Nurdan ÇAKIR TEZGÝN
Çeþme Yarýmadasýnýn Çatýsý Alaçatý
Çeþme yarýmadasýna gitmiþliðim birçok kereler vakidir. Eskiden, tabiri caiz ise kýl atýn öldüðü ýrak bir noktasýydý Ýzmir’in. Çeþme’ye gidiþin, mecburi dönüþünü özletmesinden baþka neler kalmýþtý belleðimde o eski ziyaretlerimden!
Anakaranýn denizle noktalandýðý bütün ada ve yarýmadalarda hissettiðim o sýnýrlýlýk duygusu sarýyor ruhumu gerilere gittiðimde. Bir Çeþme serüvenim geliyor aklýma, sene 1992 veya 93 olmalý, fotoðraf grubumla bol bol çekim yapmýþtýk... Çeþme’ye giderken aldýðýmýz sulandýrýlmýþ benzin sayesinde sürekli öksüren Lada’mýzýn bizi yolda býrakmasý ve o dönemlerdeki dini bir bayramýn ikinci gecesini, Çeþme oto tamircileri sanayi sitesinde geçirmiþ olduðumuzu anýmsýyorum. Yine anýmsadýðým; Çeþme Emniyet Müdürlüðü centilmen polis memurlarýnýn yardýmseverliðiydi, gece yarýsý tamirci bulmamýza yardýmcý olmuþlardý.
O vakitler Alaçatý henüz Âlâ çatý olmamýþtý tabi. Paþa paþa önce Çeþme kalesini gezip sonra, Kaptan-ý Derya Cezayirli Hasan Paþa'nýn kaplanlý heykeliyle endamlarýmýzý boy boy fotoðraflamýþtýk. Ilýca’da denizden kaynayan sýcak suya ayaklarýmýzý sokmuþ, birkaç kilometre içerideki Alaçatý köyünde (o vakitler tipik bir köydü) bol bol kapý tokmaðý fotoðrafý çektiðimizi anýmsýyorum, haa bir de köyün meydanýndaki cami ve bedestenin avlusundaki yer mozaiklerini fotoðraflamýþtýk…
Çiftlik Köy ve Dalyan Köy’e daha sonraki yýllarda gitmiþtim fakat bunca geliþ gidiþ zamanlarýnda her nedense Alaçatý’nýn iskelesini keþfedemeden dönüp durmuþum Çeþme Yarýmadasýnda!
Oysa son derece ilginç bir konumu olan Alaçatý Ýskelesi ve Yumru Limaný, yetersiz tabela ve iþaretlendirme sayesinde fark edilmeden geçilen, gizil koy olarak kalýyor yarýmadada.
Foça’dan alýþkýn olduðumuz kent giriþi abartýsýný her yerde arýyor muyuz ne!
Öyle ya, Foça’nýn þehirlerarasý yoldan giriþi öyle birdenbiredir ki, o hýzla denizin içine düþeceksiniz sanýrsýnýz! Foça denizin içinde yaþayan bir kenttir aslýnda, yazýn sýcak günlerinde eðer Foça dýþýna çýktýysanýz dönüþte kenti görmenizle denizin içine düþme isteðiniz ayný saniyeler içinde vuku bulur. Sýcak kentlerin tozu topraðýndan ve kýzgýnlýðýndan kurtulurcasýna cooozzz diye atlamak istersiniz denizi gördüðünüz kýsa yamaç yolun baþýnda.
Ýnsanoðlu seyahatlerinde alýþkanlýklarýný da beraberinde götürüyor, her kentin konumu ayný tarzda sarýp sarmalayacak deðil elbet kiþileri. Bazý kent ve yerleþimler farklý sürprizlerle karþýlar gelenleri. Bilmeyenlerce görmeden geçip gitme ihtimali yüksek olan Alaçatý Ýskelesi’ne ulaþabilmek belki bu yüzden kolay deðildi! Alaçatý’nýn Ilýca’ya olan yol baðlantýlarý nedeniyle, Ilýca’yý Alaçatý’nýn sahil þeridi olma yanýlgýsýna düþürüyor ilk gelenleri. Çünkü; Hiçbir yerde “Alaçatý Ýskele” diye yazan doðru düzgün bir kavþak tabela ve iþaretleme sistemi mevcut deðil. Sheraton Çeþme Hotel'in devasa külliyatýný uzaktan görmesek, Ilýca'ya gelmiþ olduðumuzu da farketmiyecektik...
Alaçatý Belediye binasýnýn önüne geldiðinizde merkezi iþaret eden görünür bir levhaya da rastlayamadýk fakat, ayný dönemeci birkaç defa turlayýnca asýl merkezi bulduk! Eski yel deðirmenleri neredeyse gözümüze batacakmýþ!
Baþta Çeþme Belediyesi olmak üzere, Alaçatý, Þifne, Ilýca, Ildýrý Belediyelerinin yön gösteren tabelalara pek raðbet etmemeleri Çeþme Yarýmadasý'nda oldukça göze batmakta. Karayollarýnýn ana arter tabela sistemleri de olmasa, gelen turist epey eziyet çekecek...
Alaçatý’da daha önceki gidiþlerimde fark etmediðim renklerle karþýlaþýnca bu defa þaþkýnlýðýmý gizleyemedim. Bu kadar kýsa sürede nasýl bir deðiþim bu! Ýskemlelerin mor, leylak, saks mavi, çivit mavi, kýrmýzý, pembe ve yeþil tonlarý alýþkýn olduðumuz Efes Pilsen’li kahverengi tahta iskemle masa furyasýndan sonra, bir Renoir tablosunun içine girmiþsiniz de az sonra sardunyalarý dansa kaldýracakmýþsýnýz hissine kaptýrýyor insaný. Alaçatý’da plastik sandalye ve masaya rastlamadýðýmý ifade etmeme gerek yok sanýrým, darýsý bütün turizm merkezlerimizin baþýna diyelim...
Dar sokaklý taþ evlerin dýþ yüzeyleri aslýnda o kadar çok örtüþüyor ki Ege denizi ve adalar mimarisiyle …
Çeþme yarýmadasýndaki evler ile Foça evleri, Ayvalýk-Cunda evleri ve sardunyalarý o kadar akraba ki biribirlerine… Ne var ki, Foça’da bütün sokaklar denize taþar, kafanýzý uzattýðýnýz her pencere her kapý giriþi, çapkýnca bir mavilikle buluþturur sizi sokak ucundan. Foça'da her taþ ev özellikle yazýn sýcaktan, kýþýn soðuk poyraz ve rüzgardan korunacak þekilde yapýlandýrýlmýþtýr vaktiyle…
Alaçatý’da da, týpký Þirince’de olduðu gibi “deniz nerede?” sorusunu aklýndan uzaklaþtýramýyor insan. Gerçekte Alaçatý, Þirince’nin aðýrbaþlý ve aristokrat büyükannesi konumunda olsa da, aralarýndaki benzeþlik tartýþýlabilir zira mimari açýdan tamamen farklýlar, sözünü ettiðim Þirince’deki absürd çarþý baþýbozukluðudur. Bu tür bir çarþýya Alaçatý’da rastlamanýz olanaksýzdýr, diyorum ya; Alaçatý vakur ve aristokrat bir büyükannedir…
Alaçatý’nýn, rüzgarla dans edip þarkýlar söyleyen perilerinin öyküsünü anlatmaya baþlamadan önce, Çeþme yarýmadasýnýn meþhur sakýz dondurmasýný yememe izin verir misiniz? Perileri, yel deðirmenleri arasýnda mý arýyorsunuz? Yanlýþ adres. Yarýmadanýn simgesi haline gelen yalancý karabiber aðaçlarýnýn salkýmlarý arasýnda gizleniyorlar
s a k ý n k i m s e y e s ö y l e m e y i n...
Nurdan ÇAKIR TEZGÝN
"Nurdan ÇAKIR TEZGÝN" bütün yazýlarý için týklayýn...
Çeþme yarýmadasýna gitmiþliðim birçok kereler vakidir. Eskiden, tabiri caiz ise kýl atýn öldüðü ýrak bir noktasýydý Ýzmir’in. Çeþme’ye gidiþin, mecburi dönüþünü özletmesinden baþka neler kalmýþtý belleðimde o eski ziyaretlerimden!
Anakaranýn denizle noktalandýðý bütün ada ve yarýmadalarda hissettiðim o sýnýrlýlýk duygusu sarýyor ruhumu gerilere gittiðimde. Bir Çeþme serüvenim geliyor aklýma, sene 1992 veya 93 olmalý, fotoðraf grubumla bol bol çekim yapmýþtýk... Çeþme’ye giderken aldýðýmýz sulandýrýlmýþ benzin sayesinde sürekli öksüren Lada’mýzýn bizi yolda býrakmasý ve o dönemlerdeki dini bir bayramýn ikinci gecesini, Çeþme oto tamircileri sanayi sitesinde geçirmiþ olduðumuzu anýmsýyorum. Yine anýmsadýðým; Çeþme Emniyet Müdürlüðü centilmen polis memurlarýnýn yardýmseverliðiydi, gece yarýsý tamirci bulmamýza yardýmcý olmuþlardý.
Alaçatý’nýn çakýl taþý mozaikleriyle bezeli tarihi Pazar yeri çarþýsý.
O vakitler Alaçatý henüz Âlâ çatý olmamýþtý tabi. Paþa paþa önce Çeþme kalesini gezip sonra, Kaptan-ý Derya Cezayirli Hasan Paþa'nýn kaplanlý heykeliyle endamlarýmýzý boy boy fotoðraflamýþtýk. Ilýca’da denizden kaynayan sýcak suya ayaklarýmýzý sokmuþ, birkaç kilometre içerideki Alaçatý köyünde (o vakitler tipik bir köydü) bol bol kapý tokmaðý fotoðrafý çektiðimizi anýmsýyorum, haa bir de köyün meydanýndaki cami ve bedestenin avlusundaki yer mozaiklerini fotoðraflamýþtýk…
Çiftlik Köy ve Dalyan Köy’e daha sonraki yýllarda gitmiþtim fakat bunca geliþ gidiþ zamanlarýnda her nedense Alaçatý’nýn iskelesini keþfedemeden dönüp durmuþum Çeþme Yarýmadasýnda!
Alaçatý Ýskele plajý.
Oysa son derece ilginç bir konumu olan Alaçatý Ýskelesi ve Yumru Limaný, yetersiz tabela ve iþaretlendirme sayesinde fark edilmeden geçilen, gizil koy olarak kalýyor yarýmadada.
Foça’dan alýþkýn olduðumuz kent giriþi abartýsýný her yerde arýyor muyuz ne!
Öyle ya, Foça’nýn þehirlerarasý yoldan giriþi öyle birdenbiredir ki, o hýzla denizin içine düþeceksiniz sanýrsýnýz! Foça denizin içinde yaþayan bir kenttir aslýnda, yazýn sýcak günlerinde eðer Foça dýþýna çýktýysanýz dönüþte kenti görmenizle denizin içine düþme isteðiniz ayný saniyeler içinde vuku bulur. Sýcak kentlerin tozu topraðýndan ve kýzgýnlýðýndan kurtulurcasýna cooozzz diye atlamak istersiniz denizi gördüðünüz kýsa yamaç yolun baþýnda.
Alaçatý Ýskelesi (Rüzgar sörfü cenneti)
Ýnsanoðlu seyahatlerinde alýþkanlýklarýný da beraberinde götürüyor, her kentin konumu ayný tarzda sarýp sarmalayacak deðil elbet kiþileri. Bazý kent ve yerleþimler farklý sürprizlerle karþýlar gelenleri. Bilmeyenlerce görmeden geçip gitme ihtimali yüksek olan Alaçatý Ýskelesi’ne ulaþabilmek belki bu yüzden kolay deðildi! Alaçatý’nýn Ilýca’ya olan yol baðlantýlarý nedeniyle, Ilýca’yý Alaçatý’nýn sahil þeridi olma yanýlgýsýna düþürüyor ilk gelenleri. Çünkü; Hiçbir yerde “Alaçatý Ýskele” diye yazan doðru düzgün bir kavþak tabela ve iþaretleme sistemi mevcut deðil. Sheraton Çeþme Hotel'in devasa külliyatýný uzaktan görmesek, Ilýca'ya gelmiþ olduðumuzu da farketmiyecektik...
Alaçatý’nýn simgesi tarihi rüzgar deðirmenleri
Alaçatý Belediye binasýnýn önüne geldiðinizde merkezi iþaret eden görünür bir levhaya da rastlayamadýk fakat, ayný dönemeci birkaç defa turlayýnca asýl merkezi bulduk! Eski yel deðirmenleri neredeyse gözümüze batacakmýþ!
Baþta Çeþme Belediyesi olmak üzere, Alaçatý, Þifne, Ilýca, Ildýrý Belediyelerinin yön gösteren tabelalara pek raðbet etmemeleri Çeþme Yarýmadasý'nda oldukça göze batmakta. Karayollarýnýn ana arter tabela sistemleri de olmasa, gelen turist epey eziyet çekecek...
Alaçatý'da o ne renk cümbüþü öyle…
Alaçatý’da daha önceki gidiþlerimde fark etmediðim renklerle karþýlaþýnca bu defa þaþkýnlýðýmý gizleyemedim. Bu kadar kýsa sürede nasýl bir deðiþim bu! Ýskemlelerin mor, leylak, saks mavi, çivit mavi, kýrmýzý, pembe ve yeþil tonlarý alýþkýn olduðumuz Efes Pilsen’li kahverengi tahta iskemle masa furyasýndan sonra, bir Renoir tablosunun içine girmiþsiniz de az sonra sardunyalarý dansa kaldýracakmýþsýnýz hissine kaptýrýyor insaný. Alaçatý’da plastik sandalye ve masaya rastlamadýðýmý ifade etmeme gerek yok sanýrým, darýsý bütün turizm merkezlerimizin baþýna diyelim...
Alaçatý sokaklarý
Dar sokaklý taþ evlerin dýþ yüzeyleri aslýnda o kadar çok örtüþüyor ki Ege denizi ve adalar mimarisiyle …
Çeþme yarýmadasýndaki evler ile Foça evleri, Ayvalýk-Cunda evleri ve sardunyalarý o kadar akraba ki biribirlerine… Ne var ki, Foça’da bütün sokaklar denize taþar, kafanýzý uzattýðýnýz her pencere her kapý giriþi, çapkýnca bir mavilikle buluþturur sizi sokak ucundan. Foça'da her taþ ev özellikle yazýn sýcaktan, kýþýn soðuk poyraz ve rüzgardan korunacak þekilde yapýlandýrýlmýþtýr vaktiyle…
Alaçatý’da da, týpký Þirince’de olduðu gibi “deniz nerede?” sorusunu aklýndan uzaklaþtýramýyor insan. Gerçekte Alaçatý, Þirince’nin aðýrbaþlý ve aristokrat büyükannesi konumunda olsa da, aralarýndaki benzeþlik tartýþýlabilir zira mimari açýdan tamamen farklýlar, sözünü ettiðim Þirince’deki absürd çarþý baþýbozukluðudur. Bu tür bir çarþýya Alaçatý’da rastlamanýz olanaksýzdýr, diyorum ya; Alaçatý vakur ve aristokrat bir büyükannedir…
Alaçatý’nýn, rüzgarla dans edip þarkýlar söyleyen perilerinin öyküsünü anlatmaya baþlamadan önce, Çeþme yarýmadasýnýn meþhur sakýz dondurmasýný yememe izin verir misiniz? Perileri, yel deðirmenleri arasýnda mý arýyorsunuz? Yanlýþ adres. Yarýmadanýn simgesi haline gelen yalancý karabiber aðaçlarýnýn salkýmlarý arasýnda gizleniyorlar
s a k ý n k i m s e y e s ö y l e m e y i n...
Nurdan ÇAKIR TEZGÝN
"Nurdan ÇAKIR TEZGÝN" bütün yazýlarý için týklayýn...