Tayfun ÖZKAYA
YEREL TOHUM VE KÖYLÜ HAKLARINA YENÝ DARBELER
Yerli veya yabancý tohum þirketlerinin hâkim olduðu Türkiye Tohumcular Birliði (TÜRKTOB) yöneticileri altý ay önce Gýda, Tarým ve Hayvancýlýk Bakaný Faruk Çelik’i ziyaret etmiþler. Geçtiðimiz hafta da Tohum Sanayicileri ve Üreticileri Alt Birliði benzer bir ziyaret yapmýþ. Tohum konularýný konuþmuþlar. “Þimdi sonuçlarýný almaya baþlýyoruz. Kendilerine ve tüm Bakanlýðýmýza, hükümetimize teþekkür ediyoruz” diye gazetelerde açýklama yapýyorlar. Aldýklarý sonucu ise “Bakanlar Kurulundan 2018 yýlýnda tüm tohumluklar sertifikalý olacak kararý çýktý, tohumculuk sektörü her zamankinden daha fazla hükümetin gündeminde" olarak açýklýyorlar.
Bildiðiniz gibi 2006 yýlýnda çýkarýlan “Tohumculuk Kanunu” büyük tohum tekelleri lehine birçok hüküm içermektedir. Bir kere köy popülasyonlarý denilen, büyük bir zenginlik gösteren, bir örnek olmayan, gerek lezzet gerekse besleyicilik ve deðiþen koþullara uyum yeteneði yüksek olan tohumluklar, þirketler bile istese yasa tarafýndan tohumluk olarak kabul edilmemekte, sertifikalandýrýlamamaktadýr. Diðer yandan yasa; çiftçilerin binlerce yýldýr köylülerce geliþtirilmiþ çeþitlere ait tohum veya bunlardan üretilen fideleri satmasýný, bu bugüne kadar katý bir þekilde uygulanmamasýna karþý yasaklamýþtý. Elbette ki bu yasak giderek Türkiye tohumculuðuna hâkim olan yabancý ve onlarýn yanýnda ayný çýkarlarý savunan yerli þirketlerden yanadýr. Benzer kanunlarý daha önce uygulamýþ geliþmiþ denilen batýlý ülkelerde yerel çeþitlerin %90’lara varan oranlarda yok olduðunu biliyoruz.
Tabii bu topluma böyle anlatýlmamaktadýr. Kaçak ve sahte tohumlarýn önleneceði, hastalýksýz ve verimi yüksek tohumluklara çiftçilerin kavuþacaðý söylenmektedir. Þirket tohumlarý ile birçok hastalýk, zararlý ve olumsuz özelliklerin ülke içinde yayýldýðý unutulmaktadýr. Yerel tohumlar iklim deðiþikliklerine daha hýzlý uyum gösterir, hastalýk ve zararlýlara daha dayanýklýdýr, besleyici deðerleri ise daha yüksektir. Çevrelerinde beðenilen tohum ve fide üreten çiftçiler zorla kuþaklar boyu yaptýklarý iþten uzaklaþtýrýlmaya çalýþýlmaktadýr. Bu bir zulümdür.
“2018’den sonra bütün tohumluklar sertifikalý olacak” ne demektir? Çiftçilerin ektiði tohumu polisler mi kontrol edecek? Çiftçinin kendi tohumunu ekmesi, takas etmesi yasaklanacak mý? Eðer bu yola girilecekse dünyanýn ilk tarým devrimine yakýn komþularý ile önderlik etmiþ bu coðrafya ve binlerce yýldýr geniþ biyoçeþitliliði korumaya çalýþan köylülere darbe vurulmak istenmektedir. Giderek aðýrlaþan küresel iklim deðiþikliðine karþý en iyi çarenin yerel tohum olduðu bilindiði halde ve biyoçeþitliliði, köylü haklarýný koruyan uluslararasý anlaþmalara karþý bir yola mý girilecektir? Tohum ve ayný zamanda tarým ilaçlarý ve hatta ayný anda beþeri ilaçlar alanýnda tekel olan þirketlere destek mi çýkýlacaktýr?
Bir avuç þirket tohumuna destek çýkmak yerine Gýda, Tarým ve Hayvancýlýk Bakanlýðýnýn yerel tohumlarý korumasý, bunlarý üreten çiftçilerin haklarýna saygý göstermesi, desteklemesi daha doðru deðil midir? Yerel tohumlardan yararlanarak köylülerle birlikte katýlýmcý ýslah yapýlarak, herkesin eriþebildiði tohumluklar üretmek yerine bir avuç þirketin kýsýtlý sayýda çeþidi için araþtýrma desteði yapmak, bunlarý üreten þirketleri zenginleþtirmekten baþka bir iþe yaramaz. Þirket tohumlarý dayanýksýz olmalarý nedeniyle tarým ilaçlarý üreten ayný þirketlerin kârlarýný arttýrýrken bir yandan da yoðun zehir kullanýmýný arttýrmasý nedeniyle kanser baþta hastalýklarý arttýrmaktadýr. Bir kollarýyla da beþeri ilaç üreten bu þirketlerden bazýlarý için, bu durumun gelirlerini arttýrmak için, bilinçli olarak istememiþ olsalar bile, kârlý olduðunu söylemek zorundayýz.
Ýhtiyacýmýz olan özgür tohumlardýr.
Yerel tohumlarýn kökünü kazýmaya yönelik çabalar durdurulmalýdýr.
Yurt Gazetesi
Tayfun ÖZKAYA
"Tayfun ÖZKAYA" bütün yazýlarý için týklayýn...
Yerli veya yabancý tohum þirketlerinin hâkim olduðu Türkiye Tohumcular Birliði (TÜRKTOB) yöneticileri altý ay önce Gýda, Tarým ve Hayvancýlýk Bakaný Faruk Çelik’i ziyaret etmiþler. Geçtiðimiz hafta da Tohum Sanayicileri ve Üreticileri Alt Birliði benzer bir ziyaret yapmýþ. Tohum konularýný konuþmuþlar. “Þimdi sonuçlarýný almaya baþlýyoruz. Kendilerine ve tüm Bakanlýðýmýza, hükümetimize teþekkür ediyoruz” diye gazetelerde açýklama yapýyorlar. Aldýklarý sonucu ise “Bakanlar Kurulundan 2018 yýlýnda tüm tohumluklar sertifikalý olacak kararý çýktý, tohumculuk sektörü her zamankinden daha fazla hükümetin gündeminde" olarak açýklýyorlar.
Bildiðiniz gibi 2006 yýlýnda çýkarýlan “Tohumculuk Kanunu” büyük tohum tekelleri lehine birçok hüküm içermektedir. Bir kere köy popülasyonlarý denilen, büyük bir zenginlik gösteren, bir örnek olmayan, gerek lezzet gerekse besleyicilik ve deðiþen koþullara uyum yeteneði yüksek olan tohumluklar, þirketler bile istese yasa tarafýndan tohumluk olarak kabul edilmemekte, sertifikalandýrýlamamaktadýr. Diðer yandan yasa; çiftçilerin binlerce yýldýr köylülerce geliþtirilmiþ çeþitlere ait tohum veya bunlardan üretilen fideleri satmasýný, bu bugüne kadar katý bir þekilde uygulanmamasýna karþý yasaklamýþtý. Elbette ki bu yasak giderek Türkiye tohumculuðuna hâkim olan yabancý ve onlarýn yanýnda ayný çýkarlarý savunan yerli þirketlerden yanadýr. Benzer kanunlarý daha önce uygulamýþ geliþmiþ denilen batýlý ülkelerde yerel çeþitlerin %90’lara varan oranlarda yok olduðunu biliyoruz.
Tabii bu topluma böyle anlatýlmamaktadýr. Kaçak ve sahte tohumlarýn önleneceði, hastalýksýz ve verimi yüksek tohumluklara çiftçilerin kavuþacaðý söylenmektedir. Þirket tohumlarý ile birçok hastalýk, zararlý ve olumsuz özelliklerin ülke içinde yayýldýðý unutulmaktadýr. Yerel tohumlar iklim deðiþikliklerine daha hýzlý uyum gösterir, hastalýk ve zararlýlara daha dayanýklýdýr, besleyici deðerleri ise daha yüksektir. Çevrelerinde beðenilen tohum ve fide üreten çiftçiler zorla kuþaklar boyu yaptýklarý iþten uzaklaþtýrýlmaya çalýþýlmaktadýr. Bu bir zulümdür.
“2018’den sonra bütün tohumluklar sertifikalý olacak” ne demektir? Çiftçilerin ektiði tohumu polisler mi kontrol edecek? Çiftçinin kendi tohumunu ekmesi, takas etmesi yasaklanacak mý? Eðer bu yola girilecekse dünyanýn ilk tarým devrimine yakýn komþularý ile önderlik etmiþ bu coðrafya ve binlerce yýldýr geniþ biyoçeþitliliði korumaya çalýþan köylülere darbe vurulmak istenmektedir. Giderek aðýrlaþan küresel iklim deðiþikliðine karþý en iyi çarenin yerel tohum olduðu bilindiði halde ve biyoçeþitliliði, köylü haklarýný koruyan uluslararasý anlaþmalara karþý bir yola mý girilecektir? Tohum ve ayný zamanda tarým ilaçlarý ve hatta ayný anda beþeri ilaçlar alanýnda tekel olan þirketlere destek mi çýkýlacaktýr?
Bir avuç þirket tohumuna destek çýkmak yerine Gýda, Tarým ve Hayvancýlýk Bakanlýðýnýn yerel tohumlarý korumasý, bunlarý üreten çiftçilerin haklarýna saygý göstermesi, desteklemesi daha doðru deðil midir? Yerel tohumlardan yararlanarak köylülerle birlikte katýlýmcý ýslah yapýlarak, herkesin eriþebildiði tohumluklar üretmek yerine bir avuç þirketin kýsýtlý sayýda çeþidi için araþtýrma desteði yapmak, bunlarý üreten þirketleri zenginleþtirmekten baþka bir iþe yaramaz. Þirket tohumlarý dayanýksýz olmalarý nedeniyle tarým ilaçlarý üreten ayný þirketlerin kârlarýný arttýrýrken bir yandan da yoðun zehir kullanýmýný arttýrmasý nedeniyle kanser baþta hastalýklarý arttýrmaktadýr. Bir kollarýyla da beþeri ilaç üreten bu þirketlerden bazýlarý için, bu durumun gelirlerini arttýrmak için, bilinçli olarak istememiþ olsalar bile, kârlý olduðunu söylemek zorundayýz.
Ýhtiyacýmýz olan özgür tohumlardýr.
Yerel tohumlarýn kökünü kazýmaya yönelik çabalar durdurulmalýdýr.
Yurt Gazetesi
Tayfun ÖZKAYA
"Tayfun ÖZKAYA" bütün yazýlarý için týklayýn...