Doç. Dr. B. Nazan Walpoth
Kahvaltý yapmalý mý?
Pek çok gözlem araþtýrmalarýnda düzenli kahvaltý yapanlarda kilo alma, aþýrý þiþmanlýða yatkýnlýk daha az görülmüþ
Günümüzde pek çok insan yemek öðünleri dýþýnda rasgele beslenmektedir. Bu tür beslenenlerde öðünler atlanmakta atýþtýrmalýk türü besin maddeleri ile kompanze edilmektedir.
ABD’den 2015 yýlýnda gelen bir araþtýrmaya göre oradaki insanlar günün 24 saati beslenmektedir.
Sadece sabah 01.00 ile 06.00 arasýnda alýnan kalori deðeri en düþük bulunmuþ.
AHA (American Heart Assosiation =Amerikan Kalp Birliði’nden) bir ekip Ocak 2017’de yayýnladýklarý bir araþtýrmada bu konudaki literatürü ayrýntýlý incelemiþler. Fokuslarýna özellikle rasgele beslenmenin kalp damar saðlýðýna olan etkilerini almýþlar.
Dr. Marie-Pierre St-Onge (Colombia Üniversitesi New York) liderliðindeki bu ekip bu yayýnlarýn ýþýðýnda rasgele beslenmenin ileride geliþebilecek tip 2 diyabet, kalp damar hastalýðý ve aþýrý þiþmanlýða zemin oluþturduðunu görmüþler. Pek çok epidemiyolojik araþtýrmada kahvaltý etmeme ile þiþmanlýk arasýnda bir doðru orantý görülmüþ. Bu gözlem araþtýrmalarýnda düzenli kahvaltý yapanlarda kilo alma, aþýrý þiþmanlýða yatkýnlýk daha az görülmüþ. Her gün düzenli kahvaltý yapanlarda kalp damar hastalýklarý için risk faktörlerinde de iyiye gidiþ görülmüþ, örneðin bu kiþilerde kötü kolesterol yüksekliði (LDL), iyi kolesterol (HDL) düþüklüðü, veya kan basýncý yüksekliði daha az görülmüþ. Kahvaltý yapmayanlarda beslenme öncesi ve sonrasý þeker yüksekliðinde aþýrý oynamalar görülmüþ hatta birkaç ayýn þeker ortalamasýný gösteren bir kan deðeri olan HBA1c deðerlerinde de yükseklik görülmüþ. Fakat kahvaltý etme kilo verme açýsýndan etkili olmamýþ. Özet olarak kahvaltý etmenin þeker/insülin metabolizmasý için önemi büyük ve gün içi beslenme ritmimize olumlu katkýlarý vardýr.
Arada oruç tutar gibi diyet yapmanýn kilo kontrolü, insülin rezistansýna ve de trigliserit kolesterolün düþmesine olumlu etkisi vardýr. Fakat maalesef ki bu tür oruç tutar gibi yapýlan diyetlerin diðer kolesterol deðerlerine (LDL, HDL, total kolesterol) herhangi bir olumlu etkisi yoktur.
Pek çok araþtýrma geç yemek yiyenlerde kalp damar hastalýklarý için önemli risk faktörlerinde ve de aþýrý þiþmanlýkta anlamlý bir artýþ göstermiþtir.
Araþtýrmacýlar bu geç saatin sýnýrýnýn sayýsal olarak belirlendiði yeni araþtýrmalarýn yapýlmasý gereðini vurguluyorlar.
Özetle düzensiz saatlerde, rasgele olan beslenmenin kilo kontrolüne, kalp ve metabolik sistemimize zararlarý çok büyüktür. Hekimlerin hastalarýný düzenli, saðlýklý, dengeli beslenme konusunda uyarmalarý çok önemlidir.
Kýssadan hisse:
-Kahvaltý mutlaka yapýlmalý ve gün içi düzenli aralýklarla saðlýklý dengeli beslenmeli
-Kaloriden zengin olan besinlerin mümkünse daha erken saatlerde tüketilmesine dikkat edilmeli
- Geceleri geç saate mümkünse yemek yememeli
AHA Scientific statement, Marie-Pierre St-Önge et all, Circulation, 30.January, 2017
Doç. Dr. B. Nazan Walpoth
nazan.walpoth@insel.ch
Pek çok gözlem araþtýrmalarýnda düzenli kahvaltý yapanlarda kilo alma, aþýrý þiþmanlýða yatkýnlýk daha az görülmüþ
Günümüzde pek çok insan yemek öðünleri dýþýnda rasgele beslenmektedir. Bu tür beslenenlerde öðünler atlanmakta atýþtýrmalýk türü besin maddeleri ile kompanze edilmektedir.
ABD’den 2015 yýlýnda gelen bir araþtýrmaya göre oradaki insanlar günün 24 saati beslenmektedir.
Sadece sabah 01.00 ile 06.00 arasýnda alýnan kalori deðeri en düþük bulunmuþ.
AHA (American Heart Assosiation =Amerikan Kalp Birliði’nden) bir ekip Ocak 2017’de yayýnladýklarý bir araþtýrmada bu konudaki literatürü ayrýntýlý incelemiþler. Fokuslarýna özellikle rasgele beslenmenin kalp damar saðlýðýna olan etkilerini almýþlar.
Dr. Marie-Pierre St-Onge (Colombia Üniversitesi New York) liderliðindeki bu ekip bu yayýnlarýn ýþýðýnda rasgele beslenmenin ileride geliþebilecek tip 2 diyabet, kalp damar hastalýðý ve aþýrý þiþmanlýða zemin oluþturduðunu görmüþler. Pek çok epidemiyolojik araþtýrmada kahvaltý etmeme ile þiþmanlýk arasýnda bir doðru orantý görülmüþ. Bu gözlem araþtýrmalarýnda düzenli kahvaltý yapanlarda kilo alma, aþýrý þiþmanlýða yatkýnlýk daha az görülmüþ. Her gün düzenli kahvaltý yapanlarda kalp damar hastalýklarý için risk faktörlerinde de iyiye gidiþ görülmüþ, örneðin bu kiþilerde kötü kolesterol yüksekliði (LDL), iyi kolesterol (HDL) düþüklüðü, veya kan basýncý yüksekliði daha az görülmüþ. Kahvaltý yapmayanlarda beslenme öncesi ve sonrasý þeker yüksekliðinde aþýrý oynamalar görülmüþ hatta birkaç ayýn þeker ortalamasýný gösteren bir kan deðeri olan HBA1c deðerlerinde de yükseklik görülmüþ. Fakat kahvaltý etme kilo verme açýsýndan etkili olmamýþ. Özet olarak kahvaltý etmenin þeker/insülin metabolizmasý için önemi büyük ve gün içi beslenme ritmimize olumlu katkýlarý vardýr.
Arada oruç tutar gibi diyet yapmanýn kilo kontrolü, insülin rezistansýna ve de trigliserit kolesterolün düþmesine olumlu etkisi vardýr. Fakat maalesef ki bu tür oruç tutar gibi yapýlan diyetlerin diðer kolesterol deðerlerine (LDL, HDL, total kolesterol) herhangi bir olumlu etkisi yoktur.
Pek çok araþtýrma geç yemek yiyenlerde kalp damar hastalýklarý için önemli risk faktörlerinde ve de aþýrý þiþmanlýkta anlamlý bir artýþ göstermiþtir.
Araþtýrmacýlar bu geç saatin sýnýrýnýn sayýsal olarak belirlendiði yeni araþtýrmalarýn yapýlmasý gereðini vurguluyorlar.
Özetle düzensiz saatlerde, rasgele olan beslenmenin kilo kontrolüne, kalp ve metabolik sistemimize zararlarý çok büyüktür. Hekimlerin hastalarýný düzenli, saðlýklý, dengeli beslenme konusunda uyarmalarý çok önemlidir.
Kýssadan hisse:
-Kahvaltý mutlaka yapýlmalý ve gün içi düzenli aralýklarla saðlýklý dengeli beslenmeli
-Kaloriden zengin olan besinlerin mümkünse daha erken saatlerde tüketilmesine dikkat edilmeli
- Geceleri geç saate mümkünse yemek yememeli
AHA Scientific statement, Marie-Pierre St-Önge et all, Circulation, 30.January, 2017
Doç. Dr. B. Nazan Walpoth
nazan.walpoth@insel.ch
"Doç. Dr. B. Nazan Walpoth" bütün yazýlarý için týklayýn...