Nurdan ÇAKIR TEZGÝN
Ali Ekber Çiçek Tahtakuþlar'da
Leylekler, biz yanlarýndan geçerken tek ayak üstü tarlalardaydý , ne zaman tek ayak duran leylek görsem cezalý sanýyorum onu veya kendimi! Çocukluðumun 3-5 dakikalýk tek ayak üstü durma cezalarým geliyor aklýma, babamýn uzmanlýk terbiye þekliydi bu 5-7 yaþým arasý. Kaþlarýný çatarak verirdi cezamý, oturma odasý duvarý veya kapsýnýn arkasýnda dikilirdim ibret olsun bana diye, o yaptýðým yaramazlýk her neyse! Gelmesin diyorum, böyle cezalý anýlar aklýma fakat; geliyor ne yapabilirim...
Son sürat gezi modundayýz yine, maþallah! Leyleklerden daha çok seyahat ettiðimiz aþikâr. Eþ dost, aman ev eþyalarýnýzla gezmeyin sýrt çantanýz yeterli diyorlar. (Haklýlar, kendimizi taþýmak evi taþýmaktan kolay) Tahtakuþlar Köyü'nün Ata mezarlýðýnda düzenlenen, hayýr (hayrat) ve Hýdýrellez törenindeyiz bu yýl da. Bu defa kadro farklý, Filiz ve Hakan katýlamadýlar. Orhan Doruk; Hýdýrellez programýna "erik çalma" etkinliðini koyduðu için midir bilinmez, gezi çantamýz dünden hazýrdý, yola çýkýverdik...
Geçen yýl þaþkýn ve hayran bakýþlarla izlediðim bu törenin, bu yýl henüz topraðý kurumamýþ bir misafiri var; 26 Nisan 2006’da vefat eden Ali Ekber Çiçek.
Alevi-Bektaþi kültürünün, insan sevgisini yansýtan felsefesiyle türküleri ve derlemeleriyle, sadece Alevi-Bektaþiler tarafýndan deðil, her kesim tarafýndan dinlenen, sevilen, saygýn bir ustaydý Ali Ekber Çiçek.
Tahtakuþlar Köyü'nün bu çamlar altýndaki tepe mezarlýðýnýn en esintili köþesini, türkü üstadý Ali Ekber Çiçek'e tahsis etmiþler. Vasiyeti varmýþ. "Beni Tahtakuþlar'a gömün" demiþ. Yaslandýðý Kaz Daðlarý'nýn (Ýda) serinliðine, göz alabildiðine uzanan Edremit Körfezi'nin maviliðine gömülmek istemiþ...
Kalabalýk, akýn akýn yine çamlý tepeye doðru týrmanmakta; ellerde çiçekler rengarenk; yöre giysileri, üç etekler; yiyecek sepetleri, tepsiler izzeti ikram dolu... Denizin tuzu çamlarýn reçinesi genzi yalayýp geçerken, deniz tarafýndan gelen sazýn ezgilerine doðru yöneliyoruz. Rahmetli Ali Ekber Çiçek'in yamaçtaki mezarýnýn etrafý adeta insan seli. Aþýðýn biri sazýna döküyor içini boðuk ve yanýk sesiyle, sayýsýz çelenkler dizilmiþ mezarýn yamaçlarýna, kurumuþu tazesi, alý moru, çiçek çiçek çiçek... Ali Ekber Çiçek.
"El Vurup Yâremi Ýncitme Tabib,
Bilmem Sýhhat Bulmaz Hicraneler Var.
Dest Vurup Da Yârem Eylersin Derman,
Her Can Kabul Etmez Viraneler Var."*
Bizim konuk olduðumuz (Hasan oðlu Salman Çetin) Gülsün Çetin'in aile mezarýnýn baþýndayýz. Geçen yýlki seremoniler birer ikiþer yine yaþandý... Közde kahveler, çerez, meþrubat ve yeþil sebzelerle, hamuriþi donatýlmýþ sofralar... Yine bahar sebzelerinin piþirilip sunulduðu hayrat sofralarý... Bu defa biz de hazýrlýklýyýz! Yedi çeþit baharatlý otlardan yaptýðým kabak mücverim, günün en özel yiyeceðiydi. Selanik usulü Kaymaklý Kýrma böreðime pek itibar eden olmadý, çünkü her yer binbir çeþit börek doluydu.
Bu yýlki hayrat sofrasýnda üç ayrý bölgeden gelen Aleviler vardý (tabi bizim dýþýmýzdakiler, biz neyiz!) Kazdaðlarý'nýn Türkmen Alevilerinin yaný sýra Tokat ve Antep Alevilerinin hançerelerini yýrtarcasýna çýkardýklarý sesler, farklý kültürlerden gelmiþliði haykýrýyordu kulaklarýmýza. Geniþ meydan sofrasýný iyice zenginleþtiren bu mozaik, derin muhabbetlerin de tava gelmesine imkan saðladý tüm doðallýðýyla.
Tahtakuþlar Köyü'nün renkli simalarýndan Yazgülü teyzenin soframýza misafir gelmesiyle daha bir hararetleniyor muhabbet. Yazgülü, 1974 Kýbrýs Barýþ Harekatý'nda biricik oðlunu þehit vermiþ, Beþparmak Daðlarý'nda. Þehit anasý olmanýn geniþ yürekliliðiyle efelenircesine giriþiyor muhabbete ve sofradaki zeytinyaðlý yaprak sarmasýna... Antepli misafirin, "bu da bizim Kürt ketesi" diyerek ikram ettiði patatesli ketenin de tadýna bakýyoruz Yazgülü'yle birlikte... Tokatlý misafirin Bektaþi þeyhinden söze girmesiyle, baþýndaki yazmasýna vura vura "kýzýlbaþýn baþýyým ben" diye nakarat tutan Yazgülü'nün, onca yaþýna raðmen enerjisine hayran kalýyoruz.
Öðle saatlerinde sofralar toplandý, çamlý tepenin mübarek Uzun Dedesi (boyutu en uzun mezar) son kez selâmlanýp vedalaþýldý, aile mezarlarýnýn çiçekleri tekrardan sulandý ve "yalnýz" dedikleri (ziyaretçisi olmayan) bir mezar da ziyaret edildikten sonra, tören sona ermiþ oldu.
Misafiri olduðumuz Türkmen Alevisi Çetin ailesi, Orhan Doruk'u ve bizi köydeki evlerine davet ettiler. Orhan'ýn 1995 yýlýnda çektiði Sarý Kýz Yaylasý törenlerinin video filmini izledik, gelecek Aðustos ayýnda gitmeye heveslendik.
Sarýkýz Yaylasý'na çok eskiden saatler süren yolculuklarla çýkýlýrmýþ. Þimdi geniþ ve rahat bir yol yapýlmýþ askeriye tarafýndan. Yol yapýlmýþ fakat; Milli Parklar Müdüriyeti yaylaya çýkýþlarý kýsýtlayan bir kontrol mekanizmasý geliþtirmiþ. Köylü bu konudan oldukça rahatsýz! Sarýkýz Yaylasý'na istedikleri zaman çýkamamak, yüzyýllardýr koruyup varolduklarý bu daðlardan bir tutam ot, çiçek veya birkaç kozalak toplayamamak, köylüleri rahatsýz ediyor.
Tahtakuþlar’a ve Çetin ailesine veda edip ayrýlacaðýmýz sýrada Gülsün Çetin ellerimize zeytin kavanozlarý ve zeytinyaðý þiþeleri tutuþturdu, mahcup kalarak teþekkür ettik... Halis, katkýsýz süper lezzette zeytinyaðýnýn tadýný geçen yýldan biliyoruz, sevindik tabi...
Ondörtbin yýl gezdim pervanelikte,
Sýdký ismin duydum divanelikte.
Ýçtim þarabýný mestanelikte,
Kýrklarýn ceminde dara düþ oldum.
Kýrklarýn ceminde Haydar, Haydar,
Haydar Haydar, dara düþ oldum. **
7 Mayýs 2006
Tahtakuþlar-Edremit
Nurdan Çakýr TEZGÝN
*El Vurup Yaremi Ýncitme Tabip/Tokat/Zile-Sadýk Doðanay-Ali Ekber Çiçek
**Ondörtbin Yýl Gezdim Pervanelikte /Erzincan-Ali Ekber Çiçek
Not: Ali Ekber Çiçek hakkýndaki bilgiler ve türkü sözleri, www.turkuler.com'dan alýnmýþtýr, teþekkür ederim.
Nurdan ÇAKIR TEZGÝN
"Nurdan ÇAKIR TEZGÝN" bütün yazýlarý için týklayýn...
Leylekler, biz yanlarýndan geçerken tek ayak üstü tarlalardaydý , ne zaman tek ayak duran leylek görsem cezalý sanýyorum onu veya kendimi! Çocukluðumun 3-5 dakikalýk tek ayak üstü durma cezalarým geliyor aklýma, babamýn uzmanlýk terbiye þekliydi bu 5-7 yaþým arasý. Kaþlarýný çatarak verirdi cezamý, oturma odasý duvarý veya kapsýnýn arkasýnda dikilirdim ibret olsun bana diye, o yaptýðým yaramazlýk her neyse! Gelmesin diyorum, böyle cezalý anýlar aklýma fakat; geliyor ne yapabilirim...
Son sürat gezi modundayýz yine, maþallah! Leyleklerden daha çok seyahat ettiðimiz aþikâr. Eþ dost, aman ev eþyalarýnýzla gezmeyin sýrt çantanýz yeterli diyorlar. (Haklýlar, kendimizi taþýmak evi taþýmaktan kolay) Tahtakuþlar Köyü'nün Ata mezarlýðýnda düzenlenen, hayýr (hayrat) ve Hýdýrellez törenindeyiz bu yýl da. Bu defa kadro farklý, Filiz ve Hakan katýlamadýlar. Orhan Doruk; Hýdýrellez programýna "erik çalma" etkinliðini koyduðu için midir bilinmez, gezi çantamýz dünden hazýrdý, yola çýkýverdik...
Geçen yýl þaþkýn ve hayran bakýþlarla izlediðim bu törenin, bu yýl henüz topraðý kurumamýþ bir misafiri var; 26 Nisan 2006’da vefat eden Ali Ekber Çiçek.
Alevi-Bektaþi kültürünün, insan sevgisini yansýtan felsefesiyle türküleri ve derlemeleriyle, sadece Alevi-Bektaþiler tarafýndan deðil, her kesim tarafýndan dinlenen, sevilen, saygýn bir ustaydý Ali Ekber Çiçek.
Tahtakuþlar Köyü'nün bu çamlar altýndaki tepe mezarlýðýnýn en esintili köþesini, türkü üstadý Ali Ekber Çiçek'e tahsis etmiþler. Vasiyeti varmýþ. "Beni Tahtakuþlar'a gömün" demiþ. Yaslandýðý Kaz Daðlarý'nýn (Ýda) serinliðine, göz alabildiðine uzanan Edremit Körfezi'nin maviliðine gömülmek istemiþ...
Kalabalýk, akýn akýn yine çamlý tepeye doðru týrmanmakta; ellerde çiçekler rengarenk; yöre giysileri, üç etekler; yiyecek sepetleri, tepsiler izzeti ikram dolu... Denizin tuzu çamlarýn reçinesi genzi yalayýp geçerken, deniz tarafýndan gelen sazýn ezgilerine doðru yöneliyoruz. Rahmetli Ali Ekber Çiçek'in yamaçtaki mezarýnýn etrafý adeta insan seli. Aþýðýn biri sazýna döküyor içini boðuk ve yanýk sesiyle, sayýsýz çelenkler dizilmiþ mezarýn yamaçlarýna, kurumuþu tazesi, alý moru, çiçek çiçek çiçek... Ali Ekber Çiçek.
"El Vurup Yâremi Ýncitme Tabib,
Bilmem Sýhhat Bulmaz Hicraneler Var.
Dest Vurup Da Yârem Eylersin Derman,
Her Can Kabul Etmez Viraneler Var."*
Bizim konuk olduðumuz (Hasan oðlu Salman Çetin) Gülsün Çetin'in aile mezarýnýn baþýndayýz. Geçen yýlki seremoniler birer ikiþer yine yaþandý... Közde kahveler, çerez, meþrubat ve yeþil sebzelerle, hamuriþi donatýlmýþ sofralar... Yine bahar sebzelerinin piþirilip sunulduðu hayrat sofralarý... Bu defa biz de hazýrlýklýyýz! Yedi çeþit baharatlý otlardan yaptýðým kabak mücverim, günün en özel yiyeceðiydi. Selanik usulü Kaymaklý Kýrma böreðime pek itibar eden olmadý, çünkü her yer binbir çeþit börek doluydu.
Bu yýlki hayrat sofrasýnda üç ayrý bölgeden gelen Aleviler vardý (tabi bizim dýþýmýzdakiler, biz neyiz!) Kazdaðlarý'nýn Türkmen Alevilerinin yaný sýra Tokat ve Antep Alevilerinin hançerelerini yýrtarcasýna çýkardýklarý sesler, farklý kültürlerden gelmiþliði haykýrýyordu kulaklarýmýza. Geniþ meydan sofrasýný iyice zenginleþtiren bu mozaik, derin muhabbetlerin de tava gelmesine imkan saðladý tüm doðallýðýyla.
Tahtakuþlar Köyü'nün renkli simalarýndan Yazgülü teyzenin soframýza misafir gelmesiyle daha bir hararetleniyor muhabbet. Yazgülü, 1974 Kýbrýs Barýþ Harekatý'nda biricik oðlunu þehit vermiþ, Beþparmak Daðlarý'nda. Þehit anasý olmanýn geniþ yürekliliðiyle efelenircesine giriþiyor muhabbete ve sofradaki zeytinyaðlý yaprak sarmasýna... Antepli misafirin, "bu da bizim Kürt ketesi" diyerek ikram ettiði patatesli ketenin de tadýna bakýyoruz Yazgülü'yle birlikte... Tokatlý misafirin Bektaþi þeyhinden söze girmesiyle, baþýndaki yazmasýna vura vura "kýzýlbaþýn baþýyým ben" diye nakarat tutan Yazgülü'nün, onca yaþýna raðmen enerjisine hayran kalýyoruz.
Öðle saatlerinde sofralar toplandý, çamlý tepenin mübarek Uzun Dedesi (boyutu en uzun mezar) son kez selâmlanýp vedalaþýldý, aile mezarlarýnýn çiçekleri tekrardan sulandý ve "yalnýz" dedikleri (ziyaretçisi olmayan) bir mezar da ziyaret edildikten sonra, tören sona ermiþ oldu.
Misafiri olduðumuz Türkmen Alevisi Çetin ailesi, Orhan Doruk'u ve bizi köydeki evlerine davet ettiler. Orhan'ýn 1995 yýlýnda çektiði Sarý Kýz Yaylasý törenlerinin video filmini izledik, gelecek Aðustos ayýnda gitmeye heveslendik.
Sarýkýz Yaylasý'na çok eskiden saatler süren yolculuklarla çýkýlýrmýþ. Þimdi geniþ ve rahat bir yol yapýlmýþ askeriye tarafýndan. Yol yapýlmýþ fakat; Milli Parklar Müdüriyeti yaylaya çýkýþlarý kýsýtlayan bir kontrol mekanizmasý geliþtirmiþ. Köylü bu konudan oldukça rahatsýz! Sarýkýz Yaylasý'na istedikleri zaman çýkamamak, yüzyýllardýr koruyup varolduklarý bu daðlardan bir tutam ot, çiçek veya birkaç kozalak toplayamamak, köylüleri rahatsýz ediyor.
Tahtakuþlar’a ve Çetin ailesine veda edip ayrýlacaðýmýz sýrada Gülsün Çetin ellerimize zeytin kavanozlarý ve zeytinyaðý þiþeleri tutuþturdu, mahcup kalarak teþekkür ettik... Halis, katkýsýz süper lezzette zeytinyaðýnýn tadýný geçen yýldan biliyoruz, sevindik tabi...
Ondörtbin yýl gezdim pervanelikte,
Sýdký ismin duydum divanelikte.
Ýçtim þarabýný mestanelikte,
Kýrklarýn ceminde dara düþ oldum.
Kýrklarýn ceminde Haydar, Haydar,
Haydar Haydar, dara düþ oldum. **
7 Mayýs 2006
Tahtakuþlar-Edremit
Nurdan Çakýr TEZGÝN
*El Vurup Yaremi Ýncitme Tabip/Tokat/Zile-Sadýk Doðanay-Ali Ekber Çiçek
**Ondörtbin Yýl Gezdim Pervanelikte /Erzincan-Ali Ekber Çiçek
Not: Ali Ekber Çiçek hakkýndaki bilgiler ve türkü sözleri, www.turkuler.com'dan alýnmýþtýr, teþekkür ederim.
Nurdan ÇAKIR TEZGÝN
"Nurdan ÇAKIR TEZGÝN" bütün yazýlarý için týklayýn...