Zuhal ÖZÜGÜL
AMELÝA / Göklerin avaresi
AMELÝA / Göklerin avaresi
ABD/ Kanada /2009
Hillary Swank : Amelia Earhart
Richard Gere : Georg Putnam
Ewan MCGregor : Gene Vidal
Yönetmen : Mira Nair
Senaryo : Ronald Bass-Anna Hamilton Phelan
“Ýnsanlar, baþlarýna gelenler için hep içinde bulunduklarý durumu suçlarlar. Ben durumlara inanmam. Bu dünyada baþarýlý olan insanlar istedikleri durumlarý arayan ve bulamadýklarý zaman onlarý yaratanlardýr.”
Belki de, evlilik tarihinde, müstakbel eþiyle yazýlý anlaþma yapan ilk kadýn Amelia Earhart’týr. Anlaþmanýn içeriði þöyledir: 1- uçmamý engellemeyeceksin 2- özgürlüðümü kýsýtlamayacaksýn.
Zaten 6 kez evlenme teklif etmiþ olan Georg Putnam (biraz tereddüt etse de) imzalar bu anlaþmayý.
Amelia ilk kadýn pilot olmayý da baþarmýþtýr.
1928 yýlýnda Atlantiði uçarak geçen ilk kadýn olur. Kendisi bunu : “Maalesef yolcu olarak”
diye ifade eder.
Uçak yol alýrken o gökyüzünü hayranlýkla izler. Ancak daha ilk dakikada tek baþýna uçmayý kafasýna koyar.
Onu filmde canlandýran Hillary Swank da yaþamý mücadele ile geçmiþ, deyim yerindeyse her þeyi söke söke almýþ bir kadýn. 1974 yýlýnda Washington’da doðan Hillary, çok küçük yaþta oyuncu olmak istediðini anlamýþ ve zor bir yol izlemiþ. Sinema endüstrisi kapýlarýný hiç de kolay açmýyor.
1897 yýlýnda Kansas’da doðan Amelia da, daha küçük bir kýz çocuðuyken cinsiyet ayýrýmýnýn farkýna varýr. O da “durumunu yaratmak” için zor bir yolu seçer. Mücadele!
Uçuþ ücreti 1000 dolarý ödeyebilmek için 28 farklý iþlerde çalýþýr. Ancak, yayýncý Georg Putnam’ý (müstakbel eþi) tanýdýktan sonra onun maddi manevi desteði ile kendini uçuþlara verir. Ýlk uçuþtan sonra (Atlantiði yolcu olarak) ülkede kahraman gibi karþýlanýr. Kutlamalar, konferanslar, röportajlar sürer. Her etkinlikte kadýn sorununu öne çýkarýr. Kadýnlarýn, teknikte erkeklerden farklý olmadýðýný vurgular. Onlarýn teknik yüksek okullarýna girebilmelerine yol açar.
Onu canlandýran Hillary Swank’da sosyal programlara maddi manevi destek olan bir kadýn. Hayvanlarý seviyor. 3 Milyondan çok sokak hayvanýna barýnma olanaðý bulan bir programý destekliyor. Birkaç filminde izlediðimiz gibi onun güçlü kadýnlarý (mücadeleci) öne çýkaran filmleri seçmesi Amelia’nýn da söylediði gibi “kadýnlarýn erkeklerden birçok konuda farklý olmadýklarýný” göstermek olmalý. Boys Don’t Cry filmindeki rolü Teena Brandan için saçlarýný kazýtmýþ ve bir ay erkek gibi yaþamýþ. Million Dollar Baby’deki rolü ise boksör olmayý aklýna koymuþ bir genç kýz. Her iki film için Oskar alýr.
Amelia, Atlantiði pilot olarak geçme düþüncesini, 1928 yýlýnda Charles Lindberg’den 5 yýl sonra, gerçekleþtirir. Kadýnlar onun cesaretini, baþarýlarýný gördükten sonra pilotluða özenirler. Kadýn pilotlar için Amelia’nýn öncülüðünde bir yarýþma düzenlenir. Amelia artýk tüm kadýnlarýn idolü olmuþtur.
Bu arada kendisi yeni bir denemeyi gerçekleþtirebilmek için çalýþmalara baþlar. 1935 yýlýnda yine Pilot olarak Honolulu (Hawai) ve Oklan (Kaliforniya) arasýnda uçar. Bu yol, Amerika’dan Avrupa’ya uçuþtan daha uzundur aslýnda. Amelia’nýn tek düþüncesi artýk dünya turuna hazýrlanmaktýr.
Bu arada, Gene Vidal isimli bir uçuþ öðretmeni ile kýsa bir aþk yaþar. Bunun olmamasý gerektiðini anlar ve onu sabýrla bekleyen Georg’a döner. Yayýncý olan G.Putnam evlilik anlaþmasýndan mý yoksa Amelia’yý desteklediði için mi “dünya turunun” gerçekleþmesi için para bulmak üzere kollarý sývar.
1937 yýlýnda, Amelia, nihayet heyecanla beklediði rüyasýný gerçekleþtirmek için tüm hazýrlýklarýný tamamlar. Bir yön bulma uzmaný ile dünya turuna çýkmak için gökyüzüne yükselirler. Uçuþ sýrasýnda, bir iki olumsuzluða raðmen tura devam ederler. Pasifik Okyanusunu geçerken telsizinin çalýþmadýðýný fark eder pilot Amelia. Onlarýn inecekleri askeri istasyon telsiscisinin en son duyduðu, “galiba sizin üzerinizde uçuyoruz. Sizi duyamýyorum. Benzinimiz azalýyor.” Maalesef bu sözler Amelia’nýn son sözleridir. Günlerce süren aramalara raðmen onlardan hiçbir þey bulunmaz.
Ancak, bugün bile bu efsane tekrar tekrar gündeme getiriliyor. Bir uçak parçasý bulunsa Electra’dan mý diye tartýþýlýyor. Bir ayakkabý bulunsa Amelia’nýn mý diye gazeteler manþet atýyorlar.
Hillary Swank çok makyaj yapmadan Amelia’ya benzemiþ. Onun yüzündeki gülümsemeyi, sevecen tavýrlarýný ve “dobra dobra” konuþmasýný baþarýyla canlandýrmýþ.
Bu film kýsa sürede sinemalardan kaldýrýlmýþ. Bunu okuduðum zaman pek hayret etmedim. Þöyle düþündüm : Cesur, güçlü ve özgür bir kadýný, Türk kadýn ve erkekleri neden tanýsýn (?)
Zuhal ÖZÜGÜL
"Zuhal ÖZÜGÜL" bütün yazýlarý için týklayýn...
AMELÝA / Göklerin avaresi
ABD/ Kanada /2009
Hillary Swank : Amelia Earhart
Richard Gere : Georg Putnam
Ewan MCGregor : Gene Vidal
Yönetmen : Mira Nair
Senaryo : Ronald Bass-Anna Hamilton Phelan
“Ýnsanlar, baþlarýna gelenler için hep içinde bulunduklarý durumu suçlarlar. Ben durumlara inanmam. Bu dünyada baþarýlý olan insanlar istedikleri durumlarý arayan ve bulamadýklarý zaman onlarý yaratanlardýr.”
Bernard Shaw
Belki de, evlilik tarihinde, müstakbel eþiyle yazýlý anlaþma yapan ilk kadýn Amelia Earhart’týr. Anlaþmanýn içeriði þöyledir: 1- uçmamý engellemeyeceksin 2- özgürlüðümü kýsýtlamayacaksýn.
Zaten 6 kez evlenme teklif etmiþ olan Georg Putnam (biraz tereddüt etse de) imzalar bu anlaþmayý.
Amelia ilk kadýn pilot olmayý da baþarmýþtýr.
1928 yýlýnda Atlantiði uçarak geçen ilk kadýn olur. Kendisi bunu : “Maalesef yolcu olarak”
diye ifade eder.
Uçak yol alýrken o gökyüzünü hayranlýkla izler. Ancak daha ilk dakikada tek baþýna uçmayý kafasýna koyar.
Onu filmde canlandýran Hillary Swank da yaþamý mücadele ile geçmiþ, deyim yerindeyse her þeyi söke söke almýþ bir kadýn. 1974 yýlýnda Washington’da doðan Hillary, çok küçük yaþta oyuncu olmak istediðini anlamýþ ve zor bir yol izlemiþ. Sinema endüstrisi kapýlarýný hiç de kolay açmýyor.
1897 yýlýnda Kansas’da doðan Amelia da, daha küçük bir kýz çocuðuyken cinsiyet ayýrýmýnýn farkýna varýr. O da “durumunu yaratmak” için zor bir yolu seçer. Mücadele!
Uçuþ ücreti 1000 dolarý ödeyebilmek için 28 farklý iþlerde çalýþýr. Ancak, yayýncý Georg Putnam’ý (müstakbel eþi) tanýdýktan sonra onun maddi manevi desteði ile kendini uçuþlara verir. Ýlk uçuþtan sonra (Atlantiði yolcu olarak) ülkede kahraman gibi karþýlanýr. Kutlamalar, konferanslar, röportajlar sürer. Her etkinlikte kadýn sorununu öne çýkarýr. Kadýnlarýn, teknikte erkeklerden farklý olmadýðýný vurgular. Onlarýn teknik yüksek okullarýna girebilmelerine yol açar.
Onu canlandýran Hillary Swank’da sosyal programlara maddi manevi destek olan bir kadýn. Hayvanlarý seviyor. 3 Milyondan çok sokak hayvanýna barýnma olanaðý bulan bir programý destekliyor. Birkaç filminde izlediðimiz gibi onun güçlü kadýnlarý (mücadeleci) öne çýkaran filmleri seçmesi Amelia’nýn da söylediði gibi “kadýnlarýn erkeklerden birçok konuda farklý olmadýklarýný” göstermek olmalý. Boys Don’t Cry filmindeki rolü Teena Brandan için saçlarýný kazýtmýþ ve bir ay erkek gibi yaþamýþ. Million Dollar Baby’deki rolü ise boksör olmayý aklýna koymuþ bir genç kýz. Her iki film için Oskar alýr.
Amelia, Atlantiði pilot olarak geçme düþüncesini, 1928 yýlýnda Charles Lindberg’den 5 yýl sonra, gerçekleþtirir. Kadýnlar onun cesaretini, baþarýlarýný gördükten sonra pilotluða özenirler. Kadýn pilotlar için Amelia’nýn öncülüðünde bir yarýþma düzenlenir. Amelia artýk tüm kadýnlarýn idolü olmuþtur.
Bu arada kendisi yeni bir denemeyi gerçekleþtirebilmek için çalýþmalara baþlar. 1935 yýlýnda yine Pilot olarak Honolulu (Hawai) ve Oklan (Kaliforniya) arasýnda uçar. Bu yol, Amerika’dan Avrupa’ya uçuþtan daha uzundur aslýnda. Amelia’nýn tek düþüncesi artýk dünya turuna hazýrlanmaktýr.
Bu arada, Gene Vidal isimli bir uçuþ öðretmeni ile kýsa bir aþk yaþar. Bunun olmamasý gerektiðini anlar ve onu sabýrla bekleyen Georg’a döner. Yayýncý olan G.Putnam evlilik anlaþmasýndan mý yoksa Amelia’yý desteklediði için mi “dünya turunun” gerçekleþmesi için para bulmak üzere kollarý sývar.
1937 yýlýnda, Amelia, nihayet heyecanla beklediði rüyasýný gerçekleþtirmek için tüm hazýrlýklarýný tamamlar. Bir yön bulma uzmaný ile dünya turuna çýkmak için gökyüzüne yükselirler. Uçuþ sýrasýnda, bir iki olumsuzluða raðmen tura devam ederler. Pasifik Okyanusunu geçerken telsizinin çalýþmadýðýný fark eder pilot Amelia. Onlarýn inecekleri askeri istasyon telsiscisinin en son duyduðu, “galiba sizin üzerinizde uçuyoruz. Sizi duyamýyorum. Benzinimiz azalýyor.” Maalesef bu sözler Amelia’nýn son sözleridir. Günlerce süren aramalara raðmen onlardan hiçbir þey bulunmaz.
Ancak, bugün bile bu efsane tekrar tekrar gündeme getiriliyor. Bir uçak parçasý bulunsa Electra’dan mý diye tartýþýlýyor. Bir ayakkabý bulunsa Amelia’nýn mý diye gazeteler manþet atýyorlar.
Hillary Swank çok makyaj yapmadan Amelia’ya benzemiþ. Onun yüzündeki gülümsemeyi, sevecen tavýrlarýný ve “dobra dobra” konuþmasýný baþarýyla canlandýrmýþ.
Bu film kýsa sürede sinemalardan kaldýrýlmýþ. Bunu okuduðum zaman pek hayret etmedim. Þöyle düþündüm : Cesur, güçlü ve özgür bir kadýný, Türk kadýn ve erkekleri neden tanýsýn (?)
Zuhal ÖZÜGÜL
"Zuhal ÖZÜGÜL" bütün yazýlarý için týklayýn...