Tayfun ÖZKAYA
TARIM ZEHÝRLERÝNÝN ÖNLENEBÝLÝR HEGEMONYASI
Tarým zehirleri köylüler arasýnda gerçek bir egemenlik kurmuþ. Geçen hafta Marmaris köylerinde dolaþtýk. Köylülerin çoðu tarým zehirlerini epeyce bilgisizce ve kontrolsüz kullanýyor. Örneðin birkaç ürün için önerilen bir ilacý akýllarýna gelen her ürüne kullanýyorlar. Hasattan çok kýsa bir süre önce ilaçlama yapýyorlar, önerilen dozun üzerinde ve daha sýk zehir atýyorlar. Bu durumlarda yasalara göre cezalandýrýlmalarý da gerekir. Bazý köylerde Tarým Ýlçe Müdürlüðü sebze, meyve örnekleri almýþ ve “maksimum kalýntý limiti” denilen dozun üzerinde kalýntý çýkan bazý köylülere 1500 TL. ceza yazmýþlar. Ancak mevzuata göre incelenen parti ürünün de imha edilmesi gerekirken, bu yapýlmamýþ. Bu cezalarýn arkasýndan yapýlan bazý eðitimleri köylü dinlemiþ ve bazý þeyleri öðrendiklerini bize söylediler. Bu da bir ilerleme sayýlabilir. Ancak imha yapýlmadýkça bu cezanýn çok da etkili olmayacaðýný gördük. Dahasý bu kontroller de çok seyrek. Caydýrýcý bir etki yaratmasý pek kolay deðil. Bir köyde konuþurken köylüler zehirsiz tarýmýn mümkün olmadýðýný söylediler. Marmarisli bir arkadaþýmýz bunun sonucunun kanser olduðunu söyledi. Arkadaþýmýz babasýný küçükken kanserden kaybetmiþ. Bunu anlatýrken çok duygulandý. Bunun üzerine “yapamayýz, edemeyiz” diyen köylüler de daha anlayýþlý bir tavýr takýndýlar. Füsun Tezcan’ýn “Börtü Böcek Ýçin Doða Dostu Öneriler ve Ev Yapýmý Ýlaçlar” kitabýndan ýsýrgan, arap sabunu veya tesbih aðacý meyvesi gibi malzemelerle yapýlan kolay, ucuz ve zararsýz reçeteleri kendileri ile paylaþtýk. Baþka bir köyde bu ev yapýmý ilaçlardan söz ederken bir köylü katýlýmcý “siz bunlarý tarým ilaçlarý satýcýlarýna, þirketlere anlatýn. Onlar bu ilaçlarý bize hazýr satsýn” dedi. Ýþte bu hegemonyanýn en üst perdesi. Köylü 50 yýldýr sistematik bir þekilde aklýný kullanmamaya itilmiþ. Artýk bazýlarý illa ki sömürülecekler, baþka çare yok. Bu arkadaþa “yemek sodalý su karýþýmýný” okudum:
Sodyum bikarbonat (yani yemek sodasý) toptan çok ucuza alýnabilir. %1 oranýnda, yani 10 litre suya 100 gram karbonat konularak külleme hastalýðý için kullanýlýr.
Sonra sordum. Bunu yapmak çok mu zor? Baþka bir reçeteyi okudum:
Arap sabunu - alkol karýþýmý: Yaprakbitleri, kýrmýzý örümcekler, tripsler, sýçrayan bitkibitleri, unlu bitler, yaprakpireleri, beyaz sinekler ve bazý kelebek larvalarýna karþý etkilidir. Hassas olan gül gibi süs bitkileri ve sebze fidelerinde doz üçte bir oranýnda seyreltilebilir. 300 gram arap sabunu, 150 mililitre (on yemek kaþýðýna eþittir) ispirto veya yarýsý kadar beyaz alkol ile iyice karýþtýrýlýr. Bu karýþým on litre suyla yeniden karýþtýrýlýr. Püskürtülerek uygulanýr.
Tekrar sordum. Bunu yapmak çok mu zor?
Köylüler tarým zehiri kullandýklarýnda önce kendileri, çocuklarý kanser oluyor. Gittiðimiz bir köyle ilgili olarak bir Marmarisli “bu köyden çoktandýr kanser dýþýnda ölüm çýkmýyor” dedi.
Ev yapýmý ilaçlarý kullanýrlarsa masraflarý da düþecek. Ayrýca zehirlerin çoðu arýlar için de çok zararlý. Arýcýlýðýn geliþmesi ve ürünlerin saðlýðý açýsýndan zehirleri kullanýlmamalarý gerekiyor. Her köyde birkaç kadýn ve erkek hiç zehir kullanmadan sebze, meyve üretmeye devam ediyor. Bu kiþiler bu bilgilere çok ilgi gösterdiler. Bu köylerde biberlerin ilk üründe iyi olduðunu, hemen arkadan gelen üründe biberlerin top gibi kývrýldýklarýný söylediler. Bunun kesin olmamakla birlikte nematod olduðunu düþündük. Köklerde boncuk gibi urlarýn olduðunu köylüler söylediler. Çare agroekolojik yöntemlerde var. Buraya da yazarým. Ama sorunu olanlar biraz uðraþsýnlar. Tarým zehirlerine karþý baðýmsýzlýk isteyenler biraz uðraþacak. Yoksa baðýmlý olmak çok kolay. Ama maliyeti çok aðýr. Hayatý bile kaybetmek var ucunda.
Yurt Gazetesi 1.4.2016
Tayfun ÖZKAYA
"Tayfun ÖZKAYA" bütün yazýlarý için týklayýn...
Tarým zehirleri köylüler arasýnda gerçek bir egemenlik kurmuþ. Geçen hafta Marmaris köylerinde dolaþtýk. Köylülerin çoðu tarým zehirlerini epeyce bilgisizce ve kontrolsüz kullanýyor. Örneðin birkaç ürün için önerilen bir ilacý akýllarýna gelen her ürüne kullanýyorlar. Hasattan çok kýsa bir süre önce ilaçlama yapýyorlar, önerilen dozun üzerinde ve daha sýk zehir atýyorlar. Bu durumlarda yasalara göre cezalandýrýlmalarý da gerekir. Bazý köylerde Tarým Ýlçe Müdürlüðü sebze, meyve örnekleri almýþ ve “maksimum kalýntý limiti” denilen dozun üzerinde kalýntý çýkan bazý köylülere 1500 TL. ceza yazmýþlar. Ancak mevzuata göre incelenen parti ürünün de imha edilmesi gerekirken, bu yapýlmamýþ. Bu cezalarýn arkasýndan yapýlan bazý eðitimleri köylü dinlemiþ ve bazý þeyleri öðrendiklerini bize söylediler. Bu da bir ilerleme sayýlabilir. Ancak imha yapýlmadýkça bu cezanýn çok da etkili olmayacaðýný gördük. Dahasý bu kontroller de çok seyrek. Caydýrýcý bir etki yaratmasý pek kolay deðil. Bir köyde konuþurken köylüler zehirsiz tarýmýn mümkün olmadýðýný söylediler. Marmarisli bir arkadaþýmýz bunun sonucunun kanser olduðunu söyledi. Arkadaþýmýz babasýný küçükken kanserden kaybetmiþ. Bunu anlatýrken çok duygulandý. Bunun üzerine “yapamayýz, edemeyiz” diyen köylüler de daha anlayýþlý bir tavýr takýndýlar. Füsun Tezcan’ýn “Börtü Böcek Ýçin Doða Dostu Öneriler ve Ev Yapýmý Ýlaçlar” kitabýndan ýsýrgan, arap sabunu veya tesbih aðacý meyvesi gibi malzemelerle yapýlan kolay, ucuz ve zararsýz reçeteleri kendileri ile paylaþtýk. Baþka bir köyde bu ev yapýmý ilaçlardan söz ederken bir köylü katýlýmcý “siz bunlarý tarým ilaçlarý satýcýlarýna, þirketlere anlatýn. Onlar bu ilaçlarý bize hazýr satsýn” dedi. Ýþte bu hegemonyanýn en üst perdesi. Köylü 50 yýldýr sistematik bir þekilde aklýný kullanmamaya itilmiþ. Artýk bazýlarý illa ki sömürülecekler, baþka çare yok. Bu arkadaþa “yemek sodalý su karýþýmýný” okudum:
Sodyum bikarbonat (yani yemek sodasý) toptan çok ucuza alýnabilir. %1 oranýnda, yani 10 litre suya 100 gram karbonat konularak külleme hastalýðý için kullanýlýr.
Sonra sordum. Bunu yapmak çok mu zor? Baþka bir reçeteyi okudum:
Arap sabunu - alkol karýþýmý: Yaprakbitleri, kýrmýzý örümcekler, tripsler, sýçrayan bitkibitleri, unlu bitler, yaprakpireleri, beyaz sinekler ve bazý kelebek larvalarýna karþý etkilidir. Hassas olan gül gibi süs bitkileri ve sebze fidelerinde doz üçte bir oranýnda seyreltilebilir. 300 gram arap sabunu, 150 mililitre (on yemek kaþýðýna eþittir) ispirto veya yarýsý kadar beyaz alkol ile iyice karýþtýrýlýr. Bu karýþým on litre suyla yeniden karýþtýrýlýr. Püskürtülerek uygulanýr.
Tekrar sordum. Bunu yapmak çok mu zor?
Köylüler tarým zehiri kullandýklarýnda önce kendileri, çocuklarý kanser oluyor. Gittiðimiz bir köyle ilgili olarak bir Marmarisli “bu köyden çoktandýr kanser dýþýnda ölüm çýkmýyor” dedi.
Ev yapýmý ilaçlarý kullanýrlarsa masraflarý da düþecek. Ayrýca zehirlerin çoðu arýlar için de çok zararlý. Arýcýlýðýn geliþmesi ve ürünlerin saðlýðý açýsýndan zehirleri kullanýlmamalarý gerekiyor. Her köyde birkaç kadýn ve erkek hiç zehir kullanmadan sebze, meyve üretmeye devam ediyor. Bu kiþiler bu bilgilere çok ilgi gösterdiler. Bu köylerde biberlerin ilk üründe iyi olduðunu, hemen arkadan gelen üründe biberlerin top gibi kývrýldýklarýný söylediler. Bunun kesin olmamakla birlikte nematod olduðunu düþündük. Köklerde boncuk gibi urlarýn olduðunu köylüler söylediler. Çare agroekolojik yöntemlerde var. Buraya da yazarým. Ama sorunu olanlar biraz uðraþsýnlar. Tarým zehirlerine karþý baðýmsýzlýk isteyenler biraz uðraþacak. Yoksa baðýmlý olmak çok kolay. Ama maliyeti çok aðýr. Hayatý bile kaybetmek var ucunda.
Yurt Gazetesi 1.4.2016
Tayfun ÖZKAYA
"Tayfun ÖZKAYA" bütün yazýlarý için týklayýn...