Güzin TÜMER
TÝTÝKAKA
Titikaka Gölü kýyýsýna kurulmuþ Copacabana’da, köylülerin hükümeti protesto etmek için yollarý kapatmasý nedeniyle düþündüðümden fazla kaldým. Sevimli bir kasaba olduðunu söylemek mümkün. Ancak yüksekliðin beni çok yorduðu. Bunu çok kereler yazdým sanýrým. Göl manzaralý otelim önce çok cazip gelmiþti. Sonrasýnda otele gitmek için çok az týrmanmak bile eziyet vericiydi. Manzara yerine daha düz ayak bir yeri tercih ederdim ama artýk yapacak bir þey yoktu. Neyse üç gün Copacabana’da bekledikten sonra mutlu haber geldi. Puno’ya geçebilecektik. Köylüler turistlere izin vermiþti. Üç gün boyunca yollar açýlacaktý.
27 Haziran sabahý yeni bir ülke diyerek yollara düþtüm... Çok sayýda turist benim durumumdaydý. Bu arada eminim Peru’daki grevden dolayý Copacabana (Bolivya) halký oldukça mutluydu. Çünkü orasýný keþfetmek için bir gün yeterliydi. Hepimiz düþündüðümüzden fazla kaldýðýmýz için cafelerde pineklemekten baþka yapacak bir þey yoktu.
Gündüz kýzgýn güneþ akþam aþýrý soðuk, yükseklikle bir araya gelince kendimi çok iyi hissetmeme neden olmadý. Biraz daha orada kalsaydým cildimin rengi yerlilerin ciltlerinin renginden farklý olmayacaktý.
Evet! Sonunda Peru’daydýk. Mutlu son! Kýsa zamanda bunun mutlu son olmadýðýný anladýk. Puno’ya varmýþtýk ama, pazar gecesi tekrar yollar kapanacaktý. Ne zaman açýlacaðýna dair herhangi bir bilgi de yoktu. Ama Puno’daydým ve bunun tadýný çýkarmalýydým. Puno, Titikaka Gölü kýyýsýnda kurulmuþ. Titikaka Gölü’ndeki ilginç adalara gitmek için önemli bir liman.
Titikaka Gölü, deniz seviyesinden 3810 metre yükseklikte, gemi taþýmacýlýðýnýn yapýlabildiði Bolivya ve Peru arasýnda yer alan bir göl. Oldukça ilginç adalara ev sahipliði yapýyor. Bolivya tarafýnda “Isla Del Sol” ve Isla De La Luna” Peru tarafýnda “Yüzen adalar” ,“Isla Taquile” ve diðer adalar… Saydýðým adalar deðiþik özellikleri ile oldukça popüler..
Titikaka adý Aymara diline ait iki kelimeden oluþuyor. “Titi” büyük kedi, “kaka” kaya anlamýnda. Ýki kelimenin tercümesi “Puma kayasý”. Efsaneye göre ilk Ýnka Kralý “Isla Del Sol”de yani Güneþ Adasý’nda kedi baþýný andýran bir kaya üzerine çýkar. Aslýnda göl haritasýna baþ aþaðý bakýldýðýnda yatan kedi formu ayýrt etmek mümkün.
Puno’dan tekneyle yüzen adalara gittik. Uros adý verilen bir topluluk yaþýyor bu adalarda. Geçmiþte Ýnka’lardan kaçmak için teknelerde yaþýyorlarmýþ. Daha sonra kendi yaptýklarý adalarýn üzerinde yaþamaya baþlamýþlar. Oldukça ilginç. Uros topluluðu Aymara dilinde konuþuyor.
Kadýnlar inanýlmaz güzellikte giysilerin içinde, uzun örgülü saçlarý ve örgülerin ucundaki renkli süsleriyle gerçekten görülmeye deðer.
Uros, tortora adý verilen bitkinin kargýlarýný çapraz olarak bir araya getirerek adalarýný ve teknelerini yapýyorlar. Bu bitkiden yapýlmýþ teknelerin yaný sýra motorlu tekneleri de var.
Her adada birkaç aile yaþýyor. Çocuklarýný Puno’ya okula gönderiyorlar. Soðuða dayanýklý olduklarý için onlara kara kanlý da deniyormuþ. Kendilerini güneþin çocuklarý olarak da tanýmlýyorlar. Aslýnda çok ilginçler.
Kendi geleneklerini sürdürüyorlar ama giysilerini Puno’dan satýn alýyorlarmýþ. Çok sayýda turist ziyaret ediyor bu adalarý. Onlara çok alýþkýnlar. Kendi el ürünlerini satýyorlar ziyaretçilere..
Moderniteyi reddetmiyorlar ama yaþamýn çok zor olduðu bu adalar üzerinde yaþamaya devam ediyorlar. Anlamak çok zor! Toprak kaplarda yemeklerini piþiriyorlar. Muhtemelen bu kaplarý Puno’dan satýn alýyorlar. Tuhaf bir tiyatro oyunu gibi! Temel besinleri, balýk, avladýklarý çeþitli kuþlar ve onlarýn yumurtalarý. Adalarýný yaptýklarý bitkinin tazesi hem meyveleri hem de sebzeleri.. Ancak patates ve benzeri þeyleri satýn alýyorlarmýþ Puno'dan satýn alýyorlarmýþ.
Yüzen adalar arasýnda kendi yaptýklarý tekneleri ile ufak bir tur yaptýk. Bu teknelerin büyüðü otuz kiþi alýyormuþ. Bizim de deneme þansýmýz oldu. Gerçekten oldukça kalabalýk bindik. Çok rahat deðildi ama farklý bir deneyimdi benim için.. Azýcýk da ürkütücü. Çünkü kenarlarý yüksek deðil.
Yüzen adalardan sonra geleneklerini deðiþtirmeden sürdüren insanlarýn yaþadýðý bir baþka adayý ziyaret ettik. Taquile Adasý. Puno’dan yaklaþýk üç saat mesafede bir baþka ada.. Erkekleri örgü ördüðü için “örgü ören erkekler adasý” olarak da adlandýrýlýyor. Adada yaþayanlar, Quecha dilinde konuþuyorlar. Her ne kadar kendilerine dönük yaþasalar da fotoðraf çekmek istediðimiz zaman hemen elleri ile para iþareti yapýyorlar. Yedisinden yetmiþine.. Ancak çocuklar sempatiyle yaklaþýyorlar. Fotoðraf çektirdikten sonra hemen para istiyorlar. Aslýnda yaþlýlar daha dürüsttü. Hiç olmazsa onlar para isteklerini baþtan söylüyorlar. Bu adalarda bence bir arada kalmýþlýk söz konusu.
Taquile Adasý
Kadýnlarýn rengarenk kat kat etekleri, þallarý, erkeklerin örgü baþlýklarý gerçekten görülmeye deðer. Erkeklerin giydiði þapkalar onlarýn medeni durumunun da habercisi.
Bekar kýzlar da þallarý ile saçlarýný kapatýyormuþ. Onlarýn da þallarýnýn konumundan medeni durumlarýný anlamak mümkün. Küçük erkek çocuklarý bile ellerinde örgü þiþleri ile gezerek örgülerini örüyorlar. Orada bir eve konuk olduk. Geleneksel müzikleri eþliðinde ailecek dans ettiler.
O evde yemek yedik. Bulgurdan çorba yapmak oldukça yaygýn. Mercimek çorbasýný andýrdý bana. Belki mercimekte vardý içinde. Diðer yemek ise Trucha balýðý idi. Titikaka Gölü’nden yakalýyorlar. Titikaka Gölü üzerinde çok sayýda Trucha balýðý çiftliði var.
Puno’dan aklýmda kalacak olan, bu adalar. Þehir oldukça sýradan görünüyor. Ama meydanda haþmetli görünen bir kilisesi vardý.
Puno, Plaza de Armas ve muhteþem kilise
Peru’daki ilk duraðým Puno idi. Bolivya ile karþýlaþtýrdýðýmda standartlarýn biraz daha yükseldiðini söylemek mümkün. Ada turu dönüþü grevin devam ettiði haberini aldým. Ani bir kararla rotamý Arequipa’ya çevirdim.
Haziran 2009
Güzin TÜMER
"Güzin TÜMER" bütün yazýlarý için týklayýn...
Titikaka Gölü kýyýsýna kurulmuþ Copacabana’da, köylülerin hükümeti protesto etmek için yollarý kapatmasý nedeniyle düþündüðümden fazla kaldým. Sevimli bir kasaba olduðunu söylemek mümkün. Ancak yüksekliðin beni çok yorduðu. Bunu çok kereler yazdým sanýrým. Göl manzaralý otelim önce çok cazip gelmiþti. Sonrasýnda otele gitmek için çok az týrmanmak bile eziyet vericiydi. Manzara yerine daha düz ayak bir yeri tercih ederdim ama artýk yapacak bir þey yoktu. Neyse üç gün Copacabana’da bekledikten sonra mutlu haber geldi. Puno’ya geçebilecektik. Köylüler turistlere izin vermiþti. Üç gün boyunca yollar açýlacaktý.
27 Haziran sabahý yeni bir ülke diyerek yollara düþtüm... Çok sayýda turist benim durumumdaydý. Bu arada eminim Peru’daki grevden dolayý Copacabana (Bolivya) halký oldukça mutluydu. Çünkü orasýný keþfetmek için bir gün yeterliydi. Hepimiz düþündüðümüzden fazla kaldýðýmýz için cafelerde pineklemekten baþka yapacak bir þey yoktu.
Gündüz kýzgýn güneþ akþam aþýrý soðuk, yükseklikle bir araya gelince kendimi çok iyi hissetmeme neden olmadý. Biraz daha orada kalsaydým cildimin rengi yerlilerin ciltlerinin renginden farklý olmayacaktý.
Evet! Sonunda Peru’daydýk. Mutlu son! Kýsa zamanda bunun mutlu son olmadýðýný anladýk. Puno’ya varmýþtýk ama, pazar gecesi tekrar yollar kapanacaktý. Ne zaman açýlacaðýna dair herhangi bir bilgi de yoktu. Ama Puno’daydým ve bunun tadýný çýkarmalýydým. Puno, Titikaka Gölü kýyýsýnda kurulmuþ. Titikaka Gölü’ndeki ilginç adalara gitmek için önemli bir liman.
Titikaka Gölü, deniz seviyesinden 3810 metre yükseklikte, gemi taþýmacýlýðýnýn yapýlabildiði Bolivya ve Peru arasýnda yer alan bir göl. Oldukça ilginç adalara ev sahipliði yapýyor. Bolivya tarafýnda “Isla Del Sol” ve Isla De La Luna” Peru tarafýnda “Yüzen adalar” ,“Isla Taquile” ve diðer adalar… Saydýðým adalar deðiþik özellikleri ile oldukça popüler..
Titikaka adý Aymara diline ait iki kelimeden oluþuyor. “Titi” büyük kedi, “kaka” kaya anlamýnda. Ýki kelimenin tercümesi “Puma kayasý”. Efsaneye göre ilk Ýnka Kralý “Isla Del Sol”de yani Güneþ Adasý’nda kedi baþýný andýran bir kaya üzerine çýkar. Aslýnda göl haritasýna baþ aþaðý bakýldýðýnda yatan kedi formu ayýrt etmek mümkün.
Puno’dan tekneyle yüzen adalara gittik. Uros adý verilen bir topluluk yaþýyor bu adalarda. Geçmiþte Ýnka’lardan kaçmak için teknelerde yaþýyorlarmýþ. Daha sonra kendi yaptýklarý adalarýn üzerinde yaþamaya baþlamýþlar. Oldukça ilginç. Uros topluluðu Aymara dilinde konuþuyor.
Kadýnlar inanýlmaz güzellikte giysilerin içinde, uzun örgülü saçlarý ve örgülerin ucundaki renkli süsleriyle gerçekten görülmeye deðer.
Uros, tortora adý verilen bitkinin kargýlarýný çapraz olarak bir araya getirerek adalarýný ve teknelerini yapýyorlar. Bu bitkiden yapýlmýþ teknelerin yaný sýra motorlu tekneleri de var.
Her adada birkaç aile yaþýyor. Çocuklarýný Puno’ya okula gönderiyorlar. Soðuða dayanýklý olduklarý için onlara kara kanlý da deniyormuþ. Kendilerini güneþin çocuklarý olarak da tanýmlýyorlar. Aslýnda çok ilginçler.
Kendi geleneklerini sürdürüyorlar ama giysilerini Puno’dan satýn alýyorlarmýþ. Çok sayýda turist ziyaret ediyor bu adalarý. Onlara çok alýþkýnlar. Kendi el ürünlerini satýyorlar ziyaretçilere..
Moderniteyi reddetmiyorlar ama yaþamýn çok zor olduðu bu adalar üzerinde yaþamaya devam ediyorlar. Anlamak çok zor! Toprak kaplarda yemeklerini piþiriyorlar. Muhtemelen bu kaplarý Puno’dan satýn alýyorlar. Tuhaf bir tiyatro oyunu gibi! Temel besinleri, balýk, avladýklarý çeþitli kuþlar ve onlarýn yumurtalarý. Adalarýný yaptýklarý bitkinin tazesi hem meyveleri hem de sebzeleri.. Ancak patates ve benzeri þeyleri satýn alýyorlarmýþ Puno'dan satýn alýyorlarmýþ.
Yüzen adalar arasýnda kendi yaptýklarý tekneleri ile ufak bir tur yaptýk. Bu teknelerin büyüðü otuz kiþi alýyormuþ. Bizim de deneme þansýmýz oldu. Gerçekten oldukça kalabalýk bindik. Çok rahat deðildi ama farklý bir deneyimdi benim için.. Azýcýk da ürkütücü. Çünkü kenarlarý yüksek deðil.
Yüzen adalardan sonra geleneklerini deðiþtirmeden sürdüren insanlarýn yaþadýðý bir baþka adayý ziyaret ettik. Taquile Adasý. Puno’dan yaklaþýk üç saat mesafede bir baþka ada.. Erkekleri örgü ördüðü için “örgü ören erkekler adasý” olarak da adlandýrýlýyor. Adada yaþayanlar, Quecha dilinde konuþuyorlar. Her ne kadar kendilerine dönük yaþasalar da fotoðraf çekmek istediðimiz zaman hemen elleri ile para iþareti yapýyorlar. Yedisinden yetmiþine.. Ancak çocuklar sempatiyle yaklaþýyorlar. Fotoðraf çektirdikten sonra hemen para istiyorlar. Aslýnda yaþlýlar daha dürüsttü. Hiç olmazsa onlar para isteklerini baþtan söylüyorlar. Bu adalarda bence bir arada kalmýþlýk söz konusu.
Kadýnlarýn rengarenk kat kat etekleri, þallarý, erkeklerin örgü baþlýklarý gerçekten görülmeye deðer. Erkeklerin giydiði þapkalar onlarýn medeni durumunun da habercisi.
Bekar kýzlar da þallarý ile saçlarýný kapatýyormuþ. Onlarýn da þallarýnýn konumundan medeni durumlarýný anlamak mümkün. Küçük erkek çocuklarý bile ellerinde örgü þiþleri ile gezerek örgülerini örüyorlar. Orada bir eve konuk olduk. Geleneksel müzikleri eþliðinde ailecek dans ettiler.
O evde yemek yedik. Bulgurdan çorba yapmak oldukça yaygýn. Mercimek çorbasýný andýrdý bana. Belki mercimekte vardý içinde. Diðer yemek ise Trucha balýðý idi. Titikaka Gölü’nden yakalýyorlar. Titikaka Gölü üzerinde çok sayýda Trucha balýðý çiftliði var.
Puno’dan aklýmda kalacak olan, bu adalar. Þehir oldukça sýradan görünüyor. Ama meydanda haþmetli görünen bir kilisesi vardý.
Peru’daki ilk duraðým Puno idi. Bolivya ile karþýlaþtýrdýðýmda standartlarýn biraz daha yükseldiðini söylemek mümkün. Ada turu dönüþü grevin devam ettiði haberini aldým. Ani bir kararla rotamý Arequipa’ya çevirdim.
Haziran 2009
Güzin TÜMER
"Güzin TÜMER" bütün yazýlarý için týklayýn...