Güzin TÜMER
AKABE
Anneme...
Ürdün, Kýzýldeniz, dalýþ gibi kelimeler her dalgýç için heyecan verici bir durum. Benim için de aynen öyle oldu.
Elli yaþýndan sonra dalmayý öðrendim. Her dalgýçýn rüyasýnýn Kýzýldeniz'de dalmak olduðu bilinir. Ben de Foça Dalgýç Okulu'nun Ürdün'ün Akabe kentine düzenlediði geziyi duyduðum zaman tek yýldýz dalgýç olarak çok heyecanlandým. Kýzýldeniz'de altý dalýþ yapacaktýk. Bir de üzerine Petra ve Wadi Rum gezisi vardý. Tadýndan yenmeyecek bu durum karþýsýnda yolculuk hazýrlýklarýný yapmaya baþladým.
Kasým ayýnýn son haftasýnda birkaç saatlik uçuþla Ürdün'ün Akabe kentine gittik.
Akabe, Ürdün'ün denize açýlan tek þehri. Çok sýradan bir þehir olmasýna karþýn yirmi beþ dalýþ noktasý, Petra ve Wadi Rum'a yakýn olmasý nedeni ile Ürdün'ün en çok turist alan kenti.
Ürdün'ün Ortadoðu coðrafyasýnda konumlanmasýný iki harita üzeride gösterdikten sonra yazýmýza devam edelim.
Bu fotoðraftan da anlaþýlacaðý üzere Ürdün(Jordan) ateþ çemberinin içinde. Akabe'den Ýsrail'in ýþýklarýný görmek mümkün. "Lut gölü" ya da "Ölüdeniz" diye adlandýrýlan gölü de Ýsrail ile paylaþýyor. Ürdün, Ýsrail ile barýþ saðlayan tek Arap ülkesi...
.jpg)
Akabe kenti, Akabe Körfezi ile Kýzýldeniz'e baðlanýyor. Bu kent Ürdün'ün tek denize açýlan kapýsý...
Ürdün Filistinlilere vatandaþlýk hakký tanýyan, doðal gazý ve petrolü olmayan tek Arap ülkesi...
Okuma yazma oranýnýn yüzde doksan ikileri bulduðu, bütçenin yaklaþýk yüzde yirmisini eðitime ayýran bu ülke dünyanýn sayýlý üniversitelerinden birine de sahipmiþ.
Anayasasýnda din ile ilgili ibare olan bu ülkede içki satýþý serbest ama içki içilecek yer bulmak pek kolay deðil. Kadýnlarýn sokaklarda nargile içtiðine pek çok yerde tanýk oldum.
Gördüðüm kadýnlarýn pek çocuðunun baþý kapalý olmasýna raðmen giyim þekillerinin bizimkinden çok farký yoktu. Amerikan modasý ve markalarý için Ürdün'ün de bir pazar olduðu aþikar.
Ürdün laik bir ülke deðil ama insanýn kendini baský altýnda hissettiði bir ülke de deðil.
Akabe'nin bir baharat ve hurma cenneti olduðunu da söylemeliyim.
Gelelim bu gezinin en heyecanlý kýsmýna... Akabe, çok sayýda farklý dalýþ noktasý ile dalgýçlar için önemli bir cazibe noktasý.
Oradaki dalýþlarýmýzý organize eden dalýþ okulunun önünde grubumuzla...
Dalýþ yaptýðýmýz teknemiz... Ýki günümüzü altý farklý noktaya dalýþ yaparak teknede geçirdik.
Ben Kaptan Cousto'nun su altý belgeselleriyle büyüdüm. Annem bu belgeselleri çok severdi. Biz de bu belgeselleri onunla birlikte izlerdik. Ýlk su altýyla buluþmam annem sayesinde olmuþtur. O þnorkelle suyun altýný izlerken ben de mayosunun askýsýna tutunarak onunla gezerdim. Annemi içimden geçirerek suyun altýna doðru heyecan içinde aktým. Dalýþlarda zaman zaman kulaðýmla ilgili problem yaþadýðým için kulaklarýmýn iyi olmasýný dileyerek yavaþça derine süzüldüm.
Suyun altý bende bir orman duygusu yarattý. Çünkü daldýðýmýz yer mercanlarý ile ünlüydü. Ben görünümleri nedeniyle mercanlarýn bitki olduðunu düþündüm. Bana orman duygusu veren farklý biçimlerde olan mercan resifleri idi. Þimdi bu yanlýþ bilgiyi düzeltelim. Bir alýntýyla devam edelim.
"Sert kabuklarý sebebiyle, mercanlar bazen kayalarla karýþtýrýlabilir. “Kök saldýklarý” düþünülüp, bitkilerle de karýþtýrýlabilir. Ancak mercanlar, kayalardan farklý olarak, “canlýdýr.” Ayný zamanda mercanlar, bitkilerden farklý olarak kendi besinlerini üretemezler (fotosentez yapan birkaç alt tür haricinde). Mercanlar, birer omurgasýz hayvandýr. Gelin mercanýn bebekliðine gidelim.
Eþeyli (döllenerek) ya da eþeysiz üreyen (bölünme, tomurcuklanma gibi) mercanlardan eþeyli üreyenlerine bakalým.
Bebek mercan, dünyaya bir larva olarak gelir. Bayaðý bildiðiniz kurtçuða benzer.
Sonra bu kurtçuk “kirpik” denen ufak yüzgeçleriyle suda saða sola hareket eder.
En sonunda gözüne kestirdiði bir kayaya tutunur. Kurtçuk belli bir zaman sonra bir “polip“e dönüþür. Bebek mercan artýk gençliðe adým atmýþtýr.
Sudaki planktonlarla beslenip büyürken, bir taraftan da kalkerli bir salgý oluþturur. Ýþte bu kalkerli salgý polipten atýldýðý sürece katý bir iskelet oluþur. Bizim mercan dediðimiz þey, iþte bu sert kabuktur.
Bu genç mercan yanýnda bir mercan daha düþünün. Onun yanýnda bir tane daha, onun yanýnda da bir tane… Mercanlar büyüdükçe, ürettikleri kalkerli salgý birikimi de artacaktýr. Zamanla (yüzlerce, hatta binlerce yýldan bahsediyorum) kaynaþan bu mercan iskeletleri neredeyse deniz yüzeyine ulaþýr.
Mercanlarýn ürettiði bu kalkerden, kayalýða benzer bir yapý oluþur. Ýþte bu yapýya “mercan resifleri” denir.
Bu mercan resifini gördüðümde ölebilirdim.Duygularýmý anlatmam imkansýz.
Farklý dalýþ noktalarýnda batýklar vardý. Arkamýzdaki bir uçak batýðý
Akabe'de suyun altý ne kadar renkli ise suyun üstü ve etrafta gözüme iliþenler o kadar renksizdi.
Dalýþlarýmýzýn heyecanýný üzerimden atamamýþken Akabe'ye birkaç saatlik mesafede antik þehir Petra'da buldum kendimi...
Petra'da kanyonun içine girdiðimde zaman makinesinin içine girmiþ gibi hissettim. Ýnanýlmaz bir ýþýkta, büyüleyici bir estetikle kum taþý kayalara inþa edilmiþ yapýlar ve kýzýl kayalarýn arasýnda yol aldým. "Sig" denilen ince dar yolda koþturan at arabalarýnýn çýkardýðý ses, etraftaki Bedeviler, inanýlmaz yükseklikteki kýzýl kayalar beni gerçeklik duygusundan uzaklaþtýrdý. Neredeydim acaba? Bir masal þehirde mi yoksa binlerce yýl öncesinde mi?
Petra, uzun yýllar Nebati Uygarlýðý'nýn baþkenti olmuþ daha sonra pek çok uygarlýða ev sahipliði yapmýþ 2000 yýllýk bir antik kent. Ýster tarihi bilginin ýþýðýnda gezin ister kendi hayalinizin peþinden giderek gezin her durumda büyüleyici...
Baþka bir coðrafya baþka bir zaman dilimi...
Yaklaþýk bir buçuk kilometre uzunluðundaki "Sig" adý verilen kayalarla çevrili yolda ilerlerken birden bire insanýn karþýsýna çýkan "El Hazne" gerçekten nefes kesici...
Nebatilerin en ünlü tapýnaðý El Hazne'nin ön yüzü Nebati, Yunan, Pagan ve Mýsýr kültürünün tanrýsal figürleri, hayvanlar ve çiçeklerle süslü. Bu çeþitlilik orada yaþayan uygarlýklarýnda çeþitliliði ile ilgi ip uçlarýný barýndýrýyor.
Bedeviler, Petra'da yaþayanlarýn hazinelerini buraya sakladýklarý için bu çok zarif yapýya "E Hazne" dediklerini düþünüyorlar.
Petra'da daha uzun zaman geçirmek isterdim. En azýndan bir gece kalýp kayalarýn üzerinde güneþin dans ederken yarattýðý renklere tanýklýk, Bedevi kültürü ve müziði ile tanýþýklýk isterdim. Ama hepsi birkaç saatlik geziydi. Bu bile doyumsuzdu.
1985 yýlýnda UNESCO tarafýndan Dünya miraslarý listesine eklenmiþ ve 2007 yýlýnda Dünya'nýn yeni yedi harikasýndan biri olarak seçilmiþ.
Petra kayalarýn pembe kýrmýzý sarý ve turuncunun karýþýmýndan oluþan rengiyle "Rose City" olarak da biliniyormuþ. Ürdün'e özgü kum sanatý adý verilen çalýþmada kullanýlan renkli kumlar buradan geliyormuþ.
Ýlk gençliðimde kimi sahnelerine bakamadýðým Indiana Johns filmlerinin de burada çekildiðini öðrendim.
Petra'dan öðleden sonra üç civarý ayrýldýktan sonra buraya bir saatlik mesafede olan Wadi Rum'a geldik. Gerçek bir çöldeydik. Gün inmek üzereydi. Kýrmýzý bir alacalýk, göz alabildiðine bir düzlük, büyük granit kayalar... Gözümün gördüðü içimde kelebekler uçurttu.
Neydi, nasýldý derken gün karardý. Siz siz olun böylesi büyüleyici yerlerde mutlaka bir gece geçirmeye özen gösterin.
Ýnanýlmaz bir sessizlik, üstünüzde gökyüzü, ayaðýnýzýn altýnda kayan kumlar, tuhaf bir derinlik duygusu... Ýçinizdeki kelebeklerin çýrpýntýsý durmadan ayrýlma vaktinin geliþi...
Granit kayalýklar, çöl zeminindeki pembe kumlardan dimdik çýkan kumtaþý daðlarý ile çevreli çöl vadisi adý verilen Wadi Rum ürkütücü, büyüleyici içinde kaybolma duygusu verdi.
Birkaç fotoðrafla yazýmý sonlandýrayým.
.JPG)
Wadi Rum'da çok sayýda çölde gece geçirmek isteyenler için bedevi çadýrlarýnda otel hizmeti veriliyormuþ. Yýrtýcý sessizlik ve karanlýk içinde yýldýzlarla sarmaþ dolaþ bir gece geçirmek hoþ olabilirdi.
Arabistanlý Lawrence olarak bilinen ünlü Ýngiliz casus uzun süre Wadi Rum'da yaþamýþ. Orayý "muazzam, yankýlý, ve tanrýsal" diye tanýmlamýþ.
Çöldeki uçsuz bucaksýz geniþlik duygusu insana kendini küçücük hissettiriyor.
Çölde 200 çeþide yakýn hayvan varmýþ. Çölde yaþayan Bedeviler eskiden hayvancýlýkla uðraþýrken bugün büyük bir çoðunluðu çöl turizminin bir parçasý olmuþ.
Wadi Rum'un yapýsý Mars'a çok benziyormuþ. Bu nedenle çeþitli filmlere ev sahipliði yapmýþ. Bunlarýn en önemlisi "Yýldýz Savaþlarý"
Wadi Rum benim gördüðüm ikinci çöldü. Birincisi Bolivya ile Þili arasýnda uzanan Atakama çölüydü.
Bütün çöller birbirine benzer gibi önermede sakýn bulunmayýn. Ýki çöl birbirinden çok farklýydý. Atakama çölünde daha çok vakit geçirmiþ, inanýlmaz güzellikteki kayalar, dumaný tüten volkanlar beni çok etkilemiþti. Seyahat listenize yazarýnýz bir çöl ekleminizi önerir.
Bu yazýyý okuyan ve bu bölgeye gidecek olanlara önerim Petra ve Wadi Rum'da mutlaka bir gece kalmalarý.
Yazýmý bitirmeden orada çok yaygýn olan kum sanatý ile de birkaç þey söylemek isterim.
Kum sanatý oldukça ilginç bir çalýþma. Çölden gelen doðal renkli kumlar çeþitli boyutlardaki þiþelere bir desen oluþturulacak þekilde dolduruluyor ve desen þiþeye kapak kapatýlarak sabitleniyor. Her köþe baþýnda bir tane olduðunu söylemeliyim. Aa bu çok ucuz dediðimiz noktada daha ucuzunu bulduk.
Ürdün'de kiminle konuþtuysam Tayyip Erdoðan'a hayranlýk duyuyorlardý. Ürdünlünün rüyasýnýn Türkiye'de yaþamak olduðunu söyleyebilirim. Gittikçe Araplaþan ülkemizde umarým kendi yaþam alanlarýmýzý koruyabiliriz.
Yazýmýzýn sonuna geldik. Gün sayýsýnýn azlýðýna raðmen güzel, keyifli bir geziydi. iyi ki gitmiþim dedim. Bu yazý aracýlýðýyla benim sevgili hocam Aydý Aykut'a ve Foça Dalýþ Okulu’na bir kez daha teþekkür etmek istiyorum.
7.Þubat.2020 FOÇA
Güzin TÜMER
"Güzin TÜMER" bütün yazýlarý için týklayýn...
Anneme...
Ürdün, Kýzýldeniz, dalýþ gibi kelimeler her dalgýç için heyecan verici bir durum. Benim için de aynen öyle oldu.
Elli yaþýndan sonra dalmayý öðrendim. Her dalgýçýn rüyasýnýn Kýzýldeniz'de dalmak olduðu bilinir. Ben de Foça Dalgýç Okulu'nun Ürdün'ün Akabe kentine düzenlediði geziyi duyduðum zaman tek yýldýz dalgýç olarak çok heyecanlandým. Kýzýldeniz'de altý dalýþ yapacaktýk. Bir de üzerine Petra ve Wadi Rum gezisi vardý. Tadýndan yenmeyecek bu durum karþýsýnda yolculuk hazýrlýklarýný yapmaya baþladým.
Kasým ayýnýn son haftasýnda birkaç saatlik uçuþla Ürdün'ün Akabe kentine gittik.
Akabe, Ürdün'ün denize açýlan tek þehri. Çok sýradan bir þehir olmasýna karþýn yirmi beþ dalýþ noktasý, Petra ve Wadi Rum'a yakýn olmasý nedeni ile Ürdün'ün en çok turist alan kenti.
Ürdün'ün Ortadoðu coðrafyasýnda konumlanmasýný iki harita üzeride gösterdikten sonra yazýmýza devam edelim.
Bu fotoðraftan da anlaþýlacaðý üzere Ürdün(Jordan) ateþ çemberinin içinde. Akabe'den Ýsrail'in ýþýklarýný görmek mümkün. "Lut gölü" ya da "Ölüdeniz" diye adlandýrýlan gölü de Ýsrail ile paylaþýyor. Ürdün, Ýsrail ile barýþ saðlayan tek Arap ülkesi...
Akabe kenti, Akabe Körfezi ile Kýzýldeniz'e baðlanýyor. Bu kent Ürdün'ün tek denize açýlan kapýsý...
Ürdün Filistinlilere vatandaþlýk hakký tanýyan, doðal gazý ve petrolü olmayan tek Arap ülkesi...
Okuma yazma oranýnýn yüzde doksan ikileri bulduðu, bütçenin yaklaþýk yüzde yirmisini eðitime ayýran bu ülke dünyanýn sayýlý üniversitelerinden birine de sahipmiþ.
Anayasasýnda din ile ilgili ibare olan bu ülkede içki satýþý serbest ama içki içilecek yer bulmak pek kolay deðil. Kadýnlarýn sokaklarda nargile içtiðine pek çok yerde tanýk oldum.
Gördüðüm kadýnlarýn pek çocuðunun baþý kapalý olmasýna raðmen giyim þekillerinin bizimkinden çok farký yoktu. Amerikan modasý ve markalarý için Ürdün'ün de bir pazar olduðu aþikar.
Ürdün laik bir ülke deðil ama insanýn kendini baský altýnda hissettiði bir ülke de deðil.
Akabe'nin bir baharat ve hurma cenneti olduðunu da söylemeliyim.
Gelelim bu gezinin en heyecanlý kýsmýna... Akabe, çok sayýda farklý dalýþ noktasý ile dalgýçlar için önemli bir cazibe noktasý.
Oradaki dalýþlarýmýzý organize eden dalýþ okulunun önünde grubumuzla...
Dalýþ yaptýðýmýz teknemiz... Ýki günümüzü altý farklý noktaya dalýþ yaparak teknede geçirdik.
Ben Kaptan Cousto'nun su altý belgeselleriyle büyüdüm. Annem bu belgeselleri çok severdi. Biz de bu belgeselleri onunla birlikte izlerdik. Ýlk su altýyla buluþmam annem sayesinde olmuþtur. O þnorkelle suyun altýný izlerken ben de mayosunun askýsýna tutunarak onunla gezerdim. Annemi içimden geçirerek suyun altýna doðru heyecan içinde aktým. Dalýþlarda zaman zaman kulaðýmla ilgili problem yaþadýðým için kulaklarýmýn iyi olmasýný dileyerek yavaþça derine süzüldüm.
Suyun altý bende bir orman duygusu yarattý. Çünkü daldýðýmýz yer mercanlarý ile ünlüydü. Ben görünümleri nedeniyle mercanlarýn bitki olduðunu düþündüm. Bana orman duygusu veren farklý biçimlerde olan mercan resifleri idi. Þimdi bu yanlýþ bilgiyi düzeltelim. Bir alýntýyla devam edelim.
"Sert kabuklarý sebebiyle, mercanlar bazen kayalarla karýþtýrýlabilir. “Kök saldýklarý” düþünülüp, bitkilerle de karýþtýrýlabilir. Ancak mercanlar, kayalardan farklý olarak, “canlýdýr.” Ayný zamanda mercanlar, bitkilerden farklý olarak kendi besinlerini üretemezler (fotosentez yapan birkaç alt tür haricinde). Mercanlar, birer omurgasýz hayvandýr. Gelin mercanýn bebekliðine gidelim.
Eþeyli (döllenerek) ya da eþeysiz üreyen (bölünme, tomurcuklanma gibi) mercanlardan eþeyli üreyenlerine bakalým.
Bebek mercan, dünyaya bir larva olarak gelir. Bayaðý bildiðiniz kurtçuða benzer.
Sonra bu kurtçuk “kirpik” denen ufak yüzgeçleriyle suda saða sola hareket eder.
En sonunda gözüne kestirdiði bir kayaya tutunur. Kurtçuk belli bir zaman sonra bir “polip“e dönüþür. Bebek mercan artýk gençliðe adým atmýþtýr.
Sudaki planktonlarla beslenip büyürken, bir taraftan da kalkerli bir salgý oluþturur. Ýþte bu kalkerli salgý polipten atýldýðý sürece katý bir iskelet oluþur. Bizim mercan dediðimiz þey, iþte bu sert kabuktur.
Bu genç mercan yanýnda bir mercan daha düþünün. Onun yanýnda bir tane daha, onun yanýnda da bir tane… Mercanlar büyüdükçe, ürettikleri kalkerli salgý birikimi de artacaktýr. Zamanla (yüzlerce, hatta binlerce yýldan bahsediyorum) kaynaþan bu mercan iskeletleri neredeyse deniz yüzeyine ulaþýr.
Mercanlarýn ürettiði bu kalkerden, kayalýða benzer bir yapý oluþur. Ýþte bu yapýya “mercan resifleri” denir.
Bu mercan resifini gördüðümde ölebilirdim.Duygularýmý anlatmam imkansýz.
Farklý dalýþ noktalarýnda batýklar vardý. Arkamýzdaki bir uçak batýðý
Akabe'de suyun altý ne kadar renkli ise suyun üstü ve etrafta gözüme iliþenler o kadar renksizdi.
Dalýþlarýmýzýn heyecanýný üzerimden atamamýþken Akabe'ye birkaç saatlik mesafede antik þehir Petra'da buldum kendimi...
Petra'da kanyonun içine girdiðimde zaman makinesinin içine girmiþ gibi hissettim. Ýnanýlmaz bir ýþýkta, büyüleyici bir estetikle kum taþý kayalara inþa edilmiþ yapýlar ve kýzýl kayalarýn arasýnda yol aldým. "Sig" denilen ince dar yolda koþturan at arabalarýnýn çýkardýðý ses, etraftaki Bedeviler, inanýlmaz yükseklikteki kýzýl kayalar beni gerçeklik duygusundan uzaklaþtýrdý. Neredeydim acaba? Bir masal þehirde mi yoksa binlerce yýl öncesinde mi?
Petra, uzun yýllar Nebati Uygarlýðý'nýn baþkenti olmuþ daha sonra pek çok uygarlýða ev sahipliði yapmýþ 2000 yýllýk bir antik kent. Ýster tarihi bilginin ýþýðýnda gezin ister kendi hayalinizin peþinden giderek gezin her durumda büyüleyici...
Baþka bir coðrafya baþka bir zaman dilimi...
Yaklaþýk bir buçuk kilometre uzunluðundaki "Sig" adý verilen kayalarla çevrili yolda ilerlerken birden bire insanýn karþýsýna çýkan "El Hazne" gerçekten nefes kesici...
Nebatilerin en ünlü tapýnaðý El Hazne'nin ön yüzü Nebati, Yunan, Pagan ve Mýsýr kültürünün tanrýsal figürleri, hayvanlar ve çiçeklerle süslü. Bu çeþitlilik orada yaþayan uygarlýklarýnda çeþitliliði ile ilgi ip uçlarýný barýndýrýyor.
Bedeviler, Petra'da yaþayanlarýn hazinelerini buraya sakladýklarý için bu çok zarif yapýya "E Hazne" dediklerini düþünüyorlar.
Petra'da daha uzun zaman geçirmek isterdim. En azýndan bir gece kalýp kayalarýn üzerinde güneþin dans ederken yarattýðý renklere tanýklýk, Bedevi kültürü ve müziði ile tanýþýklýk isterdim. Ama hepsi birkaç saatlik geziydi. Bu bile doyumsuzdu.
1985 yýlýnda UNESCO tarafýndan Dünya miraslarý listesine eklenmiþ ve 2007 yýlýnda Dünya'nýn yeni yedi harikasýndan biri olarak seçilmiþ.
Petra kayalarýn pembe kýrmýzý sarý ve turuncunun karýþýmýndan oluþan rengiyle "Rose City" olarak da biliniyormuþ. Ürdün'e özgü kum sanatý adý verilen çalýþmada kullanýlan renkli kumlar buradan geliyormuþ.
Ýlk gençliðimde kimi sahnelerine bakamadýðým Indiana Johns filmlerinin de burada çekildiðini öðrendim.
Petra'dan öðleden sonra üç civarý ayrýldýktan sonra buraya bir saatlik mesafede olan Wadi Rum'a geldik. Gerçek bir çöldeydik. Gün inmek üzereydi. Kýrmýzý bir alacalýk, göz alabildiðine bir düzlük, büyük granit kayalar... Gözümün gördüðü içimde kelebekler uçurttu.
Neydi, nasýldý derken gün karardý. Siz siz olun böylesi büyüleyici yerlerde mutlaka bir gece geçirmeye özen gösterin.
Ýnanýlmaz bir sessizlik, üstünüzde gökyüzü, ayaðýnýzýn altýnda kayan kumlar, tuhaf bir derinlik duygusu... Ýçinizdeki kelebeklerin çýrpýntýsý durmadan ayrýlma vaktinin geliþi...
Granit kayalýklar, çöl zeminindeki pembe kumlardan dimdik çýkan kumtaþý daðlarý ile çevreli çöl vadisi adý verilen Wadi Rum ürkütücü, büyüleyici içinde kaybolma duygusu verdi.
Birkaç fotoðrafla yazýmý sonlandýrayým.
Wadi Rum'da çok sayýda çölde gece geçirmek isteyenler için bedevi çadýrlarýnda otel hizmeti veriliyormuþ. Yýrtýcý sessizlik ve karanlýk içinde yýldýzlarla sarmaþ dolaþ bir gece geçirmek hoþ olabilirdi.
Arabistanlý Lawrence olarak bilinen ünlü Ýngiliz casus uzun süre Wadi Rum'da yaþamýþ. Orayý "muazzam, yankýlý, ve tanrýsal" diye tanýmlamýþ.
Çöldeki uçsuz bucaksýz geniþlik duygusu insana kendini küçücük hissettiriyor.
Çölde 200 çeþide yakýn hayvan varmýþ. Çölde yaþayan Bedeviler eskiden hayvancýlýkla uðraþýrken bugün büyük bir çoðunluðu çöl turizminin bir parçasý olmuþ.
Wadi Rum'un yapýsý Mars'a çok benziyormuþ. Bu nedenle çeþitli filmlere ev sahipliði yapmýþ. Bunlarýn en önemlisi "Yýldýz Savaþlarý"
Wadi Rum benim gördüðüm ikinci çöldü. Birincisi Bolivya ile Þili arasýnda uzanan Atakama çölüydü.
Bütün çöller birbirine benzer gibi önermede sakýn bulunmayýn. Ýki çöl birbirinden çok farklýydý. Atakama çölünde daha çok vakit geçirmiþ, inanýlmaz güzellikteki kayalar, dumaný tüten volkanlar beni çok etkilemiþti. Seyahat listenize yazarýnýz bir çöl ekleminizi önerir.
Bu yazýyý okuyan ve bu bölgeye gidecek olanlara önerim Petra ve Wadi Rum'da mutlaka bir gece kalmalarý.
Yazýmý bitirmeden orada çok yaygýn olan kum sanatý ile de birkaç þey söylemek isterim.
Kum sanatý oldukça ilginç bir çalýþma. Çölden gelen doðal renkli kumlar çeþitli boyutlardaki þiþelere bir desen oluþturulacak þekilde dolduruluyor ve desen þiþeye kapak kapatýlarak sabitleniyor. Her köþe baþýnda bir tane olduðunu söylemeliyim. Aa bu çok ucuz dediðimiz noktada daha ucuzunu bulduk.
Ürdün'de kiminle konuþtuysam Tayyip Erdoðan'a hayranlýk duyuyorlardý. Ürdünlünün rüyasýnýn Türkiye'de yaþamak olduðunu söyleyebilirim. Gittikçe Araplaþan ülkemizde umarým kendi yaþam alanlarýmýzý koruyabiliriz.
Yazýmýzýn sonuna geldik. Gün sayýsýnýn azlýðýna raðmen güzel, keyifli bir geziydi. iyi ki gitmiþim dedim. Bu yazý aracýlýðýyla benim sevgili hocam Aydý Aykut'a ve Foça Dalýþ Okulu’na bir kez daha teþekkür etmek istiyorum.
7.Þubat.2020 FOÇA
Güzin TÜMER
"Güzin TÜMER" bütün yazýlarý için týklayýn...