Iþýk Teoman
Dev kaya, Atatürk ve bir öðretmenin hayalden gerçeðe dönüþen hikayesi
KOZAK YAYLASI’NDA BÝR HAYALÝN PEÞÝNDE…
Ayvalýk’tan Bergama’ya kadar uzanan bu eþsiz yayla, benim için her zaman bir nefeslenme, bir sýðýnma alaný oldu. Ancak tüm gezilerimde tek bir görüntü vardý ki, beni her seferinde durup düþündürürdü: Baðyüzü köyünden geçerken yolun kýyýsýndaki dev kaya ve üzerinde oturur vaziyette, elinde kalemiyle Mustafa Kemal Atatürk Anýtý.
Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatý mezunu, Samsunlu Süha Þen, yýllar önce Almanya’ya Türkçe öðretmeni olarak atanmýþ ve uzun yýllar görev yaptýktan sonra emekli olunca Ayvalýk’a yerleþmiþ. Çevreyi tanýmak amacýyla sýk aralýklarla geziler yaparmýþ. Benim de çok büyük keyif alarak geziler yaptýðým; Ayvalýk’tan Bergama’ya kadar uzanan Kozak Yaylasý, yemyeþil ormanlarýyla, fýstýk çamlarýyla, þýrýl þýrýl akan dereleriyle muhteþem görselliklerin yaþandýðý bir bölge.
Her fýrsat bulduðumuzda o güzergahta gidip geldiðimizde, Kozak Yaylasý’nýn çam kokulu serin rüzgârý yüzümüze vururken, bazen insanýn içini ürperten bir sessizlik de eþlik eder bu coðrafyaya. Binlerce fýstýk çamlarýnýn arasýnda, çok sayýda kuþ türünün seslerinin eþlik ettiði bu sessizlik, aslýnda yüzyýllarýn taþýdýðý bir kadimliðin fýsýltýsýdýr diye düþünüyorum.
Yaylanýn farklý yerlerine sanki bir el aracýlýðýyla özenle, titizlikle serpiþtirilmiþ Kozak köylerini gezmek burada sýklýkla yapýlan þeylerden. 1’i Ayvalýk’a, 16’sý Bergama’ya baðlý 17 köy buluyor. Baðyüzü, Demircidere, Çamavlu en bilinenleri olmak üzere, Yukarýbey, Hisarköy, Ayvalar, Hacýhamzalar, Okçular, Güneþli (Tekke), Göbeller, Terzihaliller, Kaplan, Aþaðýcuma, Aþaðýbey, Hacýhamzalar, Yukarýcuma Karaveliler, Kýranlý köyleri,
Ayvalýk’tan Bergama’ya kadar uzanan bu eþsiz yayla, benim için her zaman bir nefeslenme, bir sýðýnma alaný oldu. Ancak tüm gezilerimde tek bir görüntü vardý ki, beni her seferinde durup düþündürürdü: Baðyüzü köyünden geçerken yolun kýyýsýndaki dev kaya ve üzerinde oturur vaziyette, elinde kalemiyle Mustafa Kemal Atatürk Anýtý…
Yýllar boyunca bu anýtýn hikâyesini merak edip durmuþ, ama bir türlü peþine düþememiþtim. Ta ki bir gün, yýllardýr, Atatürk Anýtý’ný anlata anlata bitiremeyen rehber dostum Mehmet Gülümser’in sözleri ve üstat Sadi Subaþý’nýn unutulmaz yazýsý beni yeniden harekete geçirene kadar…
“Hayalim Kozak’ta bir kayanýn üzerine Atatürk Anýtý yaptýrmaktý”
Hikâyemizin ana kahramanlarýndan biri, Samsunlu bir Türkçe öðretmeni: Süha Þen.
Türk Dili ve Edebiyatý mezunu Süha Þen, yýllar önce Almanya’ya atanmýþ, uzun yýllar boyunca orada Türkçe öðretmenliði yapmýþ aydýn bir Cumhuriyet öðretmeni, Atatürk sevdalýsý. Hemen herkes gibi, emekliliðinden sonra Ayvalýk’ýn doðal güzelliði sayesinde büyüsüne kapýlýp buraya yerleþmiþ. Yazlarýný köyündeki baðýyla uðraþarak, Almanya’daki kýþlarý da memleket özlemiyle geçirirmiþ.
Araþtýrdýðýmýzda Süha hocamýzýn, Kozak Yaylasý’na duyduðu hayranlýk ise dillere destanmýþ. Bölgeyi dostlarýyla karýþ karýþ dolaþýr, derelerin þýrýltýsýný dinler, doðanýn içinde kaybolurmuþ. Ama bu gezilerde dile getirdiði, gündemine taþýdýðý çok önemli büyük bir hayali varmýþ ki, dostlarýnýn anlattýðýna göre her seferinde ayný cümleyle baþlarmýþ:
“Benim en büyük hayalim; Kozak’ta büyük bir kaya üzerinde bir Atatürk Anýtý yaptýrmak.”
Bu cümlenin gücünü, bir Cumhuriyet öðretmeninin kalbinde taþýdýðý baðlýlýkla birleþtiðinde daha iyi anlýyor insan.
Ve evet… Hikâye iþte tam da burada baþlýyor.
O devasa kaya ile karþýlaþma…
Bir gün, düzenli olarak yaptýðý gezilerden birinde yol kenarýnda büyükçe bir doðal kaya bloðunu görür Süha Hoca. Bir anda kalbi hýzlanýr, birden heyecanlanýr, gözleri parlar. Yanýndaki arkadaþlarý þaþkýnlýkla ona bakarken, o kaya sanki yüzyýllardýr orada kendisini bekliyormuþ gibi bir hisse kapýlmýþtýr. Bu kaya, sanki özel olarak hazýrlanýp oraya koyulmuþ ve Atatürk’ün oturur vaziyette, kalemi elinde, Cumhuriyet’in aydýnlýk geleceðine bakan bir heykeli için adeta hazýr bir platformdur. Süha Hoca taþýn sahibini araþtýrýr. Öðrenir ki arazi Baðyüzü köyünde yaþayan Hasan Yücel Koral’a ait.
Ve cesaretle, büyük heyecanla köyün yolunu tutar.
“Hocam, Atamýz için bu arazi satýlýr mý? Sana hediye olsun!”
Yýllar sonra kendisiyle Altýnova’da buluþtuðum Hasan Yücel Koral, o günü gözleri parlayarak, ayný heyecanla anlatýyor. Ýlk önce kahvelerimizi içtik, sonra konuya girince sesi deðiþti, bambaþka bir týný geldi:
“Süha Hoca çýktý kapýmýza kadar, geldi, kaya için araziyi satýn almak istediðini söyledi. ‘Atamýz için bir heykel yaptýracaðým’ dedi. Bana para teklif etti. Ben de ona dedim ki: ‘Hocam, Atamýz için bu arazi satýlýr mý? Sýnýrýný sen çiz, ne kadar lazýmsa hepsi sana armaðanýmýz olsun.’”
Bu sözleri söylerken hâlâ gururlu, dimdikti Hasan Yücel Koral. O aný anlatýrken bir yandan eþinden, köyün o günkü heyecanýndan, insanlarýn þaþkýnlýðýndan bahsetti. Köylüler önce anlam verememiþti elbette. “Kim Atatürk Anýtý’ný köye yaptýrýr ki?”, “Bu kadar büyük kaya ne iþe yarar?” diyenler olmuþ. Ama Süha Hoca’daki o ýþýðý görünce, tüm köy halký da Süha Hoca’ya destek verip topluca destek vermiþler.
Tankut Öktem’in projeyi kabul ediþi
Süha Hoca hiç zaman kaybetmeden Türkiye’nin en önemli heykeltýraþlarýndan biri olan Prof. Dr. Tankut Öktem’e gider. 2001 yýlýdýr. Tankut Hoca o dönem Manisa’da Türkiye’nin en büyük, dünyanýn üçüncü büyük Kuvay-ý Milliye Anýtý üzerinde çalýþmaktadýr.
Süha Hoca Atatürk Anýtý projesini heyecanla ve duygu yüklü bir þekilde anlatýr. Tankut Öktem sessizce dinler… Sonra þöyle der:
“Bu anlamlý projenin bir parçasý olmaktan onur duyarým.”
Ve tarih baþlar yazýlmaya…
Heykel, Atatürk’ün Kastamonu gezisindeki kýyafetiyle, elinde kalemi, sol kolunun altýnda beþ kitapla tasarlanýr. Bu kitaplar; Milli Mücadele, Cumhuriyet, devrimler, sanat ve Nutuk’u temsil eder. Anýtýn gövdesine Mevlana’dan Yunus Emre’ye uzanan büyük düþünürlerin sözleri iþlenir. 2002’de açýlýþ… Bir köyün, bir öðretmenin, bir ülkenin gururu
2002 yýlýnda anýt büyük bir törenle açýlýr. Kurdelesini Hasan Yücel Koral’ýn eþi Gülþen Haným keser. Köy, o gün adeta bir bayram havasýna bürünür. Ýnsanlar kayaya týrmanýr, fotoðraflar çekilir, dualar edilir. Süha Þen için bu, hayattaki en büyük mutluluklardan biridir. Bir öðretmenin, Cumhuriyet’e duyduðu sevgiyle baþlayan hayal gerçek olur.
Yýllar sonra ben… O hikâyenin peþinden giderken
Onlarca kez geçtiðim yol, her seferinde beni durup düþündüren kaya…
Süha Hoca’nýn vefat ettiðini öðrendiðimde o büyük hayalin sahibine dua ettim. Ardýndan Yücel Koral’a ulaþma gayretim baþladý.
Ayvalýk Belediyesi’nde birlikte çalýþtýðým mesai arkadaþým ulaþým amiri Ýsmail Uðurlu’nun aracýlýðýyla oðlu Þükrü Koral’a ulaþtým. Sonra Yücel Koral’ýn Altýnova’da kýzý Özlem Öner Haným’ýn yanýnda yaþadýðýný öðrendim. Oðlu Þükrü Koral beni aracýyla gelip aldýktan sonra, yolda giderken, içimde bir sevinç, büyük bir merak ve buluþma heyecaný… Bazen hangi ülke olmasý önemli deðil, bizim için Ulu Önder Gazi Mustafa Kemal Atatürk gibi büyük devrimler yapan liderlerin hatýrasý adýna yapýlan anýtlar, en çok böyle küçük gibi görünen ama çok büyük anlam taþýyan hikâyelerin içinde adeta devleþir. Bir öðretmen, bir köylü, bir heykeltýraþ, bir kaya, bir hayal. Ve bugün hepimizin yol kenarýndan geçerken baþýný kaldýrýp saygýyla baktýðý bir Atatürk heykeli…
Ve o buluþma…
Hasan Yücel Koral’ýn, konukseverliði, sofrasý, sýcaklýðý, anlatma isteði… Sanki 20 yýl önceki o heyecan hiç sönmemiþ. O günü, Süha Hoca’nýn geliþini, projesini, kayayý satýn almak isteðini dün yaþamýþ gibi tekrar tekrar duygularýný da katarak anlattý. Hasan Yücel Koral’ýn bir isteði daha var. Balýkesir Büyükþehir Belediyesi’nin Atatürk Anýtý’na sahip çýkmasýný, arazinin istimlak edilmesini, çeþmeye su getirilmesini ve ailelerin çoluk çocuk buraya gelerek, bu anlamlý alanda bir gün geçirmelerini arzu ediyor.
Son söz…
Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatý mezunu, Samsunlu eðitimci Takmaz Süha Þen 24 Mart 2013’te hayata veda etmiþ ve Ayvalýk Mezarlýðý’na defnedilmiþ.
Ama ardýnda býraktýðý þey yalnýzca bir heykel deðil; bir ülke sevgisi, bir idealizm, bir öðretmen ruhu. Her fýrtýnada, her güneþli günde, Kozak Yaylasý’nýn o dev kayasýnda Atatürk bize göz kýrparken, aslýnda Süha Hoca’nýn hayali de yaþamaya devam edecek sonsuza kadar...
Iþýk Teoman
isikteoman@gmail.com
KOZAK YAYLASI’NDA BÝR HAYALÝN PEÞÝNDE…
Ayvalýk’tan Bergama’ya kadar uzanan bu eþsiz yayla, benim için her zaman bir nefeslenme, bir sýðýnma alaný oldu. Ancak tüm gezilerimde tek bir görüntü vardý ki, beni her seferinde durup düþündürürdü: Baðyüzü köyünden geçerken yolun kýyýsýndaki dev kaya ve üzerinde oturur vaziyette, elinde kalemiyle Mustafa Kemal Atatürk Anýtý.
Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatý mezunu, Samsunlu Süha Þen, yýllar önce Almanya’ya Türkçe öðretmeni olarak atanmýþ ve uzun yýllar görev yaptýktan sonra emekli olunca Ayvalýk’a yerleþmiþ. Çevreyi tanýmak amacýyla sýk aralýklarla geziler yaparmýþ. Benim de çok büyük keyif alarak geziler yaptýðým; Ayvalýk’tan Bergama’ya kadar uzanan Kozak Yaylasý, yemyeþil ormanlarýyla, fýstýk çamlarýyla, þýrýl þýrýl akan dereleriyle muhteþem görselliklerin yaþandýðý bir bölge.
Her fýrsat bulduðumuzda o güzergahta gidip geldiðimizde, Kozak Yaylasý’nýn çam kokulu serin rüzgârý yüzümüze vururken, bazen insanýn içini ürperten bir sessizlik de eþlik eder bu coðrafyaya. Binlerce fýstýk çamlarýnýn arasýnda, çok sayýda kuþ türünün seslerinin eþlik ettiði bu sessizlik, aslýnda yüzyýllarýn taþýdýðý bir kadimliðin fýsýltýsýdýr diye düþünüyorum.
Yaylanýn farklý yerlerine sanki bir el aracýlýðýyla özenle, titizlikle serpiþtirilmiþ Kozak köylerini gezmek burada sýklýkla yapýlan þeylerden. 1’i Ayvalýk’a, 16’sý Bergama’ya baðlý 17 köy buluyor. Baðyüzü, Demircidere, Çamavlu en bilinenleri olmak üzere, Yukarýbey, Hisarköy, Ayvalar, Hacýhamzalar, Okçular, Güneþli (Tekke), Göbeller, Terzihaliller, Kaplan, Aþaðýcuma, Aþaðýbey, Hacýhamzalar, Yukarýcuma Karaveliler, Kýranlý köyleri,
Ayvalýk’tan Bergama’ya kadar uzanan bu eþsiz yayla, benim için her zaman bir nefeslenme, bir sýðýnma alaný oldu. Ancak tüm gezilerimde tek bir görüntü vardý ki, beni her seferinde durup düþündürürdü: Baðyüzü köyünden geçerken yolun kýyýsýndaki dev kaya ve üzerinde oturur vaziyette, elinde kalemiyle Mustafa Kemal Atatürk Anýtý…
Yýllar boyunca bu anýtýn hikâyesini merak edip durmuþ, ama bir türlü peþine düþememiþtim. Ta ki bir gün, yýllardýr, Atatürk Anýtý’ný anlata anlata bitiremeyen rehber dostum Mehmet Gülümser’in sözleri ve üstat Sadi Subaþý’nýn unutulmaz yazýsý beni yeniden harekete geçirene kadar…
“Hayalim Kozak’ta bir kayanýn üzerine Atatürk Anýtý yaptýrmaktý”
Hikâyemizin ana kahramanlarýndan biri, Samsunlu bir Türkçe öðretmeni: Süha Þen.
Türk Dili ve Edebiyatý mezunu Süha Þen, yýllar önce Almanya’ya atanmýþ, uzun yýllar boyunca orada Türkçe öðretmenliði yapmýþ aydýn bir Cumhuriyet öðretmeni, Atatürk sevdalýsý. Hemen herkes gibi, emekliliðinden sonra Ayvalýk’ýn doðal güzelliði sayesinde büyüsüne kapýlýp buraya yerleþmiþ. Yazlarýný köyündeki baðýyla uðraþarak, Almanya’daki kýþlarý da memleket özlemiyle geçirirmiþ.
Araþtýrdýðýmýzda Süha hocamýzýn, Kozak Yaylasý’na duyduðu hayranlýk ise dillere destanmýþ. Bölgeyi dostlarýyla karýþ karýþ dolaþýr, derelerin þýrýltýsýný dinler, doðanýn içinde kaybolurmuþ. Ama bu gezilerde dile getirdiði, gündemine taþýdýðý çok önemli büyük bir hayali varmýþ ki, dostlarýnýn anlattýðýna göre her seferinde ayný cümleyle baþlarmýþ:
“Benim en büyük hayalim; Kozak’ta büyük bir kaya üzerinde bir Atatürk Anýtý yaptýrmak.”
Bu cümlenin gücünü, bir Cumhuriyet öðretmeninin kalbinde taþýdýðý baðlýlýkla birleþtiðinde daha iyi anlýyor insan.
Ve evet… Hikâye iþte tam da burada baþlýyor.
O devasa kaya ile karþýlaþma…
Bir gün, düzenli olarak yaptýðý gezilerden birinde yol kenarýnda büyükçe bir doðal kaya bloðunu görür Süha Hoca. Bir anda kalbi hýzlanýr, birden heyecanlanýr, gözleri parlar. Yanýndaki arkadaþlarý þaþkýnlýkla ona bakarken, o kaya sanki yüzyýllardýr orada kendisini bekliyormuþ gibi bir hisse kapýlmýþtýr. Bu kaya, sanki özel olarak hazýrlanýp oraya koyulmuþ ve Atatürk’ün oturur vaziyette, kalemi elinde, Cumhuriyet’in aydýnlýk geleceðine bakan bir heykeli için adeta hazýr bir platformdur. Süha Hoca taþýn sahibini araþtýrýr. Öðrenir ki arazi Baðyüzü köyünde yaþayan Hasan Yücel Koral’a ait.
Ve cesaretle, büyük heyecanla köyün yolunu tutar.
“Hocam, Atamýz için bu arazi satýlýr mý? Sana hediye olsun!”
Yýllar sonra kendisiyle Altýnova’da buluþtuðum Hasan Yücel Koral, o günü gözleri parlayarak, ayný heyecanla anlatýyor. Ýlk önce kahvelerimizi içtik, sonra konuya girince sesi deðiþti, bambaþka bir týný geldi:
“Süha Hoca çýktý kapýmýza kadar, geldi, kaya için araziyi satýn almak istediðini söyledi. ‘Atamýz için bir heykel yaptýracaðým’ dedi. Bana para teklif etti. Ben de ona dedim ki: ‘Hocam, Atamýz için bu arazi satýlýr mý? Sýnýrýný sen çiz, ne kadar lazýmsa hepsi sana armaðanýmýz olsun.’”
Bu sözleri söylerken hâlâ gururlu, dimdikti Hasan Yücel Koral. O aný anlatýrken bir yandan eþinden, köyün o günkü heyecanýndan, insanlarýn þaþkýnlýðýndan bahsetti. Köylüler önce anlam verememiþti elbette. “Kim Atatürk Anýtý’ný köye yaptýrýr ki?”, “Bu kadar büyük kaya ne iþe yarar?” diyenler olmuþ. Ama Süha Hoca’daki o ýþýðý görünce, tüm köy halký da Süha Hoca’ya destek verip topluca destek vermiþler.
Tankut Öktem’in projeyi kabul ediþi
Süha Hoca hiç zaman kaybetmeden Türkiye’nin en önemli heykeltýraþlarýndan biri olan Prof. Dr. Tankut Öktem’e gider. 2001 yýlýdýr. Tankut Hoca o dönem Manisa’da Türkiye’nin en büyük, dünyanýn üçüncü büyük Kuvay-ý Milliye Anýtý üzerinde çalýþmaktadýr.
Süha Hoca Atatürk Anýtý projesini heyecanla ve duygu yüklü bir þekilde anlatýr. Tankut Öktem sessizce dinler… Sonra þöyle der:
“Bu anlamlý projenin bir parçasý olmaktan onur duyarým.”
Ve tarih baþlar yazýlmaya…
Heykel, Atatürk’ün Kastamonu gezisindeki kýyafetiyle, elinde kalemi, sol kolunun altýnda beþ kitapla tasarlanýr. Bu kitaplar; Milli Mücadele, Cumhuriyet, devrimler, sanat ve Nutuk’u temsil eder. Anýtýn gövdesine Mevlana’dan Yunus Emre’ye uzanan büyük düþünürlerin sözleri iþlenir. 2002’de açýlýþ… Bir köyün, bir öðretmenin, bir ülkenin gururu
2002 yýlýnda anýt büyük bir törenle açýlýr. Kurdelesini Hasan Yücel Koral’ýn eþi Gülþen Haným keser. Köy, o gün adeta bir bayram havasýna bürünür. Ýnsanlar kayaya týrmanýr, fotoðraflar çekilir, dualar edilir. Süha Þen için bu, hayattaki en büyük mutluluklardan biridir. Bir öðretmenin, Cumhuriyet’e duyduðu sevgiyle baþlayan hayal gerçek olur.
Yýllar sonra ben… O hikâyenin peþinden giderken
Onlarca kez geçtiðim yol, her seferinde beni durup düþündüren kaya…
Süha Hoca’nýn vefat ettiðini öðrendiðimde o büyük hayalin sahibine dua ettim. Ardýndan Yücel Koral’a ulaþma gayretim baþladý.
Ayvalýk Belediyesi’nde birlikte çalýþtýðým mesai arkadaþým ulaþým amiri Ýsmail Uðurlu’nun aracýlýðýyla oðlu Þükrü Koral’a ulaþtým. Sonra Yücel Koral’ýn Altýnova’da kýzý Özlem Öner Haným’ýn yanýnda yaþadýðýný öðrendim. Oðlu Þükrü Koral beni aracýyla gelip aldýktan sonra, yolda giderken, içimde bir sevinç, büyük bir merak ve buluþma heyecaný… Bazen hangi ülke olmasý önemli deðil, bizim için Ulu Önder Gazi Mustafa Kemal Atatürk gibi büyük devrimler yapan liderlerin hatýrasý adýna yapýlan anýtlar, en çok böyle küçük gibi görünen ama çok büyük anlam taþýyan hikâyelerin içinde adeta devleþir. Bir öðretmen, bir köylü, bir heykeltýraþ, bir kaya, bir hayal. Ve bugün hepimizin yol kenarýndan geçerken baþýný kaldýrýp saygýyla baktýðý bir Atatürk heykeli…
Ve o buluþma…
Hasan Yücel Koral’ýn, konukseverliði, sofrasý, sýcaklýðý, anlatma isteði… Sanki 20 yýl önceki o heyecan hiç sönmemiþ. O günü, Süha Hoca’nýn geliþini, projesini, kayayý satýn almak isteðini dün yaþamýþ gibi tekrar tekrar duygularýný da katarak anlattý. Hasan Yücel Koral’ýn bir isteði daha var. Balýkesir Büyükþehir Belediyesi’nin Atatürk Anýtý’na sahip çýkmasýný, arazinin istimlak edilmesini, çeþmeye su getirilmesini ve ailelerin çoluk çocuk buraya gelerek, bu anlamlý alanda bir gün geçirmelerini arzu ediyor.
Son söz…
Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatý mezunu, Samsunlu eðitimci Takmaz Süha Þen 24 Mart 2013’te hayata veda etmiþ ve Ayvalýk Mezarlýðý’na defnedilmiþ.
Ama ardýnda býraktýðý þey yalnýzca bir heykel deðil; bir ülke sevgisi, bir idealizm, bir öðretmen ruhu. Her fýrtýnada, her güneþli günde, Kozak Yaylasý’nýn o dev kayasýnda Atatürk bize göz kýrparken, aslýnda Süha Hoca’nýn hayali de yaþamaya devam edecek sonsuza kadar...
Iþýk Teoman
isikteoman@gmail.com
"Iþýk Teoman" bütün yazýlarý için týklayýn...