðer tarýmsal iþletmeler istenmeyecek. Kentin dýþýna çýkarýlacak.
Sorun sadece köylerin mahalleye dönüþmesi nedeniyle ahýr ve kümeslerin taþýnmasý deðil, demokrasinin en küçük birimi olan köyler yok olacak.
Köy tüzel kiþiliðine ait mera, yaylak ve diðer tüm varlýklar belediyelere devredilecek. Tarým alanlarý, meralar, yaylalar imara açýlacak. Ürettiði tarýmsal üretimden zaten para kazanamayan çiftçiler ellerindeki topraðý satacak ve üretimden çekilecek.
Uygulanan politikalarla bir süredir tarýmdan koparýlan küçük çiftçilik tamamen yok olacak. Devletin rakamlarý bu sürece iþaret ediyor. Çiftçi Kayýt Sistemi kayýtlarýna göre son 10 yýlda 500 bin çiftçi sistemden çýktý.
Tarýmdan kaçýþý ekilmeyen alanlar da doðruluyor. 1990‘da 27 milyon 856 bin hektar tarým alaný 2012′de 23 milyon 795 bin hektara düþtü. 2012 verileri ile nadasa býrakýlan yada ekilmeyen tarýmsal alan 4 milyon 286 bin hektar.
Tarýmdan kaçýþýn önemli nedenlerinden birisi de yüksek girdi fiyatlarý. Gýda, Tarým ve Hayvancýlýk Bakanlýðý verilerine göre, 2002′de ÜRE gübresinin tonu 237 lira iken 2013′te 981 liraya yükseldi. Ayný dönemde DAP gübresinin tonu 354 liradan 1217 liraya çýktý. Mazotun litresi Ocak 2002′de 94 kuruþtu. Þu anda 4.5 lira. Yaklaþýk yüzde 300 artýþ. Hangi tarým ürününde son 10 yýlda yüzde 300 artýþ oldu? Bu yüksek girdi maliyetleriyle üretim yapmak ve üretimi sürdürülebilir kýlmak adeta olanaksýz hale geliyor. Girdi fiyatlarý artarken tarým ürünlerinin fiyatý ayný oranda artmýyor. Büyükþehir Yasasý ile 16 bin 82 köy mahalleye dönüþünce çiftçilerin tarýmdan kaçýþý daha da hýzlanacak. Kentin mahallesine dönüþen köylerde kim üretim yapar?
Kaldý ki, son 30 yýla bakýldýðýnda tarým topraklarýnýn amaç dýþý kullanýmýnda büyük artýþ var. Türkiye ovalarýný, sulak alanlarýný kaybetti. Bunda merkezi hükümet kadar yerel yönetimlerin özellikle de belediyelerin çok büyük rolü var.
Birçok belediye baþkaný tarým arazilerinin üstüne sanayi tesisi, turizm tesisi veya toplu konut yapýlmasýna gözü kapalý imza atýyor. Yönettikleri yerin ancak sanayi, turizm veya yapýlaþma ile geliþeceðine inanýyorlar.
Yasa ile hem imar yönünden hem de arazi kullanýmý açýsýndan belediyelere ve valiliklere verilen yetkilerle daha çok tarým topraðý ranta dönüþecek. Daha çok tarým topraðý kaybedilecek, amaç dýþý kullanýlacak.
Elbette tarýma, çiftçiye destek vererek örnek olan, model yaratan belediyeler de var. Ýzmir Büyükþehir Belediyesi bu konuda öncü olan belediyelerin baþýnda gelir.
Özetle, 31 Mart sabahý Türkiye’de 16 bin 82 köy haritadan silinecek. Bu köylerle birlikte demokrasinin en küçük birimi olan köy yönetimi, binlerce yýllýk tarih, kültür, gelenek ve görenekler, yerel lezzetler, sosyal yapý da silinecek.
Ali Ekber YILDIRIM
www.tarimdunyasi.net
Yerel seçime 75 gün kaldý. Ülkede seçim havasý yok. Kavga var. Devlette özellikle de yargýda ve poliste AKP Hükümeti ile Gülen cemaati arasýnda güç savaþý var. Seçimi doðrudan etkileyecek rüþvet ve yolsuzluk dosyalarý bile gündeme yeterince giremiyor.
Böyle bir ortamda tarýmla, kýrsal kesimle kim ilgilenir?
Oysa, yerel seçimleri kim kazanýrsa kazansýn 31 Mart sabahý 16 bin 82 köy haritadan silinecek. Yaklaþýk 600 belde köy olacak. Bunun tarýma, ülkeye, kültürümüze, sosyal yaþantýmýza nasýl bir darbe vuracaðýnýn farkýnda mýsýnýz?
Farkýnda olmayanlar için hatýrlatalým. Hükümet, 2012′de “Büyükþehir Yasasý”ný deðiþtirdi. 6 Aralýk 2012 tarihli Resmi Gazete’de yayýnlanan bu deðiþiklikle 13 il “Büyükþehir” yapýldý. Ayrýca 26 yeni ilçe kuruldu.
Yapýlan bu deðiþiklik gereði ilk mahalli idareler seçiminde yani 30 Mart 2014′ten sonra 16 bin 82 köy mahalleye dönüþecek. Ayrýca belediye olan 600 belde köye dönüþecek. Bu yasa ile ülkenin nüfus yapýsý bir gecede deðiþti. Kýrsalda yaþayan nüfus yüzde 24′ten yüzde 9′a indi. Yasa ile nüfus deðiþtiren belki de ilk ülke olduk. Yasa 1 yýldýr uygulanýyor. Ancak, insanlarýn yaþamlarýnda henüz hissedilir önemli deðiþiklikler olmadý. Asýl deðiþim 30 Mart yerel seçimlerinden sonra, yani 600 belde köye, 16 bin 82 köy mahalleye dönüþünce yaþanacak. Kýrsalda yani köyde yaþayanlar mahalle olarak baðlandýklarý belediyeye su parasý, emlak vergisi, verilen hizmetler için katýlým payý ödemeye baþladýklarýnda baþlarýna örülen çorabýn farkýna varacak.
Ahýr ve kümeslerinin þehir dýþýna yani artýk þehrin bir mahallesine dönüþen köyün dýþýna çýkarmaya zorlandýklarýnda bu yasanýn önemini görecekler.
Bunun ilk örneði yýlbaþýndan önce Bodrum’da yaþandý.
Büyükþehir yapýlan Muðla’da, Bodrum Kaymakamlýðý Ýlçe Gýda, Tarým ve Hayvancýlýk Müdürlüðü 17 Aralýk 2013′te ‘Umumi Hýfzýssýhha Kararý’ baþlýklý bir yazýyý ilçedeki tüm belediye baþkanlarýna ve köy muhtarlarýna gönderdi.
Ýlçe Toplum Saðlýðý Merkezi’nin 22.11.2013-2888 sayýlý yazýsýný içeren tebligatta aynen þöyle deniliyor:
“Söz konusu yazýda yerleþim alanýna yakýn hayvancýlýk yapýlmasýyla ilgili olarak kaymakamlýk makamý ve BÝMER’e çok sayýda þikâyet geldiði belirtilmekte ve ilçe merkezi, beldeler ve köylerde meskûn mahal içindeki tüm ahýrlarýn ve kümeslerin ivedi olarak kaldýrýlarak yerleþim alaný dýþýna taþýnmasý istenilmiþtir.
Anons, ilan ve yazýnýn çoðaltýlarak asýlmasý þeklinde yetiþtiricilere duyurulmasýnýn saðlanmasýný arz /rica ederim.”
Yazý, yasanýn kýrsala nasýl yansýyacaðýnýn en somut örneði. Gelen tepkiler üzerine Bodrum Kaymakamlýðý “köy” sözcüðünün sehven yazýldýðýný açýklamak zorunda kaldý. Fakat yasa bunu öngörüyor. Artýk kentin birer mahallesi olan köylerde ahýr, kümes ve diðer tarýmsal iþletmeler istenmeyecek. Kentin dýþýna çýkarýlacak.
Sorun sadece köylerin mahalleye dönüþmesi nedeniyle ahýr ve kümeslerin taþýnmasý deðil, demokrasinin en küçük birimi olan köyler yok olacak.
Köy tüzel kiþiliðine ait mera, yaylak ve diðer tüm varlýklar belediyelere devredilecek. Tarým alanlarý, meralar, yaylalar imara açýlacak. Ürettiði tarýmsal üretimden zaten para kazanamayan çiftçiler ellerindeki topraðý satacak ve üretimden çekilecek.
Uygulanan politikalarla bir süredir tarýmdan koparýlan küçük çiftçilik tamamen yok olacak. Devletin rakamlarý bu sürece iþaret ediyor. Çiftçi Kayýt Sistemi kayýtlarýna göre son 10 yýlda 500 bin çiftçi sistemden çýktý.
Tarýmdan kaçýþý ekilmeyen alanlar da doðruluyor. 1990‘da 27 milyon 856 bin hektar tarým alaný 2012′de 23 milyon 795 bin hektara düþtü. 2012 verileri ile nadasa býrakýlan yada ekilmeyen tarýmsal alan 4 milyon 286 bin hektar.
Tarýmdan kaçýþýn önemli nedenlerinden birisi de yüksek girdi fiyatlarý. Gýda, Tarým ve Hayvancýlýk Bakanlýðý verilerine göre, 2002′de ÜRE gübresinin tonu 237 lira iken 2013′te 981 liraya yükseldi. Ayný dönemde DAP gübresinin tonu 354 liradan 1217 liraya çýktý. Mazotun litresi Ocak 2002′de 94 kuruþtu. Þu anda 4.5 lira. Yaklaþýk yüzde 300 artýþ. Hangi tarým ürününde son 10 yýlda yüzde 300 artýþ oldu? Bu yüksek girdi maliyetleriyle üretim yapmak ve üretimi sürdürülebilir kýlmak adeta olanaksýz hale geliyor. Girdi fiyatlarý artarken tarým ürünlerinin fiyatý ayný oranda artmýyor. Büyükþehir Yasasý ile 16 bin 82 köy mahalleye dönüþünce çiftçilerin tarýmdan kaçýþý daha da hýzlanacak. Kentin mahallesine dönüþen köylerde kim üretim yapar?
Kaldý ki, son 30 yýla bakýldýðýnda tarým topraklarýnýn amaç dýþý kullanýmýnda büyük artýþ var. Türkiye ovalarýný, sulak alanlarýný kaybetti. Bunda merkezi hükümet kadar yerel yönetimlerin özellikle de belediyelerin çok büyük rolü var.
Birçok belediye baþkaný tarým arazilerinin üstüne sanayi tesisi, turizm tesisi veya toplu konut yapýlmasýna gözü kapalý imza atýyor. Yönettikleri yerin ancak sanayi, turizm veya yapýlaþma ile geliþeceðine inanýyorlar.
Yasa ile hem imar yönünden hem de arazi kullanýmý açýsýndan belediyelere ve valiliklere verilen yetkilerle daha çok tarým topraðý ranta dönüþecek. Daha çok tarým topraðý kaybedilecek, amaç dýþý kullanýlacak.
Elbette tarýma, çiftçiye destek vererek örnek olan, model yaratan belediyeler de var. Ýzmir Büyükþehir Belediyesi bu konuda öncü olan belediyelerin baþýnda gelir.
Özetle, 31 Mart sabahý Türkiye’de 16 bin 82 köy haritadan silinecek. Bu köylerle birlikte demokrasinin en küçük birimi olan köy yönetimi, binlerce yýllýk tarih, kültür, gelenek ve görenekler, yerel lezzetler, sosyal yapý da silinecek.
Ali Ekber YILDIRIM
www.tarimdunyasi.net
"Ali Ekber YILDIRIM" bütün yazýlarý için týklayýn...