Tayfun ÖZKAYA
HER ÞEY GENETÝÐE BAÐLI DEMEK KADERCÝLÝÐE ÇIKIYOR
Baþtan söyleyeyim ki kadercilikten yana deðilim. Eðer böyle bir þey olsa idi, insanýn dünyada hiçbir sorumluluðu olmazdý. Dahasý Ýslam anlayýþý içinde düþünülen Mutezile anlayýþý da kaderi reddeder. Alýn yazýsý olsaydý insanýn eylemlerinden dolayý sorumlu olamayacaðýna inanýr.
Ancak son derece seküler, laik insanlar arasýnda da öyle yorumlar yapýlýyor ki bunlarý kaderci diye algýlayabiliriz. Diyorlar ki “örneðin birisi ekolojik ürünler yiyor, sigara içmiyor, diðeri ise tam tersi. Bakýyoruz kendine bakmayan kiþi sapasaðlam iken birincisi kanser oluyor.” Bu kiþiler sigara içmeme veya ekolojik ürünler yemenin hiçbir fayda etmediði, genetik yapýn iyi ise hasta olmadýðýn sonucuna varýyorlar. Her þey sadece yediklerimiz ve içtiklerimiz mi? Örneðin hasta olan birinci kiþi belki de aðýr trafikte çok uzun süre geçirmekte, belki içtiði suda kanserojen maddeler var. Genetik yapý da önemli tabii. Nobel kimya ödülü kazanan Aziz Sancar kimyasal maddeler vb. deðiþik etkenlerle genlerimizde meydana gelen bozulmayý sürekli tamir etmeye çalýþan bir mekanizmaya sahip olduðumuzu ortaya koymuþtu. Zararlý etkiler belli bir düzeyin üstüne çýktýðýnda artýk bu tamir mekanizmasý yetiþemiyor ve hasta oluyorsunuz. Diðer yandan belli bir hastalýða yol açan etkenler o kadar fazla ki. Örneðin meme kanserine yol açan tarým ilaçlarý da dâhil bir sürü kimyasal madde var. Bunlarýn dýþýnda PVC, sigara dumaný (siz içmiyor da olabilirsiniz), alkol, gece aydýnlatmasý da etmenler arasýnda sayýlýyor. Daha da saymadýðým çok etmen var. Bu kadar çeþitli etmenler karþýsýnda tek bir olaya bakarak (sigara içmeme veya organik ürün tüketme gibi) tek bir insanýn hastalýk durumunu aydýnlatmak hiç de kolay deðil. Sadece bir tahminde bulunulabilir. Ancak bilim insanlarý bu her bir maddenin tek baþlarýna ve birlikte etkileri konusunda araþtýrmalar yaparak bir sonuca varmaya çalýþýyorlar. Resmin tümünü göremeseler de epeyini aydýnlatabiliyorlar.
Ancak sýradan insanlar hatta eðitimli insanlar dini nedenlerle kaderci olmasalar da kafalarý iyice karýþýyor ve her þeye boþ veriyorlar. “Her þey genetiðe baðlý” veya “yapýn kuvvetli ise bir þey olmaz” diye düþünüyorlar. Mücadeleyi býrakýyorlar. Hâlbuki Aziz Sancar’ýn teorisi uyarýnca ne kadarýný kurtarsalar o kadar iyi. Ýþte bu durumda tarým zehirlerini yedirenler kazanýyor. Onlar köylülere de “baþka bir seçenek yok” yalanýný yutturuyorlar.
Biliyorsunuz bir grup uzmanla birlikte hazýrladýðýmýz bir metin ile bir imza kampanyasý baþlattýk.
Change.org’da “Zehirli sebze ve meyve istemiyoruz. Belediyeler hallerde laboratuvar kursun.” diye arayýn veya aþaðýdaki web sayfasýný týklayýn:
www.change.org
Kýsa bir video da burada bulunuyor. Ýmza sayýsý 17 bini geçti. Ýmzanýzý bekliyoruz. Yaptýðýnýz her þeyin bir karþýlýðý var. Kendiniz için de, toplum için de. Kaderci olmayýn.
Tayfun ÖZKAYA
"Tayfun ÖZKAYA" bütün yazýlarý için týklayýn...
Baþtan söyleyeyim ki kadercilikten yana deðilim. Eðer böyle bir þey olsa idi, insanýn dünyada hiçbir sorumluluðu olmazdý. Dahasý Ýslam anlayýþý içinde düþünülen Mutezile anlayýþý da kaderi reddeder. Alýn yazýsý olsaydý insanýn eylemlerinden dolayý sorumlu olamayacaðýna inanýr.
Ancak son derece seküler, laik insanlar arasýnda da öyle yorumlar yapýlýyor ki bunlarý kaderci diye algýlayabiliriz. Diyorlar ki “örneðin birisi ekolojik ürünler yiyor, sigara içmiyor, diðeri ise tam tersi. Bakýyoruz kendine bakmayan kiþi sapasaðlam iken birincisi kanser oluyor.” Bu kiþiler sigara içmeme veya ekolojik ürünler yemenin hiçbir fayda etmediði, genetik yapýn iyi ise hasta olmadýðýn sonucuna varýyorlar. Her þey sadece yediklerimiz ve içtiklerimiz mi? Örneðin hasta olan birinci kiþi belki de aðýr trafikte çok uzun süre geçirmekte, belki içtiði suda kanserojen maddeler var. Genetik yapý da önemli tabii. Nobel kimya ödülü kazanan Aziz Sancar kimyasal maddeler vb. deðiþik etkenlerle genlerimizde meydana gelen bozulmayý sürekli tamir etmeye çalýþan bir mekanizmaya sahip olduðumuzu ortaya koymuþtu. Zararlý etkiler belli bir düzeyin üstüne çýktýðýnda artýk bu tamir mekanizmasý yetiþemiyor ve hasta oluyorsunuz. Diðer yandan belli bir hastalýða yol açan etkenler o kadar fazla ki. Örneðin meme kanserine yol açan tarým ilaçlarý da dâhil bir sürü kimyasal madde var. Bunlarýn dýþýnda PVC, sigara dumaný (siz içmiyor da olabilirsiniz), alkol, gece aydýnlatmasý da etmenler arasýnda sayýlýyor. Daha da saymadýðým çok etmen var. Bu kadar çeþitli etmenler karþýsýnda tek bir olaya bakarak (sigara içmeme veya organik ürün tüketme gibi) tek bir insanýn hastalýk durumunu aydýnlatmak hiç de kolay deðil. Sadece bir tahminde bulunulabilir. Ancak bilim insanlarý bu her bir maddenin tek baþlarýna ve birlikte etkileri konusunda araþtýrmalar yaparak bir sonuca varmaya çalýþýyorlar. Resmin tümünü göremeseler de epeyini aydýnlatabiliyorlar.
Ancak sýradan insanlar hatta eðitimli insanlar dini nedenlerle kaderci olmasalar da kafalarý iyice karýþýyor ve her þeye boþ veriyorlar. “Her þey genetiðe baðlý” veya “yapýn kuvvetli ise bir þey olmaz” diye düþünüyorlar. Mücadeleyi býrakýyorlar. Hâlbuki Aziz Sancar’ýn teorisi uyarýnca ne kadarýný kurtarsalar o kadar iyi. Ýþte bu durumda tarým zehirlerini yedirenler kazanýyor. Onlar köylülere de “baþka bir seçenek yok” yalanýný yutturuyorlar.
Biliyorsunuz bir grup uzmanla birlikte hazýrladýðýmýz bir metin ile bir imza kampanyasý baþlattýk.
Change.org’da “Zehirli sebze ve meyve istemiyoruz. Belediyeler hallerde laboratuvar kursun.” diye arayýn veya aþaðýdaki web sayfasýný týklayýn:
www.change.org
Kýsa bir video da burada bulunuyor. Ýmza sayýsý 17 bini geçti. Ýmzanýzý bekliyoruz. Yaptýðýnýz her þeyin bir karþýlýðý var. Kendiniz için de, toplum için de. Kaderci olmayýn.
Tayfun ÖZKAYA
"Tayfun ÖZKAYA" bütün yazýlarý için týklayýn...