Ali Ekber YILDIRIM
Ayvalýk’tan zeytinciliðe bakýþ…
Ayvalýk’ta 10 yýldýr düzenlenen Zeytin Hasat Günleri artýk uluslararasý boyuta ulaþtý. Bu yýl 31 Ekim – 2 Kasým tarihlerinde yapýlan hasat günlerinde Ýspanya, Tunus, Ürdün, Fas ve Ýtalya’dan konuþmacýlar ve katýlýmcýlar vardý.
Hasat Günleri’ne iliþkin haberimiz 3 Kasým Pazartesi tarihli DÜNYA Gazetesi’nde ayrýntýlý olarak yer aldý. Ýzlenimlerimize gelince þöyle özetleyebiliriz:
1- Sektör açýsýndan Ayvalýk’ta önemli geliþmeler yaþandý. Uzun süreden beri ilk kez Ege Zeytin ve Zeytinyaðý Ýhracatçýlarý Birliði Baþkaný ve yöneticileri üreticilerle ayný masada ayný görüþte buluþtu. Birlik Baþkaný Gürkan Renklidað’ýn “Dahilde Ýþleme Rejimi(DÝR) kapsamýnda ithalat istemiyoruz” mesajý büyük alkýþ aldý. Ýhracatçýlar, sanayiciler, üreticiler tek ses oldu. Bu sektörün geleceði açýsýndan en önemli adýmlardan birisi. Çünkü, yýllardýr süren iç kavga hem sektöre zarar veriyor hem de sorunlarýn çözümü konusunda birlikte mücadele zemini yaratýlamýyordu. Her kafadan ayrý ses çýkýyordu. Ýlk kez tek ses olarak Ankara’ya zeytinyaðýna verilen litre baþýna 70 kuruþluk destekleme priminin artýrýlmasý, sofralýk zeytine de prim verilmesi istendi.
2- Zeytincilik Yasasý’nýn deðiþtirilerek zeytin alanlarýnýn madenciliðe ve enerji yatýrýmlarýna açýlmasýna karþý Ayvalýk Zeytin Üreticileri Derneði Baþkaný Salih Madra’nýn internet üzerinden baþlattýðý #zeytinhayattýr kampanyasýna sahip çýkýlmasý benimsendi. Bugüne kadar 156 bini aþkýn kiþinin imzalayarak desteklediði kampanyanýn daha etkin yürütülerek zeytin kýyýmýnýn önlenmesi ve zeytin alanlarýnýn korunmasý konusunda görüþ birliðine varýldý.
3- Birleþmiþ Milletler, 2014 yýlýný “Aile Çiftçiliði Yýlý” ilan etti. Türkiye bu yýlý ne yazýk ki yeterince deðerlendiremedi. Týpký 2012 Dünya Kooperatifçilik Yýlý’ný deðerlendiremediði gibi. Gýda, Tarým ve Hayvancýlýk Bakanlýðý birkaç salon toplantýsý ile bu yýlý geçiþtirdi. Ayvalýk Ziraat Odasý, Aile Çiftçiliði Yýlý’ný da deðerlendirerek bu yýl Hasat Günleri kapsamýnda ilk kez “yýlýn çiftçisi” ödülü verdi. Ödülü de yakýndan izlediðimiz ve gerçekten aile iþletmeciliðinin tipik örneklerinden Kürþat Ailesi aldý. Girit göçmeni Kürþat Ailesi 4 kuþaktýr zeytincilik yapýyor. Mustafa – Fatma Kürþat çifti çocuklarý Zeynep ve Ali ile birlikte zeytinciliði büyük bir umutla sürdürüyor. Türkiye’de sürdürülebilir tarým yapan yüzlerce, binlerce aile iþletmesi var. Sadece zeytincilik deðil, birçok tarýmsal üründe dededen toruna aktarýlan birikimle üretim devam ediyor. Avrupa Birliði aile çiftçiliðini temel alan bir destekleme politikasý yürütüyor. Türkiye’de aile çiftçiliði yok edilmek isteniyor. Oysa tarýmýn geleceði aile çiftçiliðinde.
4- Sevgili Defne Koryürek’in “Ne Yiyorsak Oyuz” televizyon programý için sohbet ettiðimiz Mustafa Kürþat, Ayvalýk’ta ve diðer zeytin bölgelerinde yaþanan çok önemli bir geliþmeye dikkat çekti. Birçok üretici zeytinliðini kiraya veriyor. Ýstanbul’da, Ankara’da oturanlarýn atadan miras zeytinliklerini kiraya vermeleri normal karþýlanabilir. Ancak Ayvalýk’ta oturan çiftçinin zeytinliðini kiraya vermesi, zeytin bahçesine gitmemesi kabul edilebilir bir durum deðil. Bu zeytinlikleri kiralayanlar ise birkaç kiþi ise tehlike daha da büyük demektir. Çünkü bugün kiraya veren yarýn rahatlýkla satabilir. Zeytinlikler bu þekilde birkaç elde toplanabilir. Bu aile çiftçiliðinin ve zeytinciliðin sonu olur. Üreticilerin zeytinciliðe dönmesi, üretimi sürdürmesi için girdi maliyetlerinin düþürülmesi ve kooperatifçiliðin daha etkin hale getirilmesi saðlanmalý. Tariþ Zeytin ve Zeytinyaðý Birliði ile Marmarabirlik sektörde faaliyet gösteren çok önemli iki kooperatif birliði. Fakat Ýspanya’daki kooperatifler kadar güçlü deðiller. Piyasayý belirleme güçleri yok. Birlikler Yasasý ile kollarý kanatlarý kýrýldý. Onlarý daha güçlü kýlacak önlemler alýnmalý. Bu hem sektöre hem çiftçiye güç ve moral verir.
5- Ayvalýk Zeytin Hasat Günleri’nin her yýl belirlenen ana temasý, sloganý var. Daha önceki yýllarda, “Zeytin Yaðý Türkiye’nin Milli Yaðý”,”Ortak Ýstek Zeytine Destek”, olarak belirlenen tema, bu yýl “Zeytinyaðý Hayat Baðý” olarak belirlendi.
6-Türkiye’de birçok yeþil alanýn talan edildiði, tarým topraklarýnýn amaç dýþý kullanýma açýldýðý, meralarýn yok edildiði veya birkaç þirkete kiralanmaya çalýþýldýðý bir dönemde Ayvalýk’ýn en güzel yerinde 100 yýllýk Kýrlangýç Zeytinyaðý ve Sabun Fabrikasý kültür ve sanat merkezine dönüþtürülüyor. Ayvalýk Belediye Baþkaný Rahmi Gencer, Ayvalýk’ýn simgesi konumundaki fabrikanýn içersinde Zeytin Müzesi, Mübadele Müzesi, Mutfak Akademisi, Galeriler, Batý Medeniyetleri Araþtýrma Akademisi gibi birçok bölümün yer alacaðý bir kültür sanat merkezine dönüþtürüleceðini söyledi. Bu proje, Türkiye’deki yerel yöneticilere, bulduðu her boþ alana Alýþveriþ Merkezi kuranlara örnek olsun.
7- Ulusal Zeytin ve Zeytinyaðý Konseyi (UZZK) koordinatörlüðündeki Ulusal Rekolte Tespit Heyeti bu yýl zeytinyaðý üretiminin 190 bin ton, sofralýk zeytin üretiminin ise 430 bin ton olarak gerçekleþeceðini açýklamýþtý. Ayvalýk’ta konuþtuðumuz üreticiler kuraklýðýn da etkisi ile üretimin daha düþük olacaðýný ýsrarla belirttiler.
Özetle, ”Zeytinyaðý Hayat Baðý” temasýyla düzenlenen Ayvalýk Hasat Günleri’nde umutlar bir kez daha yeþerdi. Umarýz barýþýn simgesi olan zeytinin ve zeytincilerin verdiði bu umut ülkenin genel havasýna, iklimine yansýr. Umuda ve barýþa en çok bu günlerde ihtiyacýmýz var.
Ali Ekber YILDIRIM
www.tarimdunyasi.net
Ayvalýk’ta 10 yýldýr düzenlenen Zeytin Hasat Günleri artýk uluslararasý boyuta ulaþtý. Bu yýl 31 Ekim – 2 Kasým tarihlerinde yapýlan hasat günlerinde Ýspanya, Tunus, Ürdün, Fas ve Ýtalya’dan konuþmacýlar ve katýlýmcýlar vardý.
Hasat Günleri’ne iliþkin haberimiz 3 Kasým Pazartesi tarihli DÜNYA Gazetesi’nde ayrýntýlý olarak yer aldý. Ýzlenimlerimize gelince þöyle özetleyebiliriz:
1- Sektör açýsýndan Ayvalýk’ta önemli geliþmeler yaþandý. Uzun süreden beri ilk kez Ege Zeytin ve Zeytinyaðý Ýhracatçýlarý Birliði Baþkaný ve yöneticileri üreticilerle ayný masada ayný görüþte buluþtu. Birlik Baþkaný Gürkan Renklidað’ýn “Dahilde Ýþleme Rejimi(DÝR) kapsamýnda ithalat istemiyoruz” mesajý büyük alkýþ aldý. Ýhracatçýlar, sanayiciler, üreticiler tek ses oldu. Bu sektörün geleceði açýsýndan en önemli adýmlardan birisi. Çünkü, yýllardýr süren iç kavga hem sektöre zarar veriyor hem de sorunlarýn çözümü konusunda birlikte mücadele zemini yaratýlamýyordu. Her kafadan ayrý ses çýkýyordu. Ýlk kez tek ses olarak Ankara’ya zeytinyaðýna verilen litre baþýna 70 kuruþluk destekleme priminin artýrýlmasý, sofralýk zeytine de prim verilmesi istendi.
2- Zeytincilik Yasasý’nýn deðiþtirilerek zeytin alanlarýnýn madenciliðe ve enerji yatýrýmlarýna açýlmasýna karþý Ayvalýk Zeytin Üreticileri Derneði Baþkaný Salih Madra’nýn internet üzerinden baþlattýðý #zeytinhayattýr kampanyasýna sahip çýkýlmasý benimsendi. Bugüne kadar 156 bini aþkýn kiþinin imzalayarak desteklediði kampanyanýn daha etkin yürütülerek zeytin kýyýmýnýn önlenmesi ve zeytin alanlarýnýn korunmasý konusunda görüþ birliðine varýldý.
3- Birleþmiþ Milletler, 2014 yýlýný “Aile Çiftçiliði Yýlý” ilan etti. Türkiye bu yýlý ne yazýk ki yeterince deðerlendiremedi. Týpký 2012 Dünya Kooperatifçilik Yýlý’ný deðerlendiremediði gibi. Gýda, Tarým ve Hayvancýlýk Bakanlýðý birkaç salon toplantýsý ile bu yýlý geçiþtirdi. Ayvalýk Ziraat Odasý, Aile Çiftçiliði Yýlý’ný da deðerlendirerek bu yýl Hasat Günleri kapsamýnda ilk kez “yýlýn çiftçisi” ödülü verdi. Ödülü de yakýndan izlediðimiz ve gerçekten aile iþletmeciliðinin tipik örneklerinden Kürþat Ailesi aldý. Girit göçmeni Kürþat Ailesi 4 kuþaktýr zeytincilik yapýyor. Mustafa – Fatma Kürþat çifti çocuklarý Zeynep ve Ali ile birlikte zeytinciliði büyük bir umutla sürdürüyor. Türkiye’de sürdürülebilir tarým yapan yüzlerce, binlerce aile iþletmesi var. Sadece zeytincilik deðil, birçok tarýmsal üründe dededen toruna aktarýlan birikimle üretim devam ediyor. Avrupa Birliði aile çiftçiliðini temel alan bir destekleme politikasý yürütüyor. Türkiye’de aile çiftçiliði yok edilmek isteniyor. Oysa tarýmýn geleceði aile çiftçiliðinde.
4- Sevgili Defne Koryürek’in “Ne Yiyorsak Oyuz” televizyon programý için sohbet ettiðimiz Mustafa Kürþat, Ayvalýk’ta ve diðer zeytin bölgelerinde yaþanan çok önemli bir geliþmeye dikkat çekti. Birçok üretici zeytinliðini kiraya veriyor. Ýstanbul’da, Ankara’da oturanlarýn atadan miras zeytinliklerini kiraya vermeleri normal karþýlanabilir. Ancak Ayvalýk’ta oturan çiftçinin zeytinliðini kiraya vermesi, zeytin bahçesine gitmemesi kabul edilebilir bir durum deðil. Bu zeytinlikleri kiralayanlar ise birkaç kiþi ise tehlike daha da büyük demektir. Çünkü bugün kiraya veren yarýn rahatlýkla satabilir. Zeytinlikler bu þekilde birkaç elde toplanabilir. Bu aile çiftçiliðinin ve zeytinciliðin sonu olur. Üreticilerin zeytinciliðe dönmesi, üretimi sürdürmesi için girdi maliyetlerinin düþürülmesi ve kooperatifçiliðin daha etkin hale getirilmesi saðlanmalý. Tariþ Zeytin ve Zeytinyaðý Birliði ile Marmarabirlik sektörde faaliyet gösteren çok önemli iki kooperatif birliði. Fakat Ýspanya’daki kooperatifler kadar güçlü deðiller. Piyasayý belirleme güçleri yok. Birlikler Yasasý ile kollarý kanatlarý kýrýldý. Onlarý daha güçlü kýlacak önlemler alýnmalý. Bu hem sektöre hem çiftçiye güç ve moral verir.
5- Ayvalýk Zeytin Hasat Günleri’nin her yýl belirlenen ana temasý, sloganý var. Daha önceki yýllarda, “Zeytin Yaðý Türkiye’nin Milli Yaðý”,”Ortak Ýstek Zeytine Destek”, olarak belirlenen tema, bu yýl “Zeytinyaðý Hayat Baðý” olarak belirlendi.
6-Türkiye’de birçok yeþil alanýn talan edildiði, tarým topraklarýnýn amaç dýþý kullanýma açýldýðý, meralarýn yok edildiði veya birkaç þirkete kiralanmaya çalýþýldýðý bir dönemde Ayvalýk’ýn en güzel yerinde 100 yýllýk Kýrlangýç Zeytinyaðý ve Sabun Fabrikasý kültür ve sanat merkezine dönüþtürülüyor. Ayvalýk Belediye Baþkaný Rahmi Gencer, Ayvalýk’ýn simgesi konumundaki fabrikanýn içersinde Zeytin Müzesi, Mübadele Müzesi, Mutfak Akademisi, Galeriler, Batý Medeniyetleri Araþtýrma Akademisi gibi birçok bölümün yer alacaðý bir kültür sanat merkezine dönüþtürüleceðini söyledi. Bu proje, Türkiye’deki yerel yöneticilere, bulduðu her boþ alana Alýþveriþ Merkezi kuranlara örnek olsun.
7- Ulusal Zeytin ve Zeytinyaðý Konseyi (UZZK) koordinatörlüðündeki Ulusal Rekolte Tespit Heyeti bu yýl zeytinyaðý üretiminin 190 bin ton, sofralýk zeytin üretiminin ise 430 bin ton olarak gerçekleþeceðini açýklamýþtý. Ayvalýk’ta konuþtuðumuz üreticiler kuraklýðýn da etkisi ile üretimin daha düþük olacaðýný ýsrarla belirttiler.
Özetle, ”Zeytinyaðý Hayat Baðý” temasýyla düzenlenen Ayvalýk Hasat Günleri’nde umutlar bir kez daha yeþerdi. Umarýz barýþýn simgesi olan zeytinin ve zeytincilerin verdiði bu umut ülkenin genel havasýna, iklimine yansýr. Umuda ve barýþa en çok bu günlerde ihtiyacýmýz var.
Ali Ekber YILDIRIM
www.tarimdunyasi.net
"Ali Ekber YILDIRIM" bütün yazýlarý için týklayýn...