Tayfun ÖZKAYA
ÇÝÐ SÜT SATIÞI YASAKLANIYOR MU?
Gýda, Tarým ve Hayvancýlýk Bakaný Faruk Çelik, çið sütün doðrudan arzýna iliþkin þunlarý söyledi: "Saðlýklý ve güvenilir çið sütü; bizzat üreticileri de doðrudan tüketiciye satabilir, süt üreticilerinden süt alan yerel perakendeciler de tüketiciye satabilir, dolayýsýyla çið süt satýþýnýn yasaklanmasý gibi bir durum kesinlikle söz konusu deðildir"
Amaçlarýnýn vatandaþlarýn saðlýklý çið süt tüketmeleri için üretim ve daðýtým zincirindeki olumsuzluklarý gidermek olduðunu ifade eden Çelik, "bruselloz" [malta hummasý] ve "tüberküloz"dan [verem] ari çiftlik hayvanlarýndan elde edilen, bakteri sayýsý Türk Gýda Kodeksinde belirlenen limitlerin altýnda, antibiyotik kalýntýsý içermeyen, saðýmdan hemen sonra 4 santigrat derecenin altýnda soðutulan ve nakille satýþ esnasýnda bu sýcaklýkta muhafaza edilerek tüketiciye ulaþtýrýlan sütün, saðlýklý ve güvenilir olduðunu vurguladý. Bakan Çelik “Bu düzenlemeyi yapmaktaki bir diðer amacýmýz ise ülkemizdeki orta ve büyük ölçekli süt iþletmelerinin ari iþletme hüviyetine kavuþmalarýný teþviktir. Yapmýþ olduðumuz düzenleme ile bu iþletmelerin tamamýný ari iþletme olmaya da teþvik ediyoruz.” diye eklemiþ. Bu ifadeden küçük iþletmelerin ari iþletme olmalarýnýn zor olduðu gibi bir anlam çýkýyor sanýrým.
Anladýklarýmýzý bir araya getirelim. Çið sütü bundan sonra ancak hastalýklardan ari iþletme belgesine sahip olan iþletmeler satabilecek. Bakan açýklamasýnda orta ve büyük iþletmelerin bu belgeye sahip olmalarýna çalýþacaklarýný belirtmiþ. Sonuç þu: Küçük iþletmeler ari iþletme olamazlarsa, sütünü ancak süt fabrikalarýna satabilecek. Tek bir ineði olan bir üreticinin bile hastalýklardan ari iþletme belgesini kolayca ve bir masraf yapmadan alabilmesi eðer saðlanabilirse bu uygulamanýn yararlarý da olabilecektir. Ancak bu konuda çok ciddi olarak endiþeliyiz. Bunun için bir yýllýk bir süre verileceðine göre ülkemizdeki anlayýþý uygun olarak çiftçilerin bir yýl süre ile konuyu unutacaklarýndan emin olabilirsiniz. Çiftçilerimizin garip bir psikolojisi var. Elle gelen düðün bayram anlayýþý çok yaygýn. Sorunlarýn nasýl çözebileceði konusunda toplum olarak becerilerimiz çok yetersiz.
Çið süt alan bir tüketici bu sütü kaynatýrken, kaynama noktasýndan sonra elinde kepçe ile üstteki köpüðü beþ altý dakikalýk bir süreyle, kaynamaya devam eden süte karýþtýrýrsa bütün mikroplarýn öleceðini biliyoruz. Tabii bruselloz ve tüberkülozlu veya antibiyotikli süt almak istemeyiz. Ancak fabrikalar bu sütleri almaya devam edebileceklerdir. Bildiðimiz kadarýyla bu iki hastalýðýn eradike edilmesi (hastalýklý hayvan býrakýlmamasý) yolunda bakanlýðýn yaptýðý çabalar yetersizdir. Bu durumda alýnan bu kararýn daha çok tekelleþmiþ ve yýllardýr çiftçinin sütünü bir lira civarýnda almaya devam eden büyük süt tekellerinin çok çok iþine yarayacaðý açýktýr.
Agroekolojik bir tarým yapýlabilmesi için hayvan gübresinden yararlanabilmek amacýyla tarým iþletmelerinin bir veya iki ineði olmasý bile teþvik edilmelidir. Bakanlýk bu durumda ne kadar az ineðe sahip olursa olsun bütün çið süt satmak isteyen iþletmeleri ari iþletme düzeyine getirmek üzere çalýþmalýdýr. Bunun için mali imkânlarý saðlamalýdýr. Bütün bir toplumun (bu arada kendi ürettikleri sütü içen çiftçilerin de) saðlýðý düþünülüyorsa bu gereklidir.
Eðer bütün küçük ve orta büyüklükteki iþletmelerin kolayca ve masrafsýz olarak ari iþletme düzeyine yükseltilmesi saðlanabilecekse, bu uygulama ekolojik, ekonomik ve sosyal açýdan kabul edilebilir. Aksi takdirde uygulama büyük süt tekellerine yarayacaktýr. Halkýn ve bu arada çiftçinin saðlýðý dahil ekolojik, ekonomik ve sosyal sorunlar bir arada düþünülecekse sadece çið süt satan iþletmelerden deðil, tüm Türkiye’den tüberküloz ve brusellozun silinmesi gerekmektedir. Saðlýk düþünülüyorsa daha baþka birçok sorunlar var. Kanserojen ambalaj malzemeleri kullanan yoðurt üreticileri, GDO’lu yemler, yoðun yemle beslenen saðlýða yarayýþlý olmayan süt üretimleri gibi. Bunlarý bu yazýda tartýþmaya açmýyoruz.
Diðer yandan küçük iþletmelerin sahip olabileceði pastörizasyon makineleri üretilmektedir. Bunlarýn yaygýnlaþmasý için de çalýþýlabilir. Pastorizasyon için artýk büyük süt fabrikalarýna ihtiyaç yoktur. Sütleri toplayarak pastörize edecek kooperatiflere de destek verilebilir.
Bütün bunlar yapýlmadan çið sütün satýþýna yasaklama anlamýna gelecek engeller koymak büyük süt tekellerine yarar.
Tayfun ÖZKAYA
"Tayfun ÖZKAYA" bütün yazýlarý için týklayýn...
Gýda, Tarým ve Hayvancýlýk Bakaný Faruk Çelik, çið sütün doðrudan arzýna iliþkin þunlarý söyledi: "Saðlýklý ve güvenilir çið sütü; bizzat üreticileri de doðrudan tüketiciye satabilir, süt üreticilerinden süt alan yerel perakendeciler de tüketiciye satabilir, dolayýsýyla çið süt satýþýnýn yasaklanmasý gibi bir durum kesinlikle söz konusu deðildir"
Amaçlarýnýn vatandaþlarýn saðlýklý çið süt tüketmeleri için üretim ve daðýtým zincirindeki olumsuzluklarý gidermek olduðunu ifade eden Çelik, "bruselloz" [malta hummasý] ve "tüberküloz"dan [verem] ari çiftlik hayvanlarýndan elde edilen, bakteri sayýsý Türk Gýda Kodeksinde belirlenen limitlerin altýnda, antibiyotik kalýntýsý içermeyen, saðýmdan hemen sonra 4 santigrat derecenin altýnda soðutulan ve nakille satýþ esnasýnda bu sýcaklýkta muhafaza edilerek tüketiciye ulaþtýrýlan sütün, saðlýklý ve güvenilir olduðunu vurguladý. Bakan Çelik “Bu düzenlemeyi yapmaktaki bir diðer amacýmýz ise ülkemizdeki orta ve büyük ölçekli süt iþletmelerinin ari iþletme hüviyetine kavuþmalarýný teþviktir. Yapmýþ olduðumuz düzenleme ile bu iþletmelerin tamamýný ari iþletme olmaya da teþvik ediyoruz.” diye eklemiþ. Bu ifadeden küçük iþletmelerin ari iþletme olmalarýnýn zor olduðu gibi bir anlam çýkýyor sanýrým.
Anladýklarýmýzý bir araya getirelim. Çið sütü bundan sonra ancak hastalýklardan ari iþletme belgesine sahip olan iþletmeler satabilecek. Bakan açýklamasýnda orta ve büyük iþletmelerin bu belgeye sahip olmalarýna çalýþacaklarýný belirtmiþ. Sonuç þu: Küçük iþletmeler ari iþletme olamazlarsa, sütünü ancak süt fabrikalarýna satabilecek. Tek bir ineði olan bir üreticinin bile hastalýklardan ari iþletme belgesini kolayca ve bir masraf yapmadan alabilmesi eðer saðlanabilirse bu uygulamanýn yararlarý da olabilecektir. Ancak bu konuda çok ciddi olarak endiþeliyiz. Bunun için bir yýllýk bir süre verileceðine göre ülkemizdeki anlayýþý uygun olarak çiftçilerin bir yýl süre ile konuyu unutacaklarýndan emin olabilirsiniz. Çiftçilerimizin garip bir psikolojisi var. Elle gelen düðün bayram anlayýþý çok yaygýn. Sorunlarýn nasýl çözebileceði konusunda toplum olarak becerilerimiz çok yetersiz.
Çið süt alan bir tüketici bu sütü kaynatýrken, kaynama noktasýndan sonra elinde kepçe ile üstteki köpüðü beþ altý dakikalýk bir süreyle, kaynamaya devam eden süte karýþtýrýrsa bütün mikroplarýn öleceðini biliyoruz. Tabii bruselloz ve tüberkülozlu veya antibiyotikli süt almak istemeyiz. Ancak fabrikalar bu sütleri almaya devam edebileceklerdir. Bildiðimiz kadarýyla bu iki hastalýðýn eradike edilmesi (hastalýklý hayvan býrakýlmamasý) yolunda bakanlýðýn yaptýðý çabalar yetersizdir. Bu durumda alýnan bu kararýn daha çok tekelleþmiþ ve yýllardýr çiftçinin sütünü bir lira civarýnda almaya devam eden büyük süt tekellerinin çok çok iþine yarayacaðý açýktýr.
Agroekolojik bir tarým yapýlabilmesi için hayvan gübresinden yararlanabilmek amacýyla tarým iþletmelerinin bir veya iki ineði olmasý bile teþvik edilmelidir. Bakanlýk bu durumda ne kadar az ineðe sahip olursa olsun bütün çið süt satmak isteyen iþletmeleri ari iþletme düzeyine getirmek üzere çalýþmalýdýr. Bunun için mali imkânlarý saðlamalýdýr. Bütün bir toplumun (bu arada kendi ürettikleri sütü içen çiftçilerin de) saðlýðý düþünülüyorsa bu gereklidir.
Eðer bütün küçük ve orta büyüklükteki iþletmelerin kolayca ve masrafsýz olarak ari iþletme düzeyine yükseltilmesi saðlanabilecekse, bu uygulama ekolojik, ekonomik ve sosyal açýdan kabul edilebilir. Aksi takdirde uygulama büyük süt tekellerine yarayacaktýr. Halkýn ve bu arada çiftçinin saðlýðý dahil ekolojik, ekonomik ve sosyal sorunlar bir arada düþünülecekse sadece çið süt satan iþletmelerden deðil, tüm Türkiye’den tüberküloz ve brusellozun silinmesi gerekmektedir. Saðlýk düþünülüyorsa daha baþka birçok sorunlar var. Kanserojen ambalaj malzemeleri kullanan yoðurt üreticileri, GDO’lu yemler, yoðun yemle beslenen saðlýða yarayýþlý olmayan süt üretimleri gibi. Bunlarý bu yazýda tartýþmaya açmýyoruz.
Diðer yandan küçük iþletmelerin sahip olabileceði pastörizasyon makineleri üretilmektedir. Bunlarýn yaygýnlaþmasý için de çalýþýlabilir. Pastorizasyon için artýk büyük süt fabrikalarýna ihtiyaç yoktur. Sütleri toplayarak pastörize edecek kooperatiflere de destek verilebilir.
Bütün bunlar yapýlmadan çið sütün satýþýna yasaklama anlamýna gelecek engeller koymak büyük süt tekellerine yarar.
Tayfun ÖZKAYA
"Tayfun ÖZKAYA" bütün yazýlarý için týklayýn...