Güzin TÜMER
AREQUÝPA
Puno’dan sonraki duraðým Arequipa’ydý. Yollarýn gene kapanacaðý haberinin gelmesiyle Puno’dan kaçar gibi Arequipa’ya geldim. Sabaha karþý otobüs terminalindeydim. Günün ýþýmasýný bekledim. Daha sonra bir taksiye atladým ve önceden belirlediðim hostele gittim. Taksi ile þehir merkezine gelirken daha ilk bakýþta þehrin içimi ýsýttýðýný söyleyebilirim. Büyük bir meydan, onun etrafýný saran kolonyal binalar, temizlik, sadelik, ferah caddeler bu þehri tanýmlamak için kullanacaðým kelimeler olur.
Bir de bunun üzerine deniz seviyesinden yüksekliði 2300 metre olunca Arequipa için tadýndan yenmez demek fazla olmaz. Zira Peru’ya ve Bolivya’ya dýþarýdan gelenlerin en çok belini büken þey yükseklik ve buna baðlý olarak geliþen yükseklik hastalýðý… Yeni öðrendiðim bir bilgiyi de paylaþmak isterim.
La Paz bir çanaðýn içine yerleþmiþ bir kent. Çanaðýn derinliði 800 metre imiþ. La Paz’da sosyoekonomik düzeyi yüksek olanlar yükseklikten daha az etkilenmek için çanaðýn dibine yakýn yerlerde oturuyorlarmýþ. Aslýnda yükseklik sadece biz turistler için deðil o topraklarda doðan, yaþayan insanlar için de çok önemli.. Þimdi tekrar Arequipa’ya dönebiliriz.
Arequipa, aktif volkanlarýn, sýcak su kaplýcalarýnýn, yüksekteki çöllerin ve dünyanýn en derin kanyonunun bulunduðu coðrafyada yer alýyor. Bu nedenle Peru da mutlaka görülmesi gerekenler arasýnda. Arequipa, üç volkanýn El Misti, Chachani ve Pichu Pichu’nun eteðine kurulmuþ. Gerçekten uzaktan görünümleri çok etkileyici.
Volkanlardan birinin þehirden görüntüsü. Ama hangisi? Zor soru!
Bu volkanlara týrmanma turlarý düzenleniyor. Aslýnda burada birçok outdoor aktivitesine katýlmak mümkün. Volkan týrmanýþý sadece bunlardan biri. Arequipa, Colca Vadisi ve onun uzantýsý olan dünyanýn en derin kanyonu Colca Kanyonu'na (3354 metre) dört saat mesafede.
Colca Kanyonu'na gittiðimde aslýnda her þey çok tanýdýktý. Atacama Çölü’nü geçerken bu coðrafi yapýnýn çok benzerini görmüþtüm. Altiplano diye adlandýrýlan coðrafi oluþum demek ki her yerde benzer yapýlarý barýndýrýyordu. Son derece çorak olmasýna raðmen Colca Vadisi boyunca geçtiðimiz yerler aynen Atacama Çölü gibi çok etkileyici idi.
Colca Vadisinde bir milli park var. Oradaki hayvanlar koruma altýna alýnmýþ. Çok sayýda lama ve alpaga gördük. Bu milli park puma gibi bazý vahþi hayvanlara da ev sahipliði yapýyormuþ.
Yol boyunca yerli kadýnlar, kendi el ürünlerini satmaya çalýþýyorlardý. Doða renkleri ile bir görsel þenlik sunarken rengarenk giysileri ile yerli kadýnlar bu görsel þenliði tamamlayan olmazsa olmazlardandý.
Bir baþka olmazsa olmazlardan biri de bu benim berem. Almamak için çok direndim ama, sonunda görüldüðü üzere aldým. Ýyi ki almýþým Chiway 'daki buz otelimizde gece üþümemi engelledi. Hava sýcaklýðý sýfýrýn altýnda da olsa bu memleketlerde ýsýtma yok.. Bu da buralarýn geleneði...
Colca Kanyonu kendi görüntüsü ile çok çarpýcý ama çarpýcýlýðý katlayan diðer bir unsur ise kanyonun akbabalara ev sahipliði yapmasý. Gün biraz ýsýndýktan sonra kanyonun içinde adeta bize kendilerini göstermeðe çalýþýyorlar. Bu görüntü oldukça çarpýcý.
Heyecanla, muhteþem kanyon içinde akbabalarýn geçmesini bekliyoruz.
Akbabalar oradaki el iþlerine de konu olmuþlar. Birçok aksesuarýn üzerinde onlarýn el iþi ile yapýlmýþ desenlerini görmek mümkün. Colca Kanyonu'nda akbabalarý izlemek ciddi bir turistik aktivite olmuþ.
Colca vadisi boyunca küçük kasabalarý ziyaret ettik. Bunlardan birinde de kaldýk. Chiway.. Chiway ayný zamanda Colca Vadisi’ne de giriþ noktasý.
Chiway, küçük tozlu bir kasaba.. ”Plaza de Armas” adlý bir meydaný ve meydanda þýk eski bir kilisesi var. Peru’da þimdiye kadar hangi þehre gittiysem bir “Plaza De Armas” var. Bunun bir nedeni olmalý diye düþündüðümde Peru’da karþýlaþtýðým arkadaþým Zeynep (aslýnda Zeynep’le buluþacaktýk ama buluþmaya kalmadan Colca Kanyonu’nda karþýlaþtýk.) sorumu yanýtladý. Ýspanyollar her gittikleri þehirde bir askeri meydan oluþturmuþlar. Armas Ýspanyolca’da asker anlamýna geldiði için “Plaza de Armas” askeri meydan anlamýnda. Bir meydan ve bu meydanýn ortasýnda bir kilise sanki Peru klasiði gibi..
Colca Vadisi içindeki yerleþim yerlerinde kiliseler hep beyazdý. Arequipa içindeki kiliseler gibi. Bu kiliseler o yöreden elde edilen bir volkanik taþtan (sillar) yapýlýyormuþ. Þehirdeki kiliselerin ve birçok binanýn beyaz olmasý nedeni ile Arequipa beyaz þehir olarak adlandýrýlýyor. Aslýnda Arequipa’da çok sayýda kilise var. Bu kiliseler Avrupa’dakinden farklý. Bunu nasýl tanýmlarým diye düþündüðümde kullanýlan bezemelerle ilgili olduðuna karar verdim. Kabartmalarda ve süslemelerde bir sertlik var. Bezemelerde ve kabartmalarda, Katolik dininin klasik desenleri ile birlikte And kültüründen de desenler kullanýlmýþtý. Bu coðrafyada yaþam çok zor, dahasý sert diye tanýmlamak mümkün. Bu desenlerdeki sertlik coðrafyanýn dayattýðý zorluktan kaynaklanabilir mi diye düþünmekten kendimi alamadým.
Ýyi ki coca yapraðý var. Bu zor coðrafyaya adapte olmayý kolaylaþtýrýyor. Benim bile çok iþime yaradý. Hiç sevmedim tadýný ama hem yapraklarýný çiðnedim hem de çayýný içtim. Yüksekliðe adapte olmanýn tek yolu adeta! Arequipa’da aslýnda çok ihtiyaç hissetmedim. Ama Colca Vadisi boyunca ilerlerken yaklaþýk 5000 metre ile 3000 metre arasýnda gezindik. Bu durumda gittiðim yerden keyif almak ve kendimi iyi hissetmek için tek çare coca çayýydý. Ben de gerekeni yaptým.
Bu coðrafyada en hoþuma giden þeylerden biri dansýn ve müziðin yaþamýn önemli bir parçasý olmasý. Kadýn- erkek, genç-yaþlý dansýn içinde kolaylýkla yer alýyor. Dansýn kültürün vazgeçilmez öðelerinden biri olmasý çok güzel.
Ziyaret ettiðimiz küçük kasaba meydanlarýnda küçük çocuklar sürekli dans ediyor. Bir meydan, bir kilise (kasabalardaki kiliseler çok sade ve sempatikti), rengarenk giysileri içinde el iþi satan kadýnlar. And Daðlarý klasiði!
Chiway'da müzikli bir geceye misafir oldum. Gerçekten çok hoþtu.
Tabii baþka bir klasik, baskýn sesin pan flüt olduðu gitar ve davulun da yer aldýðý müziði her yerde duymak! Hüznün sesi ama yaþama sevincini de hissetmek mümkün…
Arequipa’dan çok Colca’daki iki günlük yolculuðumu anlattým. Arequipa’daki bir baþka ilginç mekandan da söz etmek isterim. Santa Catalina, Kýzlar Manastýrý.. Þehrin merkezinde adeta bir kale gibi.
Santa Catalina, Kýzlar Manastýrý
1570 yýlýnda yapýlmýþ anacak 1970 yýlýnda halka açýlmýþ. O zamandan halka açýlana kadar gizemini korumuþ. Gerçekten görülmeye deðer.
Görülmeye deðer olan kýsmý bence kýzlarýn inzivaya çekildikleri bölümler ya da oradaki dini resimler deðil. Çok sayýda avludan oluþmuþ bu manastýr, çiçekli caddeleri, çivit mavisi, kiremit kýrmýzý ve beyaz sokaklarý ile benim çok hoþuma gitti.
Manastýrýn tarçýn renkli sokaklarýndan biri
Areuqipa’da kemerli binalar bana azýcýk Arap mimarisini anýmsattý. Oldukça güzel ve medeni bir þehir olduðunu söylemek mümkün. Aslýnda bir Avrupa kentinden bir farký yok. Pardon bir farký var. Oldukça ucuz.
Arequipa’da, Zeynep ve arkadaþlarý ile buluþtum. Zeynep’i görmek bana çok iyi geldi. Ýyi ki buluþtuk Zeynep’cim…
Arequipa hatýrasý!
Bir baþka güzel buluþma buradaki baþarýlý Türk giriþimci Melihat ile idi. Birkaç tane Türk bar ve Türk lokantasýna sahip Melihat ve erkek kardeþi. Arequipa’ya gelince mekanlarý mutlaka gidilmesi gerekenler arasýnda. Hoþ anýlarla Arequipa’dan ayrýldým.
Temmuz 2009
Güzin TÜMER
"Güzin TÜMER" bütün yazýlarý için týklayýn...
Puno’dan sonraki duraðým Arequipa’ydý. Yollarýn gene kapanacaðý haberinin gelmesiyle Puno’dan kaçar gibi Arequipa’ya geldim. Sabaha karþý otobüs terminalindeydim. Günün ýþýmasýný bekledim. Daha sonra bir taksiye atladým ve önceden belirlediðim hostele gittim. Taksi ile þehir merkezine gelirken daha ilk bakýþta þehrin içimi ýsýttýðýný söyleyebilirim. Büyük bir meydan, onun etrafýný saran kolonyal binalar, temizlik, sadelik, ferah caddeler bu þehri tanýmlamak için kullanacaðým kelimeler olur.
Bir de bunun üzerine deniz seviyesinden yüksekliði 2300 metre olunca Arequipa için tadýndan yenmez demek fazla olmaz. Zira Peru’ya ve Bolivya’ya dýþarýdan gelenlerin en çok belini büken þey yükseklik ve buna baðlý olarak geliþen yükseklik hastalýðý… Yeni öðrendiðim bir bilgiyi de paylaþmak isterim.
La Paz bir çanaðýn içine yerleþmiþ bir kent. Çanaðýn derinliði 800 metre imiþ. La Paz’da sosyoekonomik düzeyi yüksek olanlar yükseklikten daha az etkilenmek için çanaðýn dibine yakýn yerlerde oturuyorlarmýþ. Aslýnda yükseklik sadece biz turistler için deðil o topraklarda doðan, yaþayan insanlar için de çok önemli.. Þimdi tekrar Arequipa’ya dönebiliriz.
Arequipa, aktif volkanlarýn, sýcak su kaplýcalarýnýn, yüksekteki çöllerin ve dünyanýn en derin kanyonunun bulunduðu coðrafyada yer alýyor. Bu nedenle Peru da mutlaka görülmesi gerekenler arasýnda. Arequipa, üç volkanýn El Misti, Chachani ve Pichu Pichu’nun eteðine kurulmuþ. Gerçekten uzaktan görünümleri çok etkileyici.
Bu volkanlara týrmanma turlarý düzenleniyor. Aslýnda burada birçok outdoor aktivitesine katýlmak mümkün. Volkan týrmanýþý sadece bunlardan biri. Arequipa, Colca Vadisi ve onun uzantýsý olan dünyanýn en derin kanyonu Colca Kanyonu'na (3354 metre) dört saat mesafede.
Colca Kanyonu'na gittiðimde aslýnda her þey çok tanýdýktý. Atacama Çölü’nü geçerken bu coðrafi yapýnýn çok benzerini görmüþtüm. Altiplano diye adlandýrýlan coðrafi oluþum demek ki her yerde benzer yapýlarý barýndýrýyordu. Son derece çorak olmasýna raðmen Colca Vadisi boyunca geçtiðimiz yerler aynen Atacama Çölü gibi çok etkileyici idi.
Yol boyunca yerli kadýnlar, kendi el ürünlerini satmaya çalýþýyorlardý. Doða renkleri ile bir görsel þenlik sunarken rengarenk giysileri ile yerli kadýnlar bu görsel þenliði tamamlayan olmazsa olmazlardandý.
Bir baþka olmazsa olmazlardan biri de bu benim berem. Almamak için çok direndim ama, sonunda görüldüðü üzere aldým. Ýyi ki almýþým Chiway 'daki buz otelimizde gece üþümemi engelledi. Hava sýcaklýðý sýfýrýn altýnda da olsa bu memleketlerde ýsýtma yok.. Bu da buralarýn geleneði...
Colca Kanyonu kendi görüntüsü ile çok çarpýcý ama çarpýcýlýðý katlayan diðer bir unsur ise kanyonun akbabalara ev sahipliði yapmasý. Gün biraz ýsýndýktan sonra kanyonun içinde adeta bize kendilerini göstermeðe çalýþýyorlar. Bu görüntü oldukça çarpýcý.
Akbabalar oradaki el iþlerine de konu olmuþlar. Birçok aksesuarýn üzerinde onlarýn el iþi ile yapýlmýþ desenlerini görmek mümkün. Colca Kanyonu'nda akbabalarý izlemek ciddi bir turistik aktivite olmuþ.
Colca vadisi boyunca küçük kasabalarý ziyaret ettik. Bunlardan birinde de kaldýk. Chiway.. Chiway ayný zamanda Colca Vadisi’ne de giriþ noktasý.
Chiway, küçük tozlu bir kasaba.. ”Plaza de Armas” adlý bir meydaný ve meydanda þýk eski bir kilisesi var. Peru’da þimdiye kadar hangi þehre gittiysem bir “Plaza De Armas” var. Bunun bir nedeni olmalý diye düþündüðümde Peru’da karþýlaþtýðým arkadaþým Zeynep (aslýnda Zeynep’le buluþacaktýk ama buluþmaya kalmadan Colca Kanyonu’nda karþýlaþtýk.) sorumu yanýtladý. Ýspanyollar her gittikleri þehirde bir askeri meydan oluþturmuþlar. Armas Ýspanyolca’da asker anlamýna geldiði için “Plaza de Armas” askeri meydan anlamýnda. Bir meydan ve bu meydanýn ortasýnda bir kilise sanki Peru klasiði gibi..
Colca Vadisi içindeki yerleþim yerlerinde kiliseler hep beyazdý. Arequipa içindeki kiliseler gibi. Bu kiliseler o yöreden elde edilen bir volkanik taþtan (sillar) yapýlýyormuþ. Þehirdeki kiliselerin ve birçok binanýn beyaz olmasý nedeni ile Arequipa beyaz þehir olarak adlandýrýlýyor. Aslýnda Arequipa’da çok sayýda kilise var. Bu kiliseler Avrupa’dakinden farklý. Bunu nasýl tanýmlarým diye düþündüðümde kullanýlan bezemelerle ilgili olduðuna karar verdim. Kabartmalarda ve süslemelerde bir sertlik var. Bezemelerde ve kabartmalarda, Katolik dininin klasik desenleri ile birlikte And kültüründen de desenler kullanýlmýþtý. Bu coðrafyada yaþam çok zor, dahasý sert diye tanýmlamak mümkün. Bu desenlerdeki sertlik coðrafyanýn dayattýðý zorluktan kaynaklanabilir mi diye düþünmekten kendimi alamadým.
Ýyi ki coca yapraðý var. Bu zor coðrafyaya adapte olmayý kolaylaþtýrýyor. Benim bile çok iþime yaradý. Hiç sevmedim tadýný ama hem yapraklarýný çiðnedim hem de çayýný içtim. Yüksekliðe adapte olmanýn tek yolu adeta! Arequipa’da aslýnda çok ihtiyaç hissetmedim. Ama Colca Vadisi boyunca ilerlerken yaklaþýk 5000 metre ile 3000 metre arasýnda gezindik. Bu durumda gittiðim yerden keyif almak ve kendimi iyi hissetmek için tek çare coca çayýydý. Ben de gerekeni yaptým.
Bu coðrafyada en hoþuma giden þeylerden biri dansýn ve müziðin yaþamýn önemli bir parçasý olmasý. Kadýn- erkek, genç-yaþlý dansýn içinde kolaylýkla yer alýyor. Dansýn kültürün vazgeçilmez öðelerinden biri olmasý çok güzel.
Ziyaret ettiðimiz küçük kasaba meydanlarýnda küçük çocuklar sürekli dans ediyor. Bir meydan, bir kilise (kasabalardaki kiliseler çok sade ve sempatikti), rengarenk giysileri içinde el iþi satan kadýnlar. And Daðlarý klasiði!
Tabii baþka bir klasik, baskýn sesin pan flüt olduðu gitar ve davulun da yer aldýðý müziði her yerde duymak! Hüznün sesi ama yaþama sevincini de hissetmek mümkün…
Arequipa’dan çok Colca’daki iki günlük yolculuðumu anlattým. Arequipa’daki bir baþka ilginç mekandan da söz etmek isterim. Santa Catalina, Kýzlar Manastýrý.. Þehrin merkezinde adeta bir kale gibi.
1570 yýlýnda yapýlmýþ anacak 1970 yýlýnda halka açýlmýþ. O zamandan halka açýlana kadar gizemini korumuþ. Gerçekten görülmeye deðer.
Görülmeye deðer olan kýsmý bence kýzlarýn inzivaya çekildikleri bölümler ya da oradaki dini resimler deðil. Çok sayýda avludan oluþmuþ bu manastýr, çiçekli caddeleri, çivit mavisi, kiremit kýrmýzý ve beyaz sokaklarý ile benim çok hoþuma gitti.
Areuqipa’da kemerli binalar bana azýcýk Arap mimarisini anýmsattý. Oldukça güzel ve medeni bir þehir olduðunu söylemek mümkün. Aslýnda bir Avrupa kentinden bir farký yok. Pardon bir farký var. Oldukça ucuz.
Arequipa’da, Zeynep ve arkadaþlarý ile buluþtum. Zeynep’i görmek bana çok iyi geldi. Ýyi ki buluþtuk Zeynep’cim…
Bir baþka güzel buluþma buradaki baþarýlý Türk giriþimci Melihat ile idi. Birkaç tane Türk bar ve Türk lokantasýna sahip Melihat ve erkek kardeþi. Arequipa’ya gelince mekanlarý mutlaka gidilmesi gerekenler arasýnda. Hoþ anýlarla Arequipa’dan ayrýldým.
Temmuz 2009
Güzin TÜMER
"Güzin TÜMER" bütün yazýlarý için týklayýn...