Güzin TÜMER
SACRED VALLEY VE MACHU PÝCCHU
Cusco’dan ziyaret edilebilecek birçok yer var. Ama bunlarýn içinde en popüler olaný bilindiði üzere Machu Picchu. Ben Machu Picchu gezisi ile Sacred Valley (Kutsal Vadi) gezisini birleþtirdim. Cusco’dan bu geziye turla gittim. Toplam iki gün hostelde konaklama dahil 165 U$ ödedim. (Ben bu bilgilere buraya gelmeden önce çok gereksinim duyuyordum. Buralara gelecek olanlara yararlý olur düþüncesi ile yazdýðýmý belirtmek isterim.) Aslýnda turla gitmeyince de en az 100 U$ (tren ve Machu Picchu'ya giriþ ücreti) civarýnda tutuyor.
Cusco’dan ilk önce otobüsle Ýnka’larýn Sacred Vadisi’ne, ya da Urubamba Vadisi’ne gitmek üzere ayrýldýk. Urubamba Vadisi, Machu Picchu’nun hemen altýnda yer alýyor. Bu vadi Urubamba nehrine paralel Pisac ve Ollantaytambo kasabalarý arasýnda uzanýyor. O tarihlerde Urubamba nehri kutsal nehir olarak anýlýyormuþ.
Ýnka’lar için üç kutsal hayvan olduðundan söz edildi. Akbaba, puma ve yýlan. Akbabalar, yedi bin metreye kadar uçabildikleri için tanrýnýn habercisi olarak kabul ediliyorlarmýþ. Cusco þehri, puma, Machu Picchu, akbaba þeklinde inþa edilmiþ. Urubamba nehrini de yýlana benzetiyorlarmýþ. Puma gücü, yýlan ise aklý ve bilimi temsil ediyormuþ. Yýlana bu kadar anlam yüklemelerinin nedeni nedir diye kendime sorduðumda yýlanla ilgili korkularýný yenmek için olabilir mi diye düþündüm. Yaþamak için seçtikleri yerlerde yýlan muhtemelen çoktu, þimdi de çok olmalý. Ama bunun gerçek cevabýný bulmak imkansýz. Bugün And bölgesindeki üniversitelerin duvarlarýnda taþtan oyulmuþ yýlan kabartmasý varmýþ.
Urubamba Vadisi’nde, çok sayýda Ýnka þehri olduðu söylendi. Bunlarýn içinde Maccu Picchu’nun bu kadar popüler olmasýnýn nedeninin ise orada yer alan dað havzasý ve muhteþem manzara olduðu belirtildi. Gerçekten nefes kesici bir manzara var.
Urubamba Vadisi Ýnka’lar tarafýndan iklimi ve konumu nedeniyle çok önemsenmiþ. Bugün Peru için önemli mýsýr yetiþtirme alaný da olduðu ilave edildi.
Tarým amaçlý Ýnka’lar tarafýndan yapýlan teraslar bugün hale kullanýlmaktaymýþ. Ayrýca birbirinden oldukça yüksek olan basamaklarda Ýnka’lar mikro iklim özelliði yaratarak farklý bitkileri yetiþtirmek için ortam hazýrlamýþlar. Çok zekice aslýnda!
Ýnka'larýn temel ürünleri patates ve mýsýr olmuþ. Çok farklý çeþitte patates yetiþtirmiþler. Patatesleri kurutarak onlarý uzun yýllar saklamýþlar. Rehberin dediðine göre kuru patatesler 10 yýl saklanabiliyormuþ. Bugün de temel ürünlerinin patates ve mýsýr olduðunu söylemek mümkün aslýnda.
Bu arada yediðim haþlanmýþ mýsýrýn tadýný unutmak mümkün deðil. Haþlanmýþ mýsýrý satarken bir parça beyaz peynirle veriyorlar. Neden ola ki! Ýspanyolca bilsem böyle mi olurdu! :(
Urubamba Vadisi boyunca ilerlerken ilk ziyaret ettiðimiz yer, Pisac kasabasý idi. Büyük bir el sanatlarý pazarý var. Oldukça turistik. Her þey turistlerin ihtiyaçlarýna göre düzenlenmiþ. Buna baðlý olarak Cusco ile karþýlaþtýrýldýðýnda oldukça pahalý. Daha sonra Pisac kasabasý yakýnýndaki harabeleri ziyaret ettik. Her Ýnka þehrinde olduðu gibi mükemmel bir taþ iþçiliði var. Ýnka'lar hep yükseklere yerleþmiþler. Çok merdiven kullanmýþlar.
Ýnka'lar korunmak ve güneþe yakýn olmak için yüksek yerleri kendilerine mekan edinmiþler. Milattan önce 1400’lerde kurduklarý bu uygarlýkta gerçekten insaný hayrete düþürecek çok þey var. Yaþadýklarý yerlerde hem magnetik kutuplarý hem de coðrafi yönleri çok iyi belirlemiþler. Bundan yararlanarak takvimlerini yapmýþlar. Ürün ekme ve hasat zamanýný belirlemiþler.
Tüm Ýnka þehirlerini gezmek konusunda çok zorlandýðýmý söylemeliyim. Ýnka'lar aç susuz, coca yapraðý çiðneyerek uzun zaman idare edebiliyorlarmýþ. Ýnka habercileri 2000 kilometreyi üç günde yürüyorlarmýþ. Elbette bir kiþi deðil. Bayrak yarýþý gibi elden elden mesajý ileterek üç günde bu mesafeyi kat ediyorlarmýþ. Aslýnda inanmasý zor. Ben rehberimizin yalancýsýyým! Ben coca yapraðý çiðnemediðim için birkaç Ýnka þehrini gezmek bile benim için zaman zaman eziyet vericiydi!
Pisac'tan sonraki duraðýmýz Ollantaytambo kasabasý idi.Bu kasabada da bir Ýnka þehri var. Kasaba tamamen turistik bir kasaba. Ýklimi çok güzel. Hava nemli ve çok soðuk deðil. Buna ilaveten çok yeþil.
Ollataytambo'daki harabelere daha aþaðýdan baktýðým zaman ilk cümlem “ben buraya nasýl çýkacaðým” oldu. Bu cümle her gittiðim Ýnka þehrinde ilk söylediðim cümle olmaya devam etti. Yüksekleri mesken edinen Ýnka’larýn kurduklarý þehirlerin etrafýnda gökyüzünü keskin uçlarla delen And Daðlarý var. Daðlarla çevrili olmak onlara eriþilmezlik duygusu vermiþ. Aslýnda o daðlarýn yanýnda insan kendini nokta gibi hissediyor.
Sanýrým daðlara inat Ýnka’lar devasa büyüklükte duvarlar yapmýþlar. Bu duvarlarýn taþlarýný insan gücüyle uzaklardan taþýmýþlar. Ýnanmasý zor gerçekten! Acaba coca mucizesi mi bu?
Ollantaytambo'da daða Ýnka'lar tarafýndan oyulmuþ Ýnka Profili. Dikkatle bakýlýrsa görülebilir.
Ollantaytambo gezisi bitmiþti. Sýra trenle Machu Picchu’ya gitmeye gelmiþti. Aguas Calientes’e gitmek için Ollantaytambo’dan trene bindik.
Aguas Calientes, Machu Picchu’ya yirmi dakika mesafede küçük bir kasaba. Machu Picchu’yu gidecek olanlarýn ihtiyaçlarýný karþýlamak üzere çok iyi organize olmuþ yemyeþil bir kasaba.
Aslýda Aguas Calintes’e Cusco’dan doðrudan gitmek de mümkün. Cusco, Aguas Calientes arasý yaklaþýk 80 kilometre. Ýnca Trail’de 80 kilometre. Cusco’dan ”Ýnca Trail” adý verilen parkurda yürüyerek de Machu Piccu’ya ulaþýlabilir. Ýnka trail herþey dahil 500 ile 600 U$ arasý. Bu arada sýrt çantalarý da yük taþýyýcýlar tarafýndan taþýnýyor. Birkaç Ýnka þehrini gördükten sonra hiç aklýmýn kalmadýðýný söylemeliyim.
Cusco’dan ya da Ollantaytambo’dan Aguas Calientes’e dört çeþit trenle ulaþmak mümkün. Bunlardan biri sadece yerliler için pul paraya gidiyorlar. Diðer üçü turistler için. Backpacker’lar için olaný gidiþ – dönüþ 62 U$ Diðer iki tren oldukça pahalý. Aguas Calientes’ten Machu Picchu'ya otobüs ücreti gidiþ-dönüþ 17 U$ Machu Picchu gerçekten çok çok özel bir yer.. Ama her þey tam bir para tuzaðý.
Ben güneþin doðuþunu yakalamak için sabah beþ buçukta hostelden ayrýldým. Benim için göz yaþartýcý bir durum! :)) Gittiðimde uzun bir kuyrukla karþýlaþtým. Çok sayýdaki otobüs, turistleri Machu Picchu'ya taþýmak için adeta yarýþ içindeydi. Sabah altýda otobüse bindim.
Güneþ doðmadan önce oradaydým. Oldukça heyecanlýydým. Harabelere girdiðim zaman hissettiðimi söylemek için kelime bulamýyorum. Harabelerin ötesinde o ne etkileyici bir manzaraydý. Biraz alýþmak için oturdum. Çok erken olmasýna raðmen çok insan vardý. Ama ses çýkmýyordu.. Adeta kutsal bir yeri ziyaret edercesine insanlar sessizce etraflarýna bakýnýyorlardý. Eminim çoðumuz çok kereler çeþitli magazinlerde þimdi gözümle gördüðümüz bu fotoðrafý görmüþtük. Ama yine de çok çarpýcýydý.
Machu Picchu, deniz seviyesinden 2430 metre yükseklikte yer alýyor. Ýspanyollar yöreyi iþgal ettikleri zaman bitki örtüsü içinde kaldýðý için bulamamýþlar. Bu nedenle zarar görmemiþ. Machu Picchu iki yüzden fazla merdiven sistemiyle birbirine baðlanýyormuþ (UFFFF !). "Machu Picchu" eski dað anlamýndaymýþ. Þehir, Machu Picchu daðýnýn eteðine kurulmuþ. Þehrin sonunda Quecha dilinde genç zirve anlamýnda “Wayna Picchu” yükseliyor.
Wayna Picchu
Kýsa inka trail yapmak isteyenler için bu daðlara yürümek bir fýrsat. Ama ben yürümeyerek bu fýrsatý kaçýrdým. Sürekli týrmanma hali beni çok yormuþtu. Bu daðlardan manzaranýn çok güzel olduðu ve o çevrede yer alan iki Ýnka þehrini daha görmenin mümkün olduðu söylendi. Oraya çýkmadan gördüðüm manzara zaten inanýlmazdý. Daha ötesi ne olurdu ki!
Machu Picchu,1911 tarihinde Hiram Bingham idaresindeki Yale Üniversitesi'nin yaptýðý bir bilimsel gezi sýrasýnda köylülerin yardýmýyla tesadüfen bulunmuþ. Onun için “Lost City” kayýp þehir olarak adlandýrýlýyor. Aslýnda burasý son Ýnka þehri deðil. Bulunamayan bir baþka Ýnka þehri daha varmýþ. Amerikalý profesör hala bulunamayan bu þehri ararken tesadüfen Machu Picchu’yu bulmuþ.
Machu Picchu’yu tavaf ettikten sonra Aguas Calientes’e vadinin içinden yürüyerek geldim. Yaklaþýk bir buçuk saat sürdü. Vadide en az Machu Picchu kadar etkileyici idi. Ýspanyolca’da “Aguas Calientes” "sýcak sular" anlamýnda. Sanýrým kasabanýn adý sahip olduðu kaplýcalardan kaynaklanýyor. Bu bulutlara kurulmuþ þehiri ziyaret ettikten sonra kaplýcaya gittim. Daha sonra da bir kadeh nefis kýrmýzý þarapla kendimi ödüllendirdim. Çok yorgundum. Hostelime gittim. Ertesi gün sabah treniyle güzel anýlarla oradan ayrýldým.
Temmuz 2009
Güzin TÜMER
"Güzin TÜMER" bütün yazýlarý için týklayýn...
Cusco’dan ziyaret edilebilecek birçok yer var. Ama bunlarýn içinde en popüler olaný bilindiði üzere Machu Picchu. Ben Machu Picchu gezisi ile Sacred Valley (Kutsal Vadi) gezisini birleþtirdim. Cusco’dan bu geziye turla gittim. Toplam iki gün hostelde konaklama dahil 165 U$ ödedim. (Ben bu bilgilere buraya gelmeden önce çok gereksinim duyuyordum. Buralara gelecek olanlara yararlý olur düþüncesi ile yazdýðýmý belirtmek isterim.) Aslýnda turla gitmeyince de en az 100 U$ (tren ve Machu Picchu'ya giriþ ücreti) civarýnda tutuyor.
Cusco’dan ilk önce otobüsle Ýnka’larýn Sacred Vadisi’ne, ya da Urubamba Vadisi’ne gitmek üzere ayrýldýk. Urubamba Vadisi, Machu Picchu’nun hemen altýnda yer alýyor. Bu vadi Urubamba nehrine paralel Pisac ve Ollantaytambo kasabalarý arasýnda uzanýyor. O tarihlerde Urubamba nehri kutsal nehir olarak anýlýyormuþ.
Ýnka’lar için üç kutsal hayvan olduðundan söz edildi. Akbaba, puma ve yýlan. Akbabalar, yedi bin metreye kadar uçabildikleri için tanrýnýn habercisi olarak kabul ediliyorlarmýþ. Cusco þehri, puma, Machu Picchu, akbaba þeklinde inþa edilmiþ. Urubamba nehrini de yýlana benzetiyorlarmýþ. Puma gücü, yýlan ise aklý ve bilimi temsil ediyormuþ. Yýlana bu kadar anlam yüklemelerinin nedeni nedir diye kendime sorduðumda yýlanla ilgili korkularýný yenmek için olabilir mi diye düþündüm. Yaþamak için seçtikleri yerlerde yýlan muhtemelen çoktu, þimdi de çok olmalý. Ama bunun gerçek cevabýný bulmak imkansýz. Bugün And bölgesindeki üniversitelerin duvarlarýnda taþtan oyulmuþ yýlan kabartmasý varmýþ.
Urubamba Vadisi’nde, çok sayýda Ýnka þehri olduðu söylendi. Bunlarýn içinde Maccu Picchu’nun bu kadar popüler olmasýnýn nedeninin ise orada yer alan dað havzasý ve muhteþem manzara olduðu belirtildi. Gerçekten nefes kesici bir manzara var.
Urubamba Vadisi Ýnka’lar tarafýndan iklimi ve konumu nedeniyle çok önemsenmiþ. Bugün Peru için önemli mýsýr yetiþtirme alaný da olduðu ilave edildi.
Tarým amaçlý Ýnka’lar tarafýndan yapýlan teraslar bugün hale kullanýlmaktaymýþ. Ayrýca birbirinden oldukça yüksek olan basamaklarda Ýnka’lar mikro iklim özelliði yaratarak farklý bitkileri yetiþtirmek için ortam hazýrlamýþlar. Çok zekice aslýnda!
Ýnka'larýn temel ürünleri patates ve mýsýr olmuþ. Çok farklý çeþitte patates yetiþtirmiþler. Patatesleri kurutarak onlarý uzun yýllar saklamýþlar. Rehberin dediðine göre kuru patatesler 10 yýl saklanabiliyormuþ. Bugün de temel ürünlerinin patates ve mýsýr olduðunu söylemek mümkün aslýnda.
Bu arada yediðim haþlanmýþ mýsýrýn tadýný unutmak mümkün deðil. Haþlanmýþ mýsýrý satarken bir parça beyaz peynirle veriyorlar. Neden ola ki! Ýspanyolca bilsem böyle mi olurdu! :(
Urubamba Vadisi boyunca ilerlerken ilk ziyaret ettiðimiz yer, Pisac kasabasý idi. Büyük bir el sanatlarý pazarý var. Oldukça turistik. Her þey turistlerin ihtiyaçlarýna göre düzenlenmiþ. Buna baðlý olarak Cusco ile karþýlaþtýrýldýðýnda oldukça pahalý. Daha sonra Pisac kasabasý yakýnýndaki harabeleri ziyaret ettik. Her Ýnka þehrinde olduðu gibi mükemmel bir taþ iþçiliði var. Ýnka'lar hep yükseklere yerleþmiþler. Çok merdiven kullanmýþlar.
Ýnka'lar korunmak ve güneþe yakýn olmak için yüksek yerleri kendilerine mekan edinmiþler. Milattan önce 1400’lerde kurduklarý bu uygarlýkta gerçekten insaný hayrete düþürecek çok þey var. Yaþadýklarý yerlerde hem magnetik kutuplarý hem de coðrafi yönleri çok iyi belirlemiþler. Bundan yararlanarak takvimlerini yapmýþlar. Ürün ekme ve hasat zamanýný belirlemiþler.
Tüm Ýnka þehirlerini gezmek konusunda çok zorlandýðýmý söylemeliyim. Ýnka'lar aç susuz, coca yapraðý çiðneyerek uzun zaman idare edebiliyorlarmýþ. Ýnka habercileri 2000 kilometreyi üç günde yürüyorlarmýþ. Elbette bir kiþi deðil. Bayrak yarýþý gibi elden elden mesajý ileterek üç günde bu mesafeyi kat ediyorlarmýþ. Aslýnda inanmasý zor. Ben rehberimizin yalancýsýyým! Ben coca yapraðý çiðnemediðim için birkaç Ýnka þehrini gezmek bile benim için zaman zaman eziyet vericiydi!
Pisac'tan sonraki duraðýmýz Ollantaytambo kasabasý idi.Bu kasabada da bir Ýnka þehri var. Kasaba tamamen turistik bir kasaba. Ýklimi çok güzel. Hava nemli ve çok soðuk deðil. Buna ilaveten çok yeþil.
Ollataytambo'daki harabelere daha aþaðýdan baktýðým zaman ilk cümlem “ben buraya nasýl çýkacaðým” oldu. Bu cümle her gittiðim Ýnka þehrinde ilk söylediðim cümle olmaya devam etti. Yüksekleri mesken edinen Ýnka’larýn kurduklarý þehirlerin etrafýnda gökyüzünü keskin uçlarla delen And Daðlarý var. Daðlarla çevrili olmak onlara eriþilmezlik duygusu vermiþ. Aslýnda o daðlarýn yanýnda insan kendini nokta gibi hissediyor.
Sanýrým daðlara inat Ýnka’lar devasa büyüklükte duvarlar yapmýþlar. Bu duvarlarýn taþlarýný insan gücüyle uzaklardan taþýmýþlar. Ýnanmasý zor gerçekten! Acaba coca mucizesi mi bu?
Ollantaytambo gezisi bitmiþti. Sýra trenle Machu Picchu’ya gitmeye gelmiþti. Aguas Calientes’e gitmek için Ollantaytambo’dan trene bindik.
Aguas Calientes, Machu Picchu’ya yirmi dakika mesafede küçük bir kasaba. Machu Picchu’yu gidecek olanlarýn ihtiyaçlarýný karþýlamak üzere çok iyi organize olmuþ yemyeþil bir kasaba.
Aslýda Aguas Calintes’e Cusco’dan doðrudan gitmek de mümkün. Cusco, Aguas Calientes arasý yaklaþýk 80 kilometre. Ýnca Trail’de 80 kilometre. Cusco’dan ”Ýnca Trail” adý verilen parkurda yürüyerek de Machu Piccu’ya ulaþýlabilir. Ýnka trail herþey dahil 500 ile 600 U$ arasý. Bu arada sýrt çantalarý da yük taþýyýcýlar tarafýndan taþýnýyor. Birkaç Ýnka þehrini gördükten sonra hiç aklýmýn kalmadýðýný söylemeliyim.
Cusco’dan ya da Ollantaytambo’dan Aguas Calientes’e dört çeþit trenle ulaþmak mümkün. Bunlardan biri sadece yerliler için pul paraya gidiyorlar. Diðer üçü turistler için. Backpacker’lar için olaný gidiþ – dönüþ 62 U$ Diðer iki tren oldukça pahalý. Aguas Calientes’ten Machu Picchu'ya otobüs ücreti gidiþ-dönüþ 17 U$ Machu Picchu gerçekten çok çok özel bir yer.. Ama her þey tam bir para tuzaðý.
Ben güneþin doðuþunu yakalamak için sabah beþ buçukta hostelden ayrýldým. Benim için göz yaþartýcý bir durum! :)) Gittiðimde uzun bir kuyrukla karþýlaþtým. Çok sayýdaki otobüs, turistleri Machu Picchu'ya taþýmak için adeta yarýþ içindeydi. Sabah altýda otobüse bindim.
Güneþ doðmadan önce oradaydým. Oldukça heyecanlýydým. Harabelere girdiðim zaman hissettiðimi söylemek için kelime bulamýyorum. Harabelerin ötesinde o ne etkileyici bir manzaraydý. Biraz alýþmak için oturdum. Çok erken olmasýna raðmen çok insan vardý. Ama ses çýkmýyordu.. Adeta kutsal bir yeri ziyaret edercesine insanlar sessizce etraflarýna bakýnýyorlardý. Eminim çoðumuz çok kereler çeþitli magazinlerde þimdi gözümle gördüðümüz bu fotoðrafý görmüþtük. Ama yine de çok çarpýcýydý.
Machu Picchu, deniz seviyesinden 2430 metre yükseklikte yer alýyor. Ýspanyollar yöreyi iþgal ettikleri zaman bitki örtüsü içinde kaldýðý için bulamamýþlar. Bu nedenle zarar görmemiþ. Machu Picchu iki yüzden fazla merdiven sistemiyle birbirine baðlanýyormuþ (UFFFF !). "Machu Picchu" eski dað anlamýndaymýþ. Þehir, Machu Picchu daðýnýn eteðine kurulmuþ. Þehrin sonunda Quecha dilinde genç zirve anlamýnda “Wayna Picchu” yükseliyor.
Kýsa inka trail yapmak isteyenler için bu daðlara yürümek bir fýrsat. Ama ben yürümeyerek bu fýrsatý kaçýrdým. Sürekli týrmanma hali beni çok yormuþtu. Bu daðlardan manzaranýn çok güzel olduðu ve o çevrede yer alan iki Ýnka þehrini daha görmenin mümkün olduðu söylendi. Oraya çýkmadan gördüðüm manzara zaten inanýlmazdý. Daha ötesi ne olurdu ki!
Machu Picchu,1911 tarihinde Hiram Bingham idaresindeki Yale Üniversitesi'nin yaptýðý bir bilimsel gezi sýrasýnda köylülerin yardýmýyla tesadüfen bulunmuþ. Onun için “Lost City” kayýp þehir olarak adlandýrýlýyor. Aslýnda burasý son Ýnka þehri deðil. Bulunamayan bir baþka Ýnka þehri daha varmýþ. Amerikalý profesör hala bulunamayan bu þehri ararken tesadüfen Machu Picchu’yu bulmuþ.
Machu Picchu’yu tavaf ettikten sonra Aguas Calientes’e vadinin içinden yürüyerek geldim. Yaklaþýk bir buçuk saat sürdü. Vadide en az Machu Picchu kadar etkileyici idi. Ýspanyolca’da “Aguas Calientes” "sýcak sular" anlamýnda. Sanýrým kasabanýn adý sahip olduðu kaplýcalardan kaynaklanýyor. Bu bulutlara kurulmuþ þehiri ziyaret ettikten sonra kaplýcaya gittim. Daha sonra da bir kadeh nefis kýrmýzý þarapla kendimi ödüllendirdim. Çok yorgundum. Hostelime gittim. Ertesi gün sabah treniyle güzel anýlarla oradan ayrýldým.
Temmuz 2009
Güzin TÜMER
"Güzin TÜMER" bütün yazýlarý için týklayýn...