Iþýk Teoman
Darýsý Sazak köyünün baþýna
Sazak köyü ýssýz, sessiz ve sakin bekliyor, hayalet köy adý ona hiç yakýþmýyor… Yunan adalarýnda para basan benzer köyler gibi olacaðý günler de gelecek.
Sazak köyünün de hemen karþýsýndaki Sakýz adasýnda turistlerin uðrak yerleri arasýnda yer alan ortaçað köyleri Mesta, Olympoi, Pirgi, Anavatos ve Avgonima olacaðý günleri görmek dileðiyle…
Karaburun Sazak köyünün adýný bilmeyenlere hatýrlatalým… 1923 yýlýndaki mübadelede Rumlar tarafýndan boþaltýlan ve aradan geçen yýllarda harabe haline gelen Sazak köyü… Bir zamanlar baðlarýnda tadýna doyum olmayan damak çatlatan lezzetli þaraplarýn ve pekmezlerin üretildiði bu köyde Rumlar razaki üzüm yetiþtirirmiþ. Çevrede ne kadar kasaba köy varsa ahalisi buradan þarap ve pekmez satýn alýrmýþ…
1923 yýlýnda Fethiye Kaya köyün baþýna gelenler Sazak köyünün de baþýna gelmiþ… Karþýlýklý mübadele anlaþmasýyla topraklarýndan sürülmüþler; kimi Sakýz adasýna, kimi de Midilli adasýna göçmüþ… Ama akýllarý hep burada kalmýþ… Bir gün döneriz ümidiyle terk etmiþler topraklarýný… Dile kolay 93 yýl geride kalmýþ anýlarýyla birlikte… Göç ile birlikte çevre köylerde yaþayanlar binalarýn iþe yarayan ahþap kapý, pencere, kiremit ve çatýlarýný birer ikiþer söküp alýnca ortaya hayalet bir köy çýkmýþ… Benzerleri Sakýz adasýnda bulunan hayalet köyleri gezdim, hatta ortaçaðdan kalan köyleri ilgiyle dolaþtým. Hepsi birer turizm cennetine dönüþtürülmüþ… Restorasyondan geçirilmiþ, özel dokusunu bozmadan pýrýl pýrýl köyler yaratmýþlar, içine kafeteryalar yerleþtirmiþler. Butik oteller yaratmýþlar…
Sazak’ýn dikenleri belgeselini hazýrlayan Gökhan Akçura bakýn neler yazmýþ Sazak köyü ile ilgili:
"Sazak, Türkiye'nin Ege kýyýlarýnda Ýzmir þehrinin Karaburun ilçesinde yer alan 1922 yýlýnda diðerleriyle birlikte boþaltýlan bir Rum dað köyü. Zamanýnda baðlarýnda lezzetli þaraplar ve pekmezler üretmek için razaki üzümleri yetiþtiren bu köyün ve çevre köylerin Rum sakinleri, aslýnda en az geride kalanlar kadar bu topraklarýn sahibi olsalar da, Ýzmir'i iþgal eden Yunan ordusuyla bir sayýldýlar, Karaburun koylarýndan denize dökülüp, öldürülüp, sürüldüler; arkalarýndan köyleri talan edildi. O günden bu yana, yani tam 93 yýldýr, yer aldýðý sarp yamaçta, güçlü rüzgarlara, Midilli ve Sakýz adalarýna yüzü dönük, hala ayakta kalan taþ evleri ve eþsiz siluetiyle ýssýz, yalnýz ve korumasýz bekler Sazak..."
Sonra dönemin Karaburun Belediye Baþkaný Serdar Yasa, Sazak köyünün bir turizm deðeri haline getirilmesi için AB/Unýcef aracýlýðý ile Sazak Köyü Projesi hazýrladýklarýný ve projenin Ýzmir Büyükþehir Belediye Baþkaný Aziz Kocaoðlu'na teslim edildiðini söyledi. Birkaç yýl önce Sazak köyünde yaþayan Rumlar'ýn torunlarýndan bazýlarýný Yunanistan'ýn Vartelemeos kentinde bulduklarýný ve konuþtuklarýný belirten Baþkan Yasa þöyle demiþti: "Yýkýk evlerden kendilerine ait olanlarýný restore ettirip deðerlendirmelerini istedik. Eðer Büyükþehir Belediyesi de harekete geçerse Sazak köyü, deniz manzarasý, tertemiz havasý ile yeniden canlý günlerine dönecek."
Ben hala iyi niyetle böyle bir projenin yaþama geçeceði günleri sabýrla bekliyorum.
Sazak köyü ýssýz, sessiz ve sakin bekliyor, hayalet köy adý ona hiç yakýþmýyor… Yunan adalarýnda para basan benzer köyler gibi olacaðý günler de gelecek. Ne diyelim, Sazak köyünün de hemen karþýsýndaki Sakýz adasýnda turistlerin uðrak yerleri arasýnda yer alan ortaçað köyleri Mesta, Olympoi, Pirgi, Anavatos ve Avgonima gibi olacaðý günleri görmek dileðiyle…
Iþýk Teoman
isikteoman@gmail.com
Sazak köyü ýssýz, sessiz ve sakin bekliyor, hayalet köy adý ona hiç yakýþmýyor… Yunan adalarýnda para basan benzer köyler gibi olacaðý günler de gelecek.
Sazak köyünün de hemen karþýsýndaki Sakýz adasýnda turistlerin uðrak yerleri arasýnda yer alan ortaçað köyleri Mesta, Olympoi, Pirgi, Anavatos ve Avgonima olacaðý günleri görmek dileðiyle…
Karaburun Sazak köyünün adýný bilmeyenlere hatýrlatalým… 1923 yýlýndaki mübadelede Rumlar tarafýndan boþaltýlan ve aradan geçen yýllarda harabe haline gelen Sazak köyü… Bir zamanlar baðlarýnda tadýna doyum olmayan damak çatlatan lezzetli þaraplarýn ve pekmezlerin üretildiði bu köyde Rumlar razaki üzüm yetiþtirirmiþ. Çevrede ne kadar kasaba köy varsa ahalisi buradan þarap ve pekmez satýn alýrmýþ…
1923 yýlýnda Fethiye Kaya köyün baþýna gelenler Sazak köyünün de baþýna gelmiþ… Karþýlýklý mübadele anlaþmasýyla topraklarýndan sürülmüþler; kimi Sakýz adasýna, kimi de Midilli adasýna göçmüþ… Ama akýllarý hep burada kalmýþ… Bir gün döneriz ümidiyle terk etmiþler topraklarýný… Dile kolay 93 yýl geride kalmýþ anýlarýyla birlikte… Göç ile birlikte çevre köylerde yaþayanlar binalarýn iþe yarayan ahþap kapý, pencere, kiremit ve çatýlarýný birer ikiþer söküp alýnca ortaya hayalet bir köy çýkmýþ… Benzerleri Sakýz adasýnda bulunan hayalet köyleri gezdim, hatta ortaçaðdan kalan köyleri ilgiyle dolaþtým. Hepsi birer turizm cennetine dönüþtürülmüþ… Restorasyondan geçirilmiþ, özel dokusunu bozmadan pýrýl pýrýl köyler yaratmýþlar, içine kafeteryalar yerleþtirmiþler. Butik oteller yaratmýþlar…
Sazak’ýn dikenleri belgeselini hazýrlayan Gökhan Akçura bakýn neler yazmýþ Sazak köyü ile ilgili:
"Sazak, Türkiye'nin Ege kýyýlarýnda Ýzmir þehrinin Karaburun ilçesinde yer alan 1922 yýlýnda diðerleriyle birlikte boþaltýlan bir Rum dað köyü. Zamanýnda baðlarýnda lezzetli þaraplar ve pekmezler üretmek için razaki üzümleri yetiþtiren bu köyün ve çevre köylerin Rum sakinleri, aslýnda en az geride kalanlar kadar bu topraklarýn sahibi olsalar da, Ýzmir'i iþgal eden Yunan ordusuyla bir sayýldýlar, Karaburun koylarýndan denize dökülüp, öldürülüp, sürüldüler; arkalarýndan köyleri talan edildi. O günden bu yana, yani tam 93 yýldýr, yer aldýðý sarp yamaçta, güçlü rüzgarlara, Midilli ve Sakýz adalarýna yüzü dönük, hala ayakta kalan taþ evleri ve eþsiz siluetiyle ýssýz, yalnýz ve korumasýz bekler Sazak..."
Sonra dönemin Karaburun Belediye Baþkaný Serdar Yasa, Sazak köyünün bir turizm deðeri haline getirilmesi için AB/Unýcef aracýlýðý ile Sazak Köyü Projesi hazýrladýklarýný ve projenin Ýzmir Büyükþehir Belediye Baþkaný Aziz Kocaoðlu'na teslim edildiðini söyledi. Birkaç yýl önce Sazak köyünde yaþayan Rumlar'ýn torunlarýndan bazýlarýný Yunanistan'ýn Vartelemeos kentinde bulduklarýný ve konuþtuklarýný belirten Baþkan Yasa þöyle demiþti: "Yýkýk evlerden kendilerine ait olanlarýný restore ettirip deðerlendirmelerini istedik. Eðer Büyükþehir Belediyesi de harekete geçerse Sazak köyü, deniz manzarasý, tertemiz havasý ile yeniden canlý günlerine dönecek."
Ben hala iyi niyetle böyle bir projenin yaþama geçeceði günleri sabýrla bekliyorum.
Sazak köyü ýssýz, sessiz ve sakin bekliyor, hayalet köy adý ona hiç yakýþmýyor… Yunan adalarýnda para basan benzer köyler gibi olacaðý günler de gelecek. Ne diyelim, Sazak köyünün de hemen karþýsýndaki Sakýz adasýnda turistlerin uðrak yerleri arasýnda yer alan ortaçað köyleri Mesta, Olympoi, Pirgi, Anavatos ve Avgonima gibi olacaðý günleri görmek dileðiyle…
Iþýk Teoman
isikteoman@gmail.com
"Iþýk Teoman" bütün yazýlarý için týklayýn...