Erol ÇINAR
Kent Arayýþlarý
Birçok insan hayallerle süslediði, tanýmadýðý kentlerin, yaþadýðý kentlerden daha güzel ve gizemli olduðunu düþünür. Belki de bilinmeyene olan özlemin dayanýlmaz çekiciliði böyle bir hayale insaný sürükler. Belki de Prost haklý. Bakýn ne diyor. “En güzel cennetler, kayýp cennetlerdir”.
***
En çok kentte sýnýrlar iðfal edilmiþtir. Bazen kontrolümüzde, bazen ise dýþýnda!
***
Barcelona sürreal bir kent. Gaudi’nin izini her yerde görebilirsiniz. Budapeþte görülmeye deðer. Tuna nehrinin ýþýltýsý her mekanda. Londra güzel kent, yalnýz biraz tek düze. Bütün binalar iki sütunlu, bir kapýlý ve birinci katta bir balkon. Prag, hüzün ve aþkýn kenti. Kentin tarih içindeki sessizliði yol gösterir sanki. Kendini siluetler ardýnda gizleyen kentin çaðýran sesidir bu. New York mimarisi ile olaðan üstü zarif ifade tarzýnýn nefes aldýðý mekanlara sahip. Ýstanbul, görkemli ve sefil, varlýklý ve yoksul. her þeyden var. Ve Ankara. Oldukça düz ayak, yaþamayý kolaylaþtýran, güvenli yerleþim bölgeleri. Sokaklarý cetvelle çizilmiþçesine, belli aralarla caddelere açýlýr. Yaya dolaþsanýz bile umulmadýk bir çýkmaz sokakla, birdenbire karþýnýza çýkan bir deniz ya da göl görüntüsüyle sizi þaþýrtma olasýlýklarý yoktur.
***
Týpký diðer kentlerde olduðu gibi görünürde her þey olaðan ve olaðana uygun. Birbirini uzaktan süzen iki sevgilidir; Ýstanbul. Karþýdan bakanlar için birbirlerine göz kýrparlar, hatta ölesiye kýskanýrlar birbirlerini. Oysa Ýstanbul’da aþk yaþýyan yalnýzca iki karþý kýyý deðildir, insanlarda aþkýn tadýný çýlgýnca çýkarýrlar. Ýstanbul’da âþýk olmamak, kaný kaynamamak, þiir yazmamak, þarký söylememek, sevdadan hafifleyip rengârenk kelebekler gibi kendini kanatlanmýþ, uçuyormuþ gibi hissetmemek... olur mu hiç?. Bu kent her þeyden ve herkesten önce davranýr sevgilileri birleþtirmekte.
***
Bir kenti anlatan bulmacalarýn ipuçlarý sokak aralarýnda görülür. Bu yüzden, ne turistlerin rotasýnda, ne de günlük koþuþturmalarýn izinde olunmalýdýr. Arka sokaklarýnda, rehber anlatýmlarýnýn dýþýna düþmüþ küçük ayrýntýlarýnda dolaþarak birçok yer keþfedilir. Ýþte o zaman insan yaþamýnda ziyaret ettiði kentlerin seslerini, kokularýný, renklerini sokak aralarýnda yakalayabilir.
***
Kent hayatý her zaman doðayý aþýrý duygulu bir biçimde görme eðilimi yaratmýþtýr. Doða bir bahçe, bir pencereyle çerçevelenmiþ bir manzara ya da bir özgürlük alaný olarak düþünülür. Oysa doða enerji ve savaþým demektir. Karmaþanýn, koþuþturmanýn girdabýna mý saplanmýþýz, doðaya saklanýrýz. Doðanýn tek düzeliðinden, yalýnlýðýndan mý sýkýldýk, kentle buluþuruz. Sonu gelmeyen bu döngü sürer, gider.
***
Ýstanbul, Ankara, Stockholm, Londra, Toronto, Montreal ya da New York… Nerede olursanýz olun, hepimiz ayný kuvvete, tek bir yasaya baðlýyýz. Ýþte bu kentin çekim kuvvetidir.
***
Gerçek kent bize gizliden seslenir. Görmesini, dinlemesini bilenler, kentin gizli kodlarýný çözenler bu sessiz çýðlýða kulak kabartýrlar. Bazen kent ziyaretçilerini küçümsemekten, kendini gözler önüne sermekten asla çekinmez. Hatta þaþýrtýr ve sarsar. O da insanlarý tutkularý kadar çeþitlidir. Doymaz, kanaatkar, hayalperest, gerçekçi, gizemli, uyuþuk, sabýrsýz ve endiþelidir.
***
Bazý kentlerin suskunluðu onun sýkýntýlarýný ele veriyor.
***
Kent ilk önce görüntülerle, yüzleþtirir gelenleri. Gerçek kent hayalinin gerisinde, yapýlarýn ardýnda gizlidir. Ona ulaþtýðýný sanmak, kentin kendini görünmez kýlma yöntemidir yalnýzca. karþýlaþmalarý, rastlantýlarý algýyamayanlar, yalnýzca görüntülerin peþinden gidenler, gerçek kenti asla göremeyecek olanlardýr.
***
Kaldýrýmlarda kentin kalabalýklarý telaþlý yürümekte, maðaza vitrinlerinde ise rengarenk ýþýklar raks etmektedir. kentte alýþveriþin albenisi insaný farklý uçlara iterek yaþamdan daha fazla keyif almamýza yardým ediyor.
***
Uysal bir seviþmenin sise yansýyan yüzü görünür uzaklarda. Güneþin sisle seviþmesi ve kentle arasýnda, onunla öpüþen tek þey olan siluetler. Durgun nehir göz alabildiðine uzarken, sisler altýndaki siluetler su üstüne yükselir. Yakýn ve dost yüzlerin gölgeleri düþmüþtür suya. Martýlar uçar size doðru, karþý tepelerden. Puslu bulutlar selamlayarak geçer. Ýstanbul’un cazibesi siluetlerin eþliðinde benliðinizin kapýsýný usulcacýk çalýverir!
Erol ÇINAR
erol.cinar@doruk.net.tr
Birçok insan hayallerle süslediði, tanýmadýðý kentlerin, yaþadýðý kentlerden daha güzel ve gizemli olduðunu düþünür. Belki de bilinmeyene olan özlemin dayanýlmaz çekiciliði böyle bir hayale insaný sürükler. Belki de Prost haklý. Bakýn ne diyor. “En güzel cennetler, kayýp cennetlerdir”.
En çok kentte sýnýrlar iðfal edilmiþtir. Bazen kontrolümüzde, bazen ise dýþýnda!
Barcelona sürreal bir kent. Gaudi’nin izini her yerde görebilirsiniz. Budapeþte görülmeye deðer. Tuna nehrinin ýþýltýsý her mekanda. Londra güzel kent, yalnýz biraz tek düze. Bütün binalar iki sütunlu, bir kapýlý ve birinci katta bir balkon. Prag, hüzün ve aþkýn kenti. Kentin tarih içindeki sessizliði yol gösterir sanki. Kendini siluetler ardýnda gizleyen kentin çaðýran sesidir bu. New York mimarisi ile olaðan üstü zarif ifade tarzýnýn nefes aldýðý mekanlara sahip. Ýstanbul, görkemli ve sefil, varlýklý ve yoksul. her þeyden var. Ve Ankara. Oldukça düz ayak, yaþamayý kolaylaþtýran, güvenli yerleþim bölgeleri. Sokaklarý cetvelle çizilmiþçesine, belli aralarla caddelere açýlýr. Yaya dolaþsanýz bile umulmadýk bir çýkmaz sokakla, birdenbire karþýnýza çýkan bir deniz ya da göl görüntüsüyle sizi þaþýrtma olasýlýklarý yoktur.
Týpký diðer kentlerde olduðu gibi görünürde her þey olaðan ve olaðana uygun. Birbirini uzaktan süzen iki sevgilidir; Ýstanbul. Karþýdan bakanlar için birbirlerine göz kýrparlar, hatta ölesiye kýskanýrlar birbirlerini. Oysa Ýstanbul’da aþk yaþýyan yalnýzca iki karþý kýyý deðildir, insanlarda aþkýn tadýný çýlgýnca çýkarýrlar. Ýstanbul’da âþýk olmamak, kaný kaynamamak, þiir yazmamak, þarký söylememek, sevdadan hafifleyip rengârenk kelebekler gibi kendini kanatlanmýþ, uçuyormuþ gibi hissetmemek... olur mu hiç?. Bu kent her þeyden ve herkesten önce davranýr sevgilileri birleþtirmekte.
Bir kenti anlatan bulmacalarýn ipuçlarý sokak aralarýnda görülür. Bu yüzden, ne turistlerin rotasýnda, ne de günlük koþuþturmalarýn izinde olunmalýdýr. Arka sokaklarýnda, rehber anlatýmlarýnýn dýþýna düþmüþ küçük ayrýntýlarýnda dolaþarak birçok yer keþfedilir. Ýþte o zaman insan yaþamýnda ziyaret ettiði kentlerin seslerini, kokularýný, renklerini sokak aralarýnda yakalayabilir.
Kent hayatý her zaman doðayý aþýrý duygulu bir biçimde görme eðilimi yaratmýþtýr. Doða bir bahçe, bir pencereyle çerçevelenmiþ bir manzara ya da bir özgürlük alaný olarak düþünülür. Oysa doða enerji ve savaþým demektir. Karmaþanýn, koþuþturmanýn girdabýna mý saplanmýþýz, doðaya saklanýrýz. Doðanýn tek düzeliðinden, yalýnlýðýndan mý sýkýldýk, kentle buluþuruz. Sonu gelmeyen bu döngü sürer, gider.
Ýstanbul, Ankara, Stockholm, Londra, Toronto, Montreal ya da New York… Nerede olursanýz olun, hepimiz ayný kuvvete, tek bir yasaya baðlýyýz. Ýþte bu kentin çekim kuvvetidir.
Gerçek kent bize gizliden seslenir. Görmesini, dinlemesini bilenler, kentin gizli kodlarýný çözenler bu sessiz çýðlýða kulak kabartýrlar. Bazen kent ziyaretçilerini küçümsemekten, kendini gözler önüne sermekten asla çekinmez. Hatta þaþýrtýr ve sarsar. O da insanlarý tutkularý kadar çeþitlidir. Doymaz, kanaatkar, hayalperest, gerçekçi, gizemli, uyuþuk, sabýrsýz ve endiþelidir.
Bazý kentlerin suskunluðu onun sýkýntýlarýný ele veriyor.
Kent ilk önce görüntülerle, yüzleþtirir gelenleri. Gerçek kent hayalinin gerisinde, yapýlarýn ardýnda gizlidir. Ona ulaþtýðýný sanmak, kentin kendini görünmez kýlma yöntemidir yalnýzca. karþýlaþmalarý, rastlantýlarý algýyamayanlar, yalnýzca görüntülerin peþinden gidenler, gerçek kenti asla göremeyecek olanlardýr.
Kaldýrýmlarda kentin kalabalýklarý telaþlý yürümekte, maðaza vitrinlerinde ise rengarenk ýþýklar raks etmektedir. kentte alýþveriþin albenisi insaný farklý uçlara iterek yaþamdan daha fazla keyif almamýza yardým ediyor.
Uysal bir seviþmenin sise yansýyan yüzü görünür uzaklarda. Güneþin sisle seviþmesi ve kentle arasýnda, onunla öpüþen tek þey olan siluetler. Durgun nehir göz alabildiðine uzarken, sisler altýndaki siluetler su üstüne yükselir. Yakýn ve dost yüzlerin gölgeleri düþmüþtür suya. Martýlar uçar size doðru, karþý tepelerden. Puslu bulutlar selamlayarak geçer. Ýstanbul’un cazibesi siluetlerin eþliðinde benliðinizin kapýsýný usulcacýk çalýverir!
Erol ÇINAR
erol.cinar@doruk.net.tr
"Erol ÇINAR" bütün yazýlarý için týklayýn...