Nurdan ÇAKIR TEZGÝN
Saanen Keçisi Abdurrahman Çelebi
Son yýllarda, önceden hiç görmediðim kadar beyaz keçi görür oldum. Meðer Ýsviçre menþeili Saanen denilen bir ýrkmýþ. Bir Saanen keçisidir gidiyor. Adýnýn elbette önemi yok, önemli olan yerli ýrklarýn giderek yok olmasý, giderek olumsuzlanmasý.
Yerli keçilerin ormanlarý yok ediyor iftirasýyla bir çýrpýda azaltýlmasý ne büyük bir hataydý biliyorsunuz deðil mi?
Belki yüksek oranda süt verimleri yoktu ama en azýndan bu coðrafyanýn hayvanýydýlar, bu coðrafyanýn bitki örtüsüyle beslenip bu coðrafyanýn insanýna saðlýklý besin oluþturuyorlardý. Bildiðimiz kara keçiler, kahverengi, boz gri keçiler...
Peki ne oldu da bizim yerli keçiler azaltýlýp ithal keçilerin önü açýldý?
Keçi sütü önem kazandý tabi!
Profosörler, doktorlar keçi peynirini doladýlar dillerine, (haklýlar çünkü keçi sütü ve peyniri gerçekten deðerli) yani Amerika'yý yeniden keþfettiler. Oysa Anadolu insaný zaten biliyordu doðru olaný, kendi ýrklarýnýn doðal besin kaynaklarýyla besleniyordu, kimlerin iþine gelmediyse telef ettiler güzelim yerli ýrklarýmýzý. (Bütün diðer besin kaynaklarýmýz, sarý ineðimiz, çil horozumuz, yerli domatesimiz, pamuðumuz, fýstýðýmýz, Osmanlý çileðimiz, buðdayýmýzda olduðu gibi...)
Ýsviçre iklimine alýþkýn bir ýrký Türkiye koþullarýnda pazarlama ve yaygýnlaþtýrma çabasýný, tarihin tekerrürü olarak görmek zor olmasa gerek.
Matematik çok basit.
Önce yerli keçi ýrký yok ediliyor + Doktorlar keçi peynirli diyetleri tavsiye ediyor + Bunun üzerine bol süt vereceði vaat edilen ithal keçiler pazarlanýyor. Sonuç olarak beþ on yýl sonra ne olacaðý belli olmayan bir keçi ziyanlýðý ile karþý karþýya kalýnabilir, iþin en kötüsü de sözü edilen o kýymetli keçi sütü ve peyniri gerçek besin deðerinden çoktan uzaklaþmýþ olabilir.
Bu senaryo ne kadar tanýdýk deðil mi? Holstein, Montofon ineklerinin Türkiye'ye geliþleri, yavrularýnýn süper damýzlýk olacaðý safsatasý, lakin üçte bir firelerle yaþanan ölümler ve besin deðeri düþük süt üretimleri - katký maddeli - yem - ilaç - bakým masraflarýyla bugün yaþanan inek - süt - et kaosu...
Bunu biz hep yapýyoruz, bari keçide yapmayalým. Yaþananlardan ders almayý öðrenme zamanýmýz gelmiþ geçmiþ olmalýydý!
"Saanen keçisi Ýsviçre'de elde edilmiþ ve dünya'da birçok ülkede, yerli keçileri süt verimi ve döl verimi bakýmýndan geliþtirmek amacýyla hýzla yayýlmýþ deðerli bir ýrktýr. Bu ýrkta süt verimi en baþta gelen özelliktir. Ýyi bakým - besleme þartlarýnda ve küçük sürülerde ortalama laktasyon verimi 800 - 900 kg etrafýnda olup 1500-2000 kg'a çýktýðý görülmüþtür. Sütte yað oraný %3 -4'dür. Bu ýrkta döl verimi de yüksektir, her doðuma ortalama 1.7 - 1.9 yavru düþer. Bir doðumda 3 - 4 yavru hatta 5 yavru elde edildiði görülür."
Nurdan ÇAKIR TEZGÝN
"Nurdan ÇAKIR TEZGÝN" bütün yazýlarý için týklayýn...
Son yýllarda, önceden hiç görmediðim kadar beyaz keçi görür oldum. Meðer Ýsviçre menþeili Saanen denilen bir ýrkmýþ. Bir Saanen keçisidir gidiyor. Adýnýn elbette önemi yok, önemli olan yerli ýrklarýn giderek yok olmasý, giderek olumsuzlanmasý.
Yerli keçilerin ormanlarý yok ediyor iftirasýyla bir çýrpýda azaltýlmasý ne büyük bir hataydý biliyorsunuz deðil mi?
Belki yüksek oranda süt verimleri yoktu ama en azýndan bu coðrafyanýn hayvanýydýlar, bu coðrafyanýn bitki örtüsüyle beslenip bu coðrafyanýn insanýna saðlýklý besin oluþturuyorlardý. Bildiðimiz kara keçiler, kahverengi, boz gri keçiler...
Peki ne oldu da bizim yerli keçiler azaltýlýp ithal keçilerin önü açýldý?
Keçi sütü önem kazandý tabi!
Profosörler, doktorlar keçi peynirini doladýlar dillerine, (haklýlar çünkü keçi sütü ve peyniri gerçekten deðerli) yani Amerika'yý yeniden keþfettiler. Oysa Anadolu insaný zaten biliyordu doðru olaný, kendi ýrklarýnýn doðal besin kaynaklarýyla besleniyordu, kimlerin iþine gelmediyse telef ettiler güzelim yerli ýrklarýmýzý. (Bütün diðer besin kaynaklarýmýz, sarý ineðimiz, çil horozumuz, yerli domatesimiz, pamuðumuz, fýstýðýmýz, Osmanlý çileðimiz, buðdayýmýzda olduðu gibi...)
Ýsviçre iklimine alýþkýn bir ýrký Türkiye koþullarýnda pazarlama ve yaygýnlaþtýrma çabasýný, tarihin tekerrürü olarak görmek zor olmasa gerek.
Matematik çok basit.
Önce yerli keçi ýrký yok ediliyor + Doktorlar keçi peynirli diyetleri tavsiye ediyor + Bunun üzerine bol süt vereceði vaat edilen ithal keçiler pazarlanýyor. Sonuç olarak beþ on yýl sonra ne olacaðý belli olmayan bir keçi ziyanlýðý ile karþý karþýya kalýnabilir, iþin en kötüsü de sözü edilen o kýymetli keçi sütü ve peyniri gerçek besin deðerinden çoktan uzaklaþmýþ olabilir.
Bu senaryo ne kadar tanýdýk deðil mi? Holstein, Montofon ineklerinin Türkiye'ye geliþleri, yavrularýnýn süper damýzlýk olacaðý safsatasý, lakin üçte bir firelerle yaþanan ölümler ve besin deðeri düþük süt üretimleri - katký maddeli - yem - ilaç - bakým masraflarýyla bugün yaþanan inek - süt - et kaosu...
Bunu biz hep yapýyoruz, bari keçide yapmayalým. Yaþananlardan ders almayý öðrenme zamanýmýz gelmiþ geçmiþ olmalýydý!
"Saanen keçisi Ýsviçre'de elde edilmiþ ve dünya'da birçok ülkede, yerli keçileri süt verimi ve döl verimi bakýmýndan geliþtirmek amacýyla hýzla yayýlmýþ deðerli bir ýrktýr. Bu ýrkta süt verimi en baþta gelen özelliktir. Ýyi bakým - besleme þartlarýnda ve küçük sürülerde ortalama laktasyon verimi 800 - 900 kg etrafýnda olup 1500-2000 kg'a çýktýðý görülmüþtür. Sütte yað oraný %3 -4'dür. Bu ýrkta döl verimi de yüksektir, her doðuma ortalama 1.7 - 1.9 yavru düþer. Bir doðumda 3 - 4 yavru hatta 5 yavru elde edildiði görülür."
Nurdan ÇAKIR TEZGÝN
"Nurdan ÇAKIR TEZGÝN" bütün yazýlarý için týklayýn...