Tayfun ÖZKAYA
TARIMDA MAZOT DESTEKLEMELERÝ POPÜLÝZM MÝ?
Çiftçiler; mazota vergiler nedeniyle, diðer petrol ürünleri kullananlar gibi oldukça yüksek bir bedel ödüyorlar. Þu anda mazot ve gübre desteði olarak dekara 11 TL veriliyor. Bu konudaki politika deðiþiyor. Tarýmda kullanýlan mazotun yarýsý devlet tarafýndan ödenecek. Bu CHP’nin mazottan vergilerin kaldýrýlmasý önerisi ile hemen hemen ayný kapýya çýkýyor. Bu karar popülist bir yaklaþýmý sergiliyor. CHP’nin ki de öyle idi. Bana kýzacak olan çiftçiler lütfen yazýnýn sonuna kadar okusunlar. Çiftçilerin bu karara sevineceði açýk. Ancak mazot masrafýnýn hafiflemesi her þeyi çözmüyor. Çiftçiler asýl ürünlerini pazarlarken kaybediyorlar. Örneðin Karaman’da çiftçiler elmayý 40 kuruþtan sattý. Þimdi aracýlarýn eline geçince toptan fiyatý arttý. Kentlerde ise ayný elma pazarlarda 1.5 TL’dan satýlýyor. Manav ve süper marketlerde fiyat 2 TL’dan 4 TL’ya kadar deðiþiyor. Yani bire ona kadar çýkan bir katlanma var. Birçok üründe durum böyle. Eðer çiftçiler için iyi bir þey yapýlacaksa öncelikle ellerine daha iyi bir fiyat geçmesi için devletin politikalar geliþtirmesi gerekiyor. Diðer yandan baþta mazot olmak üzere bütün tarým girdilerinin (yem, tarým ilaçlarý, kimyasal gübreler vb.) fiyatlarý roket gibi artýyor. Burada çözüm agro-ekolojik bir tarým sistemine geçerek bu girdilerin kullanýlmamasýný saðlamak. En olmaz gibi görülen sanayi yemi yerine meralarý geliþtirerek hayvanlarýn büyük ölçüde otla beslenmelerini saðlamak birkaç yýlda olmasa da mümkün. Tarým ilaçlarý yerine agro-ekolojik teknikler, bu arada ev yapýmý ilaçlar, kimyasal gübreler yerine hayvan gübresi, yeþil gübre, kompost, baklagillerin kullanýmý, kýrmýzý solucan gübresi kullanmak mümkün.
Mazot konusuna geri dönelim. Mazot küresel iklim deðiþikliðini arttýran bir fosil yakýt. Uzun dönemde tarýmda da çok az kullanýlmasý, hatta hiç kullanýlmamasý gerekiyor. Mazot masraflarýnýn devlet desteði ile yarýya indirilmesi mazotun bilinçsiz kullanýlmasýna yol açacaktýr. Tarým Bakanlýðý da bazý araþtýrmalar yapýyor. Örneðin tohumlarý anýza ekecek makinelerin geliþtirilmesi, meyve aðaçlarýnýn altýnýn hiç sürülmeden üretim yapýlmasý gibi tekniklerin kullanýlmasý yayýlýyor. Bu tekniklere azaltýlmýþ toprak iþleme deniliyor. Hatta sýfýr toprak iþleme de var. Masanobu Fukuoka adlý Japon tarýmcýnýn “Ekin Sapý devrimi” adlý Türkçeye de çevrilen eserinde hiç toprak iþlemeden yapýlan tarým anlatýlýyor. Þimdi bu geliþmeler duracak.
Tabii en kolay þey popülizmdir. Mazot konusunun idaresi de kolay olmayacak. Boþ býrakýlan veya nadasa býrakýlan arazileri; ekiliyor, traktör kullanýlýyor gibi gösterecekler çýkacaktýr. Bu konuda en iyisi bütün petrol ürünlerindeki çok yüksek olan vergilerin genel olarak bir miktar indirilmesi olabilir.
Çiftçilerin eline daha iyi fiyatlar geçmesi için politikalar geliþtirilmeye çalýþýlsaydý, durumlarý çok daha iyi olurdu. Örneðin kooperatiflere destek yapýlabilir. Diðer yandan Dünya Ticaret Örgütü, Dünya Bankasý, IMF gibi kuruluþlarýn bizi zorladýðý Uluslararasý Tarým Anlaþmasý nedeniyle gerektiðinde tarým ürünleri ithalatýnda gümrük vergilerini arttýramýyoruz. Bunlar da çiftçinin eline geçen fiyatý düþürüyor. Kooperatiflere devlet desteði verilmesi ve gümrük vergilerinin arttýrýlmasý neoliberal dogma açýsýndan çok büyük bir günah olarak kabul edilmektedir. Bunlar üzerinde tartýþma bile yapmak tabu kabul ediliyor.
Çiftçilere soralým elmayý 40 kuruþ yerine 1 TL.’dan, 2 TL’dan, hatta gýda gruplarýna yapýlan satýþlarda olduðu gibi 3,5 TL’dan satmak mý iyidir. Yoksa bunlarýn yerine mazotun yarýsýný ödemek mi? Buðdayý 90 kuruþ yerine 1,5, hatta 2 TL’dan satmak mý iyidir? Mazotun yarýsýný ödemek mi?
Aracýlar en ufak bir leke olan elmayý almýyorlar, elmalarýn önemli bir kýsmý yere dökülüyor. Büyük ölçüde bu nedenlerle elma üreticileri her hafta ilaç yapýyorlar. Paralar tarým ilacýna ve traktör için mazota gidiyor. Bu hegemonyayý kýrmak gerekmiyor mu? Çiftçi ve tüketici hep kaybediyor. Kazananlar bir avuç aracý. Popülizm yerine ne zaman gerçek çözümler üzerine odaklanacaðýz?
Tayfun ÖZKAYA
"Tayfun ÖZKAYA" bütün yazýlarý için týklayýn...
Çiftçiler; mazota vergiler nedeniyle, diðer petrol ürünleri kullananlar gibi oldukça yüksek bir bedel ödüyorlar. Þu anda mazot ve gübre desteði olarak dekara 11 TL veriliyor. Bu konudaki politika deðiþiyor. Tarýmda kullanýlan mazotun yarýsý devlet tarafýndan ödenecek. Bu CHP’nin mazottan vergilerin kaldýrýlmasý önerisi ile hemen hemen ayný kapýya çýkýyor. Bu karar popülist bir yaklaþýmý sergiliyor. CHP’nin ki de öyle idi. Bana kýzacak olan çiftçiler lütfen yazýnýn sonuna kadar okusunlar. Çiftçilerin bu karara sevineceði açýk. Ancak mazot masrafýnýn hafiflemesi her þeyi çözmüyor. Çiftçiler asýl ürünlerini pazarlarken kaybediyorlar. Örneðin Karaman’da çiftçiler elmayý 40 kuruþtan sattý. Þimdi aracýlarýn eline geçince toptan fiyatý arttý. Kentlerde ise ayný elma pazarlarda 1.5 TL’dan satýlýyor. Manav ve süper marketlerde fiyat 2 TL’dan 4 TL’ya kadar deðiþiyor. Yani bire ona kadar çýkan bir katlanma var. Birçok üründe durum böyle. Eðer çiftçiler için iyi bir þey yapýlacaksa öncelikle ellerine daha iyi bir fiyat geçmesi için devletin politikalar geliþtirmesi gerekiyor. Diðer yandan baþta mazot olmak üzere bütün tarým girdilerinin (yem, tarým ilaçlarý, kimyasal gübreler vb.) fiyatlarý roket gibi artýyor. Burada çözüm agro-ekolojik bir tarým sistemine geçerek bu girdilerin kullanýlmamasýný saðlamak. En olmaz gibi görülen sanayi yemi yerine meralarý geliþtirerek hayvanlarýn büyük ölçüde otla beslenmelerini saðlamak birkaç yýlda olmasa da mümkün. Tarým ilaçlarý yerine agro-ekolojik teknikler, bu arada ev yapýmý ilaçlar, kimyasal gübreler yerine hayvan gübresi, yeþil gübre, kompost, baklagillerin kullanýmý, kýrmýzý solucan gübresi kullanmak mümkün.
Mazot konusuna geri dönelim. Mazot küresel iklim deðiþikliðini arttýran bir fosil yakýt. Uzun dönemde tarýmda da çok az kullanýlmasý, hatta hiç kullanýlmamasý gerekiyor. Mazot masraflarýnýn devlet desteði ile yarýya indirilmesi mazotun bilinçsiz kullanýlmasýna yol açacaktýr. Tarým Bakanlýðý da bazý araþtýrmalar yapýyor. Örneðin tohumlarý anýza ekecek makinelerin geliþtirilmesi, meyve aðaçlarýnýn altýnýn hiç sürülmeden üretim yapýlmasý gibi tekniklerin kullanýlmasý yayýlýyor. Bu tekniklere azaltýlmýþ toprak iþleme deniliyor. Hatta sýfýr toprak iþleme de var. Masanobu Fukuoka adlý Japon tarýmcýnýn “Ekin Sapý devrimi” adlý Türkçeye de çevrilen eserinde hiç toprak iþlemeden yapýlan tarým anlatýlýyor. Þimdi bu geliþmeler duracak.
Tabii en kolay þey popülizmdir. Mazot konusunun idaresi de kolay olmayacak. Boþ býrakýlan veya nadasa býrakýlan arazileri; ekiliyor, traktör kullanýlýyor gibi gösterecekler çýkacaktýr. Bu konuda en iyisi bütün petrol ürünlerindeki çok yüksek olan vergilerin genel olarak bir miktar indirilmesi olabilir.
Çiftçilerin eline daha iyi fiyatlar geçmesi için politikalar geliþtirilmeye çalýþýlsaydý, durumlarý çok daha iyi olurdu. Örneðin kooperatiflere destek yapýlabilir. Diðer yandan Dünya Ticaret Örgütü, Dünya Bankasý, IMF gibi kuruluþlarýn bizi zorladýðý Uluslararasý Tarým Anlaþmasý nedeniyle gerektiðinde tarým ürünleri ithalatýnda gümrük vergilerini arttýramýyoruz. Bunlar da çiftçinin eline geçen fiyatý düþürüyor. Kooperatiflere devlet desteði verilmesi ve gümrük vergilerinin arttýrýlmasý neoliberal dogma açýsýndan çok büyük bir günah olarak kabul edilmektedir. Bunlar üzerinde tartýþma bile yapmak tabu kabul ediliyor.
Çiftçilere soralým elmayý 40 kuruþ yerine 1 TL.’dan, 2 TL’dan, hatta gýda gruplarýna yapýlan satýþlarda olduðu gibi 3,5 TL’dan satmak mý iyidir. Yoksa bunlarýn yerine mazotun yarýsýný ödemek mi? Buðdayý 90 kuruþ yerine 1,5, hatta 2 TL’dan satmak mý iyidir? Mazotun yarýsýný ödemek mi?
Aracýlar en ufak bir leke olan elmayý almýyorlar, elmalarýn önemli bir kýsmý yere dökülüyor. Büyük ölçüde bu nedenlerle elma üreticileri her hafta ilaç yapýyorlar. Paralar tarým ilacýna ve traktör için mazota gidiyor. Bu hegemonyayý kýrmak gerekmiyor mu? Çiftçi ve tüketici hep kaybediyor. Kazananlar bir avuç aracý. Popülizm yerine ne zaman gerçek çözümler üzerine odaklanacaðýz?
Tayfun ÖZKAYA
"Tayfun ÖZKAYA" bütün yazýlarý için týklayýn...