Tayfun ÖZKAYA
KURU FASULYA FÝYATI ARTARKEN
Son üç ayda, Arjantin'de kuraklýk, Çin’de aþýrý yaðýþlar ve Türkiye'de üretim düþüþü nedeniyle kuru fasulye fiyatlarý yüzde 59 arttý. Gazetelerde kuru fasulye fiyatýnýn nerede ise karkas et fiyatýna yaklaþtýðý haberleri çýktý. Gýda Tarým ve Hayvancýlýk Bakanlýðý ise kuru fasulyenin market fiyatýnýn Ankara'da 8,1, Ýstanbul'da 7,2 ve Ýzmir'de 8,8 lira olduðunu bildirerek abartýlmamasýný istedi. Ardýndan Bakanlar Kurulu aldýðý bir kararla kuru fasulyede %19,5 olan gümrük vergisini sýfýrladý.
Bir zamanlar baklagillerde ciddi bir ihracatçý olan Türkiye artýk ithalatçý oldu. Her yýl 30 milyon dolarýn üzerinde (kimi yýl 50 milyon dolar) kuru fasulye ithalatý yapýyoruz. Kýrmýzý mercimek ithalatýnda ise 200 milyon dolarýn aþýldýðý yýllar oluyor. Bu olumsuz geliþmeleri küreselleþme politikalarýna baðlayabiliriz. Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) bu ürünleri bir zamanlar satýn alarak çiftçi eline geçen fiyatýn düþmesini az çok önlerken, sonralarý bundan vazgeçirildi. Yurtiçi üretimi korumak uluslararasý anlaþmalarla engellendi. Örneðin Türkiye Dünya Ticaret Örgütü’ne baklagiller için en fazla %25 gümrük vergisi uygulayacaðýný bildirdi. Buna karþýlýk Kanada gibi ülkeler çiftçi desteklemelerini düþürmediler. Ülkemizde ise kuru fasulyeye kiloda 10 kuruþ destek veriliyor ki bu üretimi teþvik etmiyor. Kanada gibi ülkelerde büyük dev firmalar çiftçilerin elinden ürünleri ucuz fiyatla alýp -üretici zararýný devlet desteði ile zorla kapatabiliyor- bizim gibi ülkelere çiftçimizin rekabet edemeyeceði fiyatlarla satabiliyorlar. Ancak dünyada üretim daraldýðýnda fiyatlar týrmanýþa geçiyor. Kýsacasý ülkemiz üretmemeye programlanmýþ bulunuyor. Zaten %19,5 olarak uygulanan gümrük vergisinin sýfýrlanmasý perakende fiyatlarý pek düþürmeyecektir. Çiftçilerimizi ise üretimden kaçýrabilir.
Fasulye ve diðer baklagillerin nöbetleþmeye girecek þekilde hatta en iyisi diðer ürünlerle karýþýk ekilmesi birçok açýlardan çok yararlý. Baklagiller topraða azot baðlayarak kimyasal gübre uygulamasýný gereksiz hale getirebilir. Topraðý kapatarak erozyonu önleyebilir. Çiftçi ailesi için çok iyi bir besin kaynaðýdýr. Üretimi arttýrmak için kiloda 10 kuruþ olan desteðin artmasý pek bir iþe yaramaz. Bu tür destekler çiftçi eline geçen fiyatlarýn düþmesini önlemiyor. Bunun yerine hasat zamaný çiftçinin ürününü satýn alarak pazarlayacak kuruluþlar oluþturulmalýdýr. Örneðin kooperatifler desteklenebilir. TMO’de ürün alabilir. TMO’nun yeteri kadar stoku olsaydý, perakende fiyatlarýn da aþýrý yükselmesini önleyebilirdi. Ancak bu küreselleþme ideolojisinde yasaktýr. Çünkü TMO devlet kuruluþudur. Bunun yerine Kanadalý veya Amerikalý gýda tekellerinin hegemonya kurmasý, güya liberal ideologlarýmýz için gayet normaldir. Türkiye’nin mercimek, fasulye ithalatçýsý olmasý normal mi sizce?
Yurt Gazetesi 16.1.2014
Tayfun ÖZKAYA
"Tayfun ÖZKAYA" bütün yazýlarý için týklayýn...
Son üç ayda, Arjantin'de kuraklýk, Çin’de aþýrý yaðýþlar ve Türkiye'de üretim düþüþü nedeniyle kuru fasulye fiyatlarý yüzde 59 arttý. Gazetelerde kuru fasulye fiyatýnýn nerede ise karkas et fiyatýna yaklaþtýðý haberleri çýktý. Gýda Tarým ve Hayvancýlýk Bakanlýðý ise kuru fasulyenin market fiyatýnýn Ankara'da 8,1, Ýstanbul'da 7,2 ve Ýzmir'de 8,8 lira olduðunu bildirerek abartýlmamasýný istedi. Ardýndan Bakanlar Kurulu aldýðý bir kararla kuru fasulyede %19,5 olan gümrük vergisini sýfýrladý.
Bir zamanlar baklagillerde ciddi bir ihracatçý olan Türkiye artýk ithalatçý oldu. Her yýl 30 milyon dolarýn üzerinde (kimi yýl 50 milyon dolar) kuru fasulye ithalatý yapýyoruz. Kýrmýzý mercimek ithalatýnda ise 200 milyon dolarýn aþýldýðý yýllar oluyor. Bu olumsuz geliþmeleri küreselleþme politikalarýna baðlayabiliriz. Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) bu ürünleri bir zamanlar satýn alarak çiftçi eline geçen fiyatýn düþmesini az çok önlerken, sonralarý bundan vazgeçirildi. Yurtiçi üretimi korumak uluslararasý anlaþmalarla engellendi. Örneðin Türkiye Dünya Ticaret Örgütü’ne baklagiller için en fazla %25 gümrük vergisi uygulayacaðýný bildirdi. Buna karþýlýk Kanada gibi ülkeler çiftçi desteklemelerini düþürmediler. Ülkemizde ise kuru fasulyeye kiloda 10 kuruþ destek veriliyor ki bu üretimi teþvik etmiyor. Kanada gibi ülkelerde büyük dev firmalar çiftçilerin elinden ürünleri ucuz fiyatla alýp -üretici zararýný devlet desteði ile zorla kapatabiliyor- bizim gibi ülkelere çiftçimizin rekabet edemeyeceði fiyatlarla satabiliyorlar. Ancak dünyada üretim daraldýðýnda fiyatlar týrmanýþa geçiyor. Kýsacasý ülkemiz üretmemeye programlanmýþ bulunuyor. Zaten %19,5 olarak uygulanan gümrük vergisinin sýfýrlanmasý perakende fiyatlarý pek düþürmeyecektir. Çiftçilerimizi ise üretimden kaçýrabilir.
Fasulye ve diðer baklagillerin nöbetleþmeye girecek þekilde hatta en iyisi diðer ürünlerle karýþýk ekilmesi birçok açýlardan çok yararlý. Baklagiller topraða azot baðlayarak kimyasal gübre uygulamasýný gereksiz hale getirebilir. Topraðý kapatarak erozyonu önleyebilir. Çiftçi ailesi için çok iyi bir besin kaynaðýdýr. Üretimi arttýrmak için kiloda 10 kuruþ olan desteðin artmasý pek bir iþe yaramaz. Bu tür destekler çiftçi eline geçen fiyatlarýn düþmesini önlemiyor. Bunun yerine hasat zamaný çiftçinin ürününü satýn alarak pazarlayacak kuruluþlar oluþturulmalýdýr. Örneðin kooperatifler desteklenebilir. TMO’de ürün alabilir. TMO’nun yeteri kadar stoku olsaydý, perakende fiyatlarýn da aþýrý yükselmesini önleyebilirdi. Ancak bu küreselleþme ideolojisinde yasaktýr. Çünkü TMO devlet kuruluþudur. Bunun yerine Kanadalý veya Amerikalý gýda tekellerinin hegemonya kurmasý, güya liberal ideologlarýmýz için gayet normaldir. Türkiye’nin mercimek, fasulye ithalatçýsý olmasý normal mi sizce?
Yurt Gazetesi 16.1.2014
Tayfun ÖZKAYA
"Tayfun ÖZKAYA" bütün yazýlarý için týklayýn...