Iþýk Teoman
Atina Plakasý’ndan Ýzmir Kemeraltýsý’na
Ýzmir’in Kemeraltý Çarþýsý ile Atina’nýn Plakasý’nýn birbirine pek benzer olduðunu çok duydum; ama gidip gördüðümde þaþýrdým kaldým. Gerçekten de Atina’ya adým attýktan sonra o kadar çok benzerlikler görmeye baþladým ki.. Öncelikle hiç olmadýk anlarda karþýma çýkan Türkler, caddede yürüyorum biri bana sesleniyor, dönüp bakýyorum, ayakkabý boyacýsý bir Türk; ”Hoþ geldin be delikanlým” diyor. Sonra gelsin hoþ sohbet. Plaka’ya adým attýktan sonra ise þaþýrmamak elde deðil, hemen her dükkanda Türkçe konuþan esnaf var ve birçoðu da Ýzmir’den göç etmiþ ailelerin çocuklarý, torunlarý, çat pat dilimizi konuþmaya çalýþýyorlar. Anlaþmak kolay oluyor alýþveriþ sýrasýnda indirim yapmaya yanaþmayan esnaf Türkçe konuþulunca pek ilgili oluyor.
Çarþý tepeden týrnaða restore edilmiþ, el atýlmamýþ, yenilenmemiþ yapý yok gibi. Çarþýda iþporta ve seyyar satýcý görmek mümkün deðil. Her dükkan kaldýrýmda sattýðý ürünleri sergiliyor ama iþgal etmeden. Gördüðüm kadarýyla, aðýrlýklý olarak duvarlarý kullanýyorlar, bu da doðal olarak kaldýrým iþgalinin önüne geçiyor hem de görsel anlamda bir güzellik katýyor mekanlara.. Esnaf indirim yapmaya sevmiyor ama kendilerince kampanyalar uyguluyorlar, bizde de aynýlarý oluyor, bir tane alýrsan þu fiyat, üç tane alýrsan bu fiyat gibi. Plaka çarþýsý yeniden yapýlandýrýlýrken orijinal halini bozmamaya dikkat etmiþler ve aslýna sadýk kalmýþlar. Bu da eski havayý korumuþ ve geçmiþten günümüze kadar sanki mekanlar hep bu þekilde kalmýþ gibi bir hava yaþatýyor insana. Adým baþý kahvehaneler, kafeteryalara dönüþmüþ, bir Grek kahve içelim dedik, bildik Türk kahvesini yudumladýk. Çarþýnýn ortasýnda dönüp duran akülü bir araç insanlarý hem gezdiriyor hem de alýþveriþ mekanlarýnýn tanýtýmýný yapýyor, çarþýnýn ortasýnda araç park etmek, araç ile girmek kesinlikle yasak.
Bizim tarihi çarþýmýz gibi her sokak kendine özgü ürünlerin satýþýný yapýyor. Bir sokaða giriyorsunuz masklar, bir baþka sokakta dericiler, bir diðerinde ise takýlar, rengarenk þapkalar, fularlar, hediyelik eþyalar; sessizlik, çýðýrtkan yok, kapýdan sizi çeviren yok, “gel abilerim, ablalarým” diyen yok.. Canýnýz nereye gitmek, hangi mekana girmek istiyorsa özgürce dolaþýyor insan. Hanutçu yok, sahtekar yok ama sýký durun köpek var. Aynen bizim gibi sokaklarda köpekler dolaþýyor metro giriþlerinde.. Yunanistan AB ülkesi ama köpek konusunda bizim insanlarýmýz gibi çok hassaslar ve ilgililer.. Bir sokaktan çýkýyorum karþýmda Ýkiçeþmelik Caddesi, diðer sokaða giriyorum karþýmda Kuyumcular Çarþýsý, Yunanca konuþmalarý duymayýn, kulaðýnýzý kapatýn sanki tarihi Kemeraltý Çarþýsý’nýn herhangi bir sokaðýndan farký yok… Bizim Kemeraltý Çarþýsý’nýn neredeyse yarýsý kadar bir büyüklükte Plaka, ama gelin görün ki, öyle bir düzen kurmuþlar ki, saat gibi çalýþýyor. Dünyanýn dört bir yanýndan gelen turistler o kadar keyifle dolaþýyorlar ki, özendim, gýptayla izledim ortamý. Tarihi Kemeraltý Çarþýsý da artýk iþporta ve seyyardan arýndý. Ancak gelip geçenleri hala sesle taciz edenler var. Kolundan tutup çekiþtirenlere de çözüm bulmak gerekiyor acil olarak. Eðer Kemeraltý Çarþýsý 24 saat yaþayan mekanlarýn bulunduðu bir bölge haline gelirse Plaka’nýn vay haline o zaman. Plaka’ya gelen turistleri dörde beþe katlar bizim çarþýmýz. Düþünseniz; Tarihi çarþýya gelen bir turist sadece alýþveriþ yapmakla kalmayacak; Agora, Altýnpark, Dönertaþ sebili, Sinagog’lar, eski yapýlar, tarihi camiler ayný güzergahýn üzerinde sýralanýp gidiyor, onlarý da gezecek döviz býrakacak. Atina’da Akrapolis’i ziyaret ettim, 22 Euro ödedim. Adamlar para basýyor, Plaka’yý ziyaret eden ardýndan Akropolis’e gidiyor. Her renkten insan, her dilden ülke vatandaþý. Akropolis’e çýkýldýðýnda tüm Atina kenti ayaklar altýnda. Bizim Kadifekale’yi hayal edin, hiçbir farký yok. Plaka çevresinde dönerciler, biri oturuyor, biri kalkýyor, yer bulmak mümkün deðil. Kemeraltý Çarþýsý’nda benzer mekanlar çoðunlukta. Plaka ve Kemeraltý, sanki ikiz gibi, biri para basýyor, diðeri kimliðine kavuþmak için mücadele veriyor. Tarihi Kemeraltý Çarþýsý da bir gün gelecek, Plaka kadar bilinen “ziyaret edilmesi gereken” listeye girecek.
Iþýk Teoman
isikteoman@gmail.com
Ýzmir’in Kemeraltý Çarþýsý ile Atina’nýn Plakasý’nýn birbirine pek benzer olduðunu çok duydum; ama gidip gördüðümde þaþýrdým kaldým. Gerçekten de Atina’ya adým attýktan sonra o kadar çok benzerlikler görmeye baþladým ki.. Öncelikle hiç olmadýk anlarda karþýma çýkan Türkler, caddede yürüyorum biri bana sesleniyor, dönüp bakýyorum, ayakkabý boyacýsý bir Türk; ”Hoþ geldin be delikanlým” diyor. Sonra gelsin hoþ sohbet. Plaka’ya adým attýktan sonra ise þaþýrmamak elde deðil, hemen her dükkanda Türkçe konuþan esnaf var ve birçoðu da Ýzmir’den göç etmiþ ailelerin çocuklarý, torunlarý, çat pat dilimizi konuþmaya çalýþýyorlar. Anlaþmak kolay oluyor alýþveriþ sýrasýnda indirim yapmaya yanaþmayan esnaf Türkçe konuþulunca pek ilgili oluyor.
Çarþý tepeden týrnaða restore edilmiþ, el atýlmamýþ, yenilenmemiþ yapý yok gibi. Çarþýda iþporta ve seyyar satýcý görmek mümkün deðil. Her dükkan kaldýrýmda sattýðý ürünleri sergiliyor ama iþgal etmeden. Gördüðüm kadarýyla, aðýrlýklý olarak duvarlarý kullanýyorlar, bu da doðal olarak kaldýrým iþgalinin önüne geçiyor hem de görsel anlamda bir güzellik katýyor mekanlara.. Esnaf indirim yapmaya sevmiyor ama kendilerince kampanyalar uyguluyorlar, bizde de aynýlarý oluyor, bir tane alýrsan þu fiyat, üç tane alýrsan bu fiyat gibi. Plaka çarþýsý yeniden yapýlandýrýlýrken orijinal halini bozmamaya dikkat etmiþler ve aslýna sadýk kalmýþlar. Bu da eski havayý korumuþ ve geçmiþten günümüze kadar sanki mekanlar hep bu þekilde kalmýþ gibi bir hava yaþatýyor insana. Adým baþý kahvehaneler, kafeteryalara dönüþmüþ, bir Grek kahve içelim dedik, bildik Türk kahvesini yudumladýk. Çarþýnýn ortasýnda dönüp duran akülü bir araç insanlarý hem gezdiriyor hem de alýþveriþ mekanlarýnýn tanýtýmýný yapýyor, çarþýnýn ortasýnda araç park etmek, araç ile girmek kesinlikle yasak.
Bizim tarihi çarþýmýz gibi her sokak kendine özgü ürünlerin satýþýný yapýyor. Bir sokaða giriyorsunuz masklar, bir baþka sokakta dericiler, bir diðerinde ise takýlar, rengarenk þapkalar, fularlar, hediyelik eþyalar; sessizlik, çýðýrtkan yok, kapýdan sizi çeviren yok, “gel abilerim, ablalarým” diyen yok.. Canýnýz nereye gitmek, hangi mekana girmek istiyorsa özgürce dolaþýyor insan. Hanutçu yok, sahtekar yok ama sýký durun köpek var. Aynen bizim gibi sokaklarda köpekler dolaþýyor metro giriþlerinde.. Yunanistan AB ülkesi ama köpek konusunda bizim insanlarýmýz gibi çok hassaslar ve ilgililer.. Bir sokaktan çýkýyorum karþýmda Ýkiçeþmelik Caddesi, diðer sokaða giriyorum karþýmda Kuyumcular Çarþýsý, Yunanca konuþmalarý duymayýn, kulaðýnýzý kapatýn sanki tarihi Kemeraltý Çarþýsý’nýn herhangi bir sokaðýndan farký yok… Bizim Kemeraltý Çarþýsý’nýn neredeyse yarýsý kadar bir büyüklükte Plaka, ama gelin görün ki, öyle bir düzen kurmuþlar ki, saat gibi çalýþýyor. Dünyanýn dört bir yanýndan gelen turistler o kadar keyifle dolaþýyorlar ki, özendim, gýptayla izledim ortamý. Tarihi Kemeraltý Çarþýsý da artýk iþporta ve seyyardan arýndý. Ancak gelip geçenleri hala sesle taciz edenler var. Kolundan tutup çekiþtirenlere de çözüm bulmak gerekiyor acil olarak. Eðer Kemeraltý Çarþýsý 24 saat yaþayan mekanlarýn bulunduðu bir bölge haline gelirse Plaka’nýn vay haline o zaman. Plaka’ya gelen turistleri dörde beþe katlar bizim çarþýmýz. Düþünseniz; Tarihi çarþýya gelen bir turist sadece alýþveriþ yapmakla kalmayacak; Agora, Altýnpark, Dönertaþ sebili, Sinagog’lar, eski yapýlar, tarihi camiler ayný güzergahýn üzerinde sýralanýp gidiyor, onlarý da gezecek döviz býrakacak. Atina’da Akrapolis’i ziyaret ettim, 22 Euro ödedim. Adamlar para basýyor, Plaka’yý ziyaret eden ardýndan Akropolis’e gidiyor. Her renkten insan, her dilden ülke vatandaþý. Akropolis’e çýkýldýðýnda tüm Atina kenti ayaklar altýnda. Bizim Kadifekale’yi hayal edin, hiçbir farký yok. Plaka çevresinde dönerciler, biri oturuyor, biri kalkýyor, yer bulmak mümkün deðil. Kemeraltý Çarþýsý’nda benzer mekanlar çoðunlukta. Plaka ve Kemeraltý, sanki ikiz gibi, biri para basýyor, diðeri kimliðine kavuþmak için mücadele veriyor. Tarihi Kemeraltý Çarþýsý da bir gün gelecek, Plaka kadar bilinen “ziyaret edilmesi gereken” listeye girecek.
Iþýk Teoman
isikteoman@gmail.com
"Iþýk Teoman" bütün yazýlarý için týklayýn...