Iþýk Teoman
Kuþcenneti suya doydu
Annem iki haftalýðýna Bandýrma’ya büyük aðabeyimin yanýna gitti, ama kýsa süre içinde sýkýlýnca O’nu Ýzmir’e getirme görevini üstlendim. Annemi getirmek, Manyas Kuþcenneti’ne gitmek için bahane oldu. Cumartesi günü Ýzmir’den yola biraz geç koyulunca güneþ battýktan sonra Bandýrma’ya ulaþabildik. Akþam yemeðinin ardýndan Bandýrma kent merkezini gezdik. Yýllar önce babam öldükten sonra Bandýrma’ya gelen hava astsubayý olan aðabeyimin yanýnda kalmýþ ve Bandýrma Ortaokulu’ndan mezun olmuþtum.
Kimliksiz bir kent yaratýlmýþ
Cumbalý eski evlerin yoðunlukta olduðu ve deniz ile barýþýk bu ilçenin merkezine adým atýnca yine kimliksiz bir kent ile karþýlaþtým. Deniz kýyýsýnda dev çýnar aðaçlarýnýn altýndaki gazinolar yýkýlmýþ, sahilin önemli bir bölümü doldurulmuþ ve denizden yer kazanýlmýþ. Mendirek’in yanýna Boðaziçi köprüsünün bir benzeri yapýlmýþ ve renkli ýþýklarla donatýlmýþ. Ve en önemlisi Bandýrma’nýn dört bir yaný apartmanlarla ile doldurulmuþ, yani bizim Hatay ve Üçkuyular’dan bir farký kalmamýþ. Hava da soðumaya baþlayýnca evin yolunu tuttuk.
Adalar elle tutulacak kadar yakýn
Sabah sýký bir kahvaltýnýn ardýndan Erdek, Tatlýsu ve Ocaklar tatil beldelerinde kýsa bir gezinti yaptýrdý aðabeyim. Neyse ki, bu bölgeler bakir kalabilmiþ, yapýlaþma yoðunluðuna karþýn yeþili koruyabilmiþler. Kapýdað yarýmadasýnýn batýsýna doðru bir tur yaptýk, Ekinlik, Marmara ve Avþa Adalarýný havanýn temizliði ve berraklýðý nedeniyle çok net görebildik, elimizi uzatýp kýrlarýndan çiçek koparacak kadar yakýndýlar. Bu kýsa turun ardýndan hava kararmadan yola koyulduk ve aðabeyim ile vedalaþtýk. Bandýrma’dan sonra on dakikalýk bir yolculuðun ardýndan Kuþcenneti’ne ulaþtýk.
Teknoloji iþbaþýnda
Son aylardaki aþýrý yaðýþlar gölün havzasýný oldukça geniþletmiþ. Aðaçlar yarý bellerine kadar sularýn altýnda kalmýþ. Bu iþe en çok kuþlar sevinmiþ. Binlerce göçmen kuþ cenneti mekan tutmuþ. Ýki kilometrelik toprak yoldan sonra cennetin giriþine ulaþtýk. Giriþte yazýlý olan levhalardan okuduk. Giriþte bizi geçen yýldan kanatlarýndaki sakatlýk nedeniyle göç edemeyen sevimli bir leylek karþýladý. Görevlilerden öðreniyoruz ki, leylek bu yýl uçmaya hazýrlanýyormuþ, kanatlarýnda iyileþme baþlamýþ. Güler yüzlü görevliler bizi içeri alýyor. Yeni bir görüntüleme uygulamasý baþlatýlmýþ. Beþ adet kamera cenneti gözlüyor ve karþýnýzdaki ekrandan bunlarý izleyebiliyorsunuz. Görevli bize dört bir yaný yakýnlaþtýrarak adeta bir þov yapýyor. Ardýndan gözetleme kulesinden kuþlarý izleyebilmek amacýyla birer dürbün verdi ve biz de O’na karþýlýðýnda üç lira ödedik.
Dallarda boþ yer kalmamýþ
Gözetleme kulesi yapay kuþ kuluçkalarýna üç yüz metre uzaklýkta. Dürbün ile bakýldýðýnda yuvalar önümüze kadar geliyor. Yüzlerce balýkçýl yapay yuvalarýn üzerine kurulmuþ ve kuluçkaya yatmaya hazýrlanýyor. Binlerce kuþ sesi gölün sularýnda yankýlanýyor, aðaçlarýn her biri yüzlerce kuþa ev sahipliði yapýyor. Aðaçlarýn dallarýnda boþ yer kalmamýþ. Her bir dalýn üzerinde bir yuva. Konuk kuþlar bahar aylarýnda yavru büyütme hazýrlýðý yapýyor. Sularýn yükselmesi bayram havasý yaratmýþ, yem bolluðu nedeniyle balýkçýlar keyifli bir av sezonu yaþýyor. Geçmiþ yýllarda yaþanan kuraklýk unutulmuþ Kuþcenneti güzel bir sezon geçiriyor. Biz de burada bolca fotoðraf çekme fýrsatý yakaladýk. Kuþcenneti’ni daha iyi gezebilmek için tekne gerekiyor, ancak kuluçkaya yatan kuþlarýn rahatsýz edilmemesi için bu tür giriþimlere izin verilmiyor. Göçmen kuþlar burada çok mutlu bir yaþam sürdürüyor, yüzlercesi bir o yana bir bu yana uçuyor. Kuþcenneti görülmeye, gezilmeye ve gitmeye deðer.
Kuþcenneti’nin öyküsünden söz edelim.
1959 yýlýnda Milli Park statüsüne alýnan Manyas Kuþcenneti Orman Genel Müdürlüðü’ne baðlanmýþ ve bundan sonra gerçekleþtirilen etkili koruma ile daha da geliþmiþ. Buradaki kuþ topluluklarýnda önemli artýþlar olmuþ. Bunun sonucunda da, yapýlan baþvuru üzerine Avrupa Konseyi tarafýndan 1976 yýlýnda "A Sýnýfý" diploma ile ödüllendirilmiþ. Ýyi korunan doða parçalarýna verilen A Sýnýfý diplomasý, daha sonra 1981, 1986, 1991 ve 1996 yýllarýnda yenilenmiþtir. Manyas Kuþ Cenneti Milli Parký 1981 yýlýnda doðal sit alaný ilan edilmiþ ve koruma imar planý yapýlmýþ. Kuþcenneti’nde 1975 Haziranýna kadar 238 kuþ türünün varlýðý tespit edilmiþ. Daha sonra çeþitli zamanlarda yapýlan sayýmlar sonucunda bu rakam 255’e çýkmýþ. Kuþ türlerinden 66 tanesi Milli Park'ta düzenli olarak her yýl kuluçka topluluðuna katýlýyor. Geri kalanlar ise, göç sýrasýnda Kuþcenneti’ne uðruyor. Kuþcenneti Milli Parký, Marmara Bölgesi’nin ýlýman iklimi içerisinde ve kýtalararasý göç yollarý üzerinde kuþlarýn vazgeçilmez uðrak yeri. Kuþlar göç yerlerine gidiþ ve dönüþlerinde Kuþcenneti’ne misafir olup, dinleniyor, karýnlarýný doyuruyor ve yollarýna devam ediyor. Kuþcenneti’nde konaklama zamanlarý türlerine göre 1 saatle 1 ay arasýnda deðiþiyor. Bir yýlda Kuþcenneti’ne gelen kuþ sayýsýnýn 2-3 milyon kadar olduðu tahmin ediliyor. 2003 ve 2004 yýllarýnda yapýlan arazi çalýþmalarý ile Kuþcenneti Milli Parkýnýn sýnýr geniþletme çalýþmalarýna baþlanmýþ ve bugün alan 24 bin 047 hektara ulaþmýþ.
Iþýk Teoman
isikteoman@gmail.com
Annem iki haftalýðýna Bandýrma’ya büyük aðabeyimin yanýna gitti, ama kýsa süre içinde sýkýlýnca O’nu Ýzmir’e getirme görevini üstlendim. Annemi getirmek, Manyas Kuþcenneti’ne gitmek için bahane oldu. Cumartesi günü Ýzmir’den yola biraz geç koyulunca güneþ battýktan sonra Bandýrma’ya ulaþabildik. Akþam yemeðinin ardýndan Bandýrma kent merkezini gezdik. Yýllar önce babam öldükten sonra Bandýrma’ya gelen hava astsubayý olan aðabeyimin yanýnda kalmýþ ve Bandýrma Ortaokulu’ndan mezun olmuþtum.
Kimliksiz bir kent yaratýlmýþ
Cumbalý eski evlerin yoðunlukta olduðu ve deniz ile barýþýk bu ilçenin merkezine adým atýnca yine kimliksiz bir kent ile karþýlaþtým. Deniz kýyýsýnda dev çýnar aðaçlarýnýn altýndaki gazinolar yýkýlmýþ, sahilin önemli bir bölümü doldurulmuþ ve denizden yer kazanýlmýþ. Mendirek’in yanýna Boðaziçi köprüsünün bir benzeri yapýlmýþ ve renkli ýþýklarla donatýlmýþ. Ve en önemlisi Bandýrma’nýn dört bir yaný apartmanlarla ile doldurulmuþ, yani bizim Hatay ve Üçkuyular’dan bir farký kalmamýþ. Hava da soðumaya baþlayýnca evin yolunu tuttuk.
Adalar elle tutulacak kadar yakýn
Sabah sýký bir kahvaltýnýn ardýndan Erdek, Tatlýsu ve Ocaklar tatil beldelerinde kýsa bir gezinti yaptýrdý aðabeyim. Neyse ki, bu bölgeler bakir kalabilmiþ, yapýlaþma yoðunluðuna karþýn yeþili koruyabilmiþler. Kapýdað yarýmadasýnýn batýsýna doðru bir tur yaptýk, Ekinlik, Marmara ve Avþa Adalarýný havanýn temizliði ve berraklýðý nedeniyle çok net görebildik, elimizi uzatýp kýrlarýndan çiçek koparacak kadar yakýndýlar. Bu kýsa turun ardýndan hava kararmadan yola koyulduk ve aðabeyim ile vedalaþtýk. Bandýrma’dan sonra on dakikalýk bir yolculuðun ardýndan Kuþcenneti’ne ulaþtýk.
Teknoloji iþbaþýnda
Son aylardaki aþýrý yaðýþlar gölün havzasýný oldukça geniþletmiþ. Aðaçlar yarý bellerine kadar sularýn altýnda kalmýþ. Bu iþe en çok kuþlar sevinmiþ. Binlerce göçmen kuþ cenneti mekan tutmuþ. Ýki kilometrelik toprak yoldan sonra cennetin giriþine ulaþtýk. Giriþte yazýlý olan levhalardan okuduk. Giriþte bizi geçen yýldan kanatlarýndaki sakatlýk nedeniyle göç edemeyen sevimli bir leylek karþýladý. Görevlilerden öðreniyoruz ki, leylek bu yýl uçmaya hazýrlanýyormuþ, kanatlarýnda iyileþme baþlamýþ. Güler yüzlü görevliler bizi içeri alýyor. Yeni bir görüntüleme uygulamasý baþlatýlmýþ. Beþ adet kamera cenneti gözlüyor ve karþýnýzdaki ekrandan bunlarý izleyebiliyorsunuz. Görevli bize dört bir yaný yakýnlaþtýrarak adeta bir þov yapýyor. Ardýndan gözetleme kulesinden kuþlarý izleyebilmek amacýyla birer dürbün verdi ve biz de O’na karþýlýðýnda üç lira ödedik.
Dallarda boþ yer kalmamýþ
Gözetleme kulesi yapay kuþ kuluçkalarýna üç yüz metre uzaklýkta. Dürbün ile bakýldýðýnda yuvalar önümüze kadar geliyor. Yüzlerce balýkçýl yapay yuvalarýn üzerine kurulmuþ ve kuluçkaya yatmaya hazýrlanýyor. Binlerce kuþ sesi gölün sularýnda yankýlanýyor, aðaçlarýn her biri yüzlerce kuþa ev sahipliði yapýyor. Aðaçlarýn dallarýnda boþ yer kalmamýþ. Her bir dalýn üzerinde bir yuva. Konuk kuþlar bahar aylarýnda yavru büyütme hazýrlýðý yapýyor. Sularýn yükselmesi bayram havasý yaratmýþ, yem bolluðu nedeniyle balýkçýlar keyifli bir av sezonu yaþýyor. Geçmiþ yýllarda yaþanan kuraklýk unutulmuþ Kuþcenneti güzel bir sezon geçiriyor. Biz de burada bolca fotoðraf çekme fýrsatý yakaladýk. Kuþcenneti’ni daha iyi gezebilmek için tekne gerekiyor, ancak kuluçkaya yatan kuþlarýn rahatsýz edilmemesi için bu tür giriþimlere izin verilmiyor. Göçmen kuþlar burada çok mutlu bir yaþam sürdürüyor, yüzlercesi bir o yana bir bu yana uçuyor. Kuþcenneti görülmeye, gezilmeye ve gitmeye deðer.
Kuþcenneti’nin öyküsünden söz edelim.
1959 yýlýnda Milli Park statüsüne alýnan Manyas Kuþcenneti Orman Genel Müdürlüðü’ne baðlanmýþ ve bundan sonra gerçekleþtirilen etkili koruma ile daha da geliþmiþ. Buradaki kuþ topluluklarýnda önemli artýþlar olmuþ. Bunun sonucunda da, yapýlan baþvuru üzerine Avrupa Konseyi tarafýndan 1976 yýlýnda "A Sýnýfý" diploma ile ödüllendirilmiþ. Ýyi korunan doða parçalarýna verilen A Sýnýfý diplomasý, daha sonra 1981, 1986, 1991 ve 1996 yýllarýnda yenilenmiþtir. Manyas Kuþ Cenneti Milli Parký 1981 yýlýnda doðal sit alaný ilan edilmiþ ve koruma imar planý yapýlmýþ. Kuþcenneti’nde 1975 Haziranýna kadar 238 kuþ türünün varlýðý tespit edilmiþ. Daha sonra çeþitli zamanlarda yapýlan sayýmlar sonucunda bu rakam 255’e çýkmýþ. Kuþ türlerinden 66 tanesi Milli Park'ta düzenli olarak her yýl kuluçka topluluðuna katýlýyor. Geri kalanlar ise, göç sýrasýnda Kuþcenneti’ne uðruyor. Kuþcenneti Milli Parký, Marmara Bölgesi’nin ýlýman iklimi içerisinde ve kýtalararasý göç yollarý üzerinde kuþlarýn vazgeçilmez uðrak yeri. Kuþlar göç yerlerine gidiþ ve dönüþlerinde Kuþcenneti’ne misafir olup, dinleniyor, karýnlarýný doyuruyor ve yollarýna devam ediyor. Kuþcenneti’nde konaklama zamanlarý türlerine göre 1 saatle 1 ay arasýnda deðiþiyor. Bir yýlda Kuþcenneti’ne gelen kuþ sayýsýnýn 2-3 milyon kadar olduðu tahmin ediliyor. 2003 ve 2004 yýllarýnda yapýlan arazi çalýþmalarý ile Kuþcenneti Milli Parkýnýn sýnýr geniþletme çalýþmalarýna baþlanmýþ ve bugün alan 24 bin 047 hektara ulaþmýþ.
Iþýk Teoman
isikteoman@gmail.com
"Iþýk Teoman" bütün yazýlarý için týklayýn...