Nurdan ÇAKIR TEZGÝN
Zeytinyaðý kaynar kazan!
Zeytinyaðý sektöründe neler oluyor?
Kutsal zeytin aðacý bugünlerde çok sancýlý. Karný aðrýyor, midesi bulanýyor, yapraklarý sararýyor, zeytini azalýyor sanki!
Zeytin meyvesinin suyu olan zeytinyaðý, bir süredir katran karasý karalamalara maruz kalmakta. Üstelik de hasat mevsiminin gelip çattýðý bu güzel günlerde! Strese giren annenin sütü ya azalýr, ya da tamamen kesilir ya iþte bu hengamede zeytininin de sütü yani yaðý ister misiniz kesilsin! Yok öyle, hoþafýn yaðýnýn kesilmesine de benzemez bu iþ, koskoca bir sektör hatta, sektörler var ardýnda...
Hasat zamaný; þenlik ve düðün dernek zamaný olmalýyken böyle kara bulutlarla gölgelenmeye çalýþýlan bir hasat mevsimi kimleri mutlu edebilir anlayabilmek güç!
Yeni doðan yavru bebeðin aðýz sütü kývamýndaki ilk boðum sýzmalarýnýn, tomur tomur çanaðýmýza aktýðý bu hasat mevsiminde kavga gürültü ve karýþýklýða ne gerek var diyesi geliyor insanýn. Hele þu sezon geçseydi, hele zeytinler hakkýyla sýzdýrýlýp ambarlardaki tanklara gireydi, tatlý ve hakkaniyetli pazarlýklar yapýlýp satýþlarý sonlanaydý da ondan sonra baþlatýlaydý bütün bu tartýþma! Bir þeylerin önlemi þimdiden alýnýyor olabilir mi?
Bilenler biliyor, bilmeyenlerin anlayabilmesi için bir süre daha gerekebilir, zira bu iþ öyle çok kolay anlaþýlabilir gibi deðil. Kýsaca örneklersem; hani þu tek tip bakkallar zincirinde satýlan bir sýzma zeytinyaðý var ya, iþte o taðþiþli zeytinyaðýymýþ desem bundan bir þey anlayan kaç kiþi çýkar? Ayrýntýya girip adres vermem uygun düþmez, üstelik bu sadece bir tanesi. Bunun gibi, sektör içinde kolon sýzmasý ve taðþiþli zeytinyaðý adý altýnda farklý yaðlar paçallayýp satan pek çok büyük firmanýn adý zikredilmekte. Kime inanacaðýz þaþýrdýk!
Balýk her yerinden kokuyor ama, zeytinyaðý gibi duyusal analiziyle anlamamýz gereken zeytin meyvesi suyunu koku ve tadýyla biz tüketiciler nasýl anlayacaðýz? Hadi ben kursuna gittim sertifikam var az buçuk anlamaya çalýþacaðým, bütün bir ahaliyi paralý kurslara mý yollayacaðýz? Sýradan tüketicinin kaliteli sýzma yaðý kriteri ne olacak? Kime inanýp, nasýl güvenip de tüketeceðiz?
Büyük firmalarýn pek çoðunun üzerinde kara bulutlar geziyor, giderek butik iþletmelere mi yöneleceðiz, yoksa köylünün kendisi ve evinin iaþesi için kotardýðý bilip güvendiðimiz pek az miktardaki sýzma yaða mý?
Sokaktaki vatandaþ için sýzma zeytinyaðý satýn almak, giderek sorun olacak gibi görünüyor. Þimdi sorulacak bir soru var; hangi sýzma yaðlarý satýn almalý? Bilge kaðlumbaða olup þunu alýn bunu almayýn demek istemiyorum, önemle dikkatinizi çekmek istediðim; þiþe ve teneke üzerinde yazan tanýmlara biraz fazla dikkat etmeniz. Örneðin; Bazý market zincirlerinin fason yaptýrdýklarý sýzma çeþitleri konusunda dikkatli olalým. Bir süredir "kolon sýzmasý" diye garip bir zeytinyaðý tekniði dolaþýyor dillerde, bu konuyu geçen yýl uzun uzun yazmýþtým. Bazý firmalar hiç beis görmeden bu kolon sýzmasýný piyasaya sürmektelermiþ!
Zeytinyaðý kurmaylarý, pazarlarda açýkta satýlan pet þiþelerdeki zeytinyaðlarýna savaþ açtýlar. Sanýyorlar ki; Zeytinyaðýnda bütün taðþiþ ve sahtecilik olaylarý, bu kola þiþesi içinde satýlan yaðlardan ibaret, merdiven altý tabir edilen isimsiz tenekeler de iþin cabasý tabi! Oysa ki, Türkiye iç piyasasýnda tüketilen sözüm ona zeytinyaðý, üretilen zeytinyaðýnýn çok üstündeymiþ. Bu sahtecilik, salt köylü amcanýn, pazarcý teyzenin hilebazlýðý ile sýnýrlý olabilir mi? Bu iþin fabrikasyon ve çok miktarlarda yapýlageldiði, zeytinyaðý sektöründe söylentiden öte adeta çalkalanmakta. Sermaye piyasasýnýn gözü doyacak gibi deðil. Haksýz rekabet ortamýnýn en zavallýlarý tüketiciler, yani bizleriz.
Gerçek gýdada olduðu üzre, gerçek sýzma zeytinyaðýnýn da piyasada ucuza satýlma þansý yoktur, bu böyle biline. Cebimizdeki üç kuruþa sahip çýkmak biz tüketicilerin en büyük baþarýsý olmalý, o yüzden yiyecek maddelerinin en ucuzuna yönelmeyelim.
Gerçek sýzma zeytinyaðý asla ucuz olamaz, bunu unutmayalým...
Hasat mevsimi olmasý dolayýsiyle gündemi iþgal eden gýda maddesi þimdilik zeytinyaðý, fakat bilinmelidir ki, bütün yiyecek maddeleri taðþiþe açýktýr ve bazý firmalarca uygulanmaktadýr. Üzerimize giymek üzere satýn alacaðýmýz giysiye saatlerimizi harcýyoruz her beðendiðimizi satýn almýyoruz. Özellikle de en ucuzunu satýn almamaya özen gösteriyoruz. Bu dikkat ve özeni gýda maddelerimiz içinde göstermeliyiz diye düþünüyorum.
Nurdan ÇAKIR TEZGÝN
"Nurdan ÇAKIR TEZGÝN" bütün yazýlarý için týklayýn...
Zeytinyaðý sektöründe neler oluyor?
Kutsal zeytin aðacý bugünlerde çok sancýlý. Karný aðrýyor, midesi bulanýyor, yapraklarý sararýyor, zeytini azalýyor sanki!
Zeytin meyvesinin suyu olan zeytinyaðý, bir süredir katran karasý karalamalara maruz kalmakta. Üstelik de hasat mevsiminin gelip çattýðý bu güzel günlerde! Strese giren annenin sütü ya azalýr, ya da tamamen kesilir ya iþte bu hengamede zeytininin de sütü yani yaðý ister misiniz kesilsin! Yok öyle, hoþafýn yaðýnýn kesilmesine de benzemez bu iþ, koskoca bir sektör hatta, sektörler var ardýnda...
Hasat zamaný; þenlik ve düðün dernek zamaný olmalýyken böyle kara bulutlarla gölgelenmeye çalýþýlan bir hasat mevsimi kimleri mutlu edebilir anlayabilmek güç!
Yeni doðan yavru bebeðin aðýz sütü kývamýndaki ilk boðum sýzmalarýnýn, tomur tomur çanaðýmýza aktýðý bu hasat mevsiminde kavga gürültü ve karýþýklýða ne gerek var diyesi geliyor insanýn. Hele þu sezon geçseydi, hele zeytinler hakkýyla sýzdýrýlýp ambarlardaki tanklara gireydi, tatlý ve hakkaniyetli pazarlýklar yapýlýp satýþlarý sonlanaydý da ondan sonra baþlatýlaydý bütün bu tartýþma! Bir þeylerin önlemi þimdiden alýnýyor olabilir mi?
Bilenler biliyor, bilmeyenlerin anlayabilmesi için bir süre daha gerekebilir, zira bu iþ öyle çok kolay anlaþýlabilir gibi deðil. Kýsaca örneklersem; hani þu tek tip bakkallar zincirinde satýlan bir sýzma zeytinyaðý var ya, iþte o taðþiþli zeytinyaðýymýþ desem bundan bir þey anlayan kaç kiþi çýkar? Ayrýntýya girip adres vermem uygun düþmez, üstelik bu sadece bir tanesi. Bunun gibi, sektör içinde kolon sýzmasý ve taðþiþli zeytinyaðý adý altýnda farklý yaðlar paçallayýp satan pek çok büyük firmanýn adý zikredilmekte. Kime inanacaðýz þaþýrdýk!
Balýk her yerinden kokuyor ama, zeytinyaðý gibi duyusal analiziyle anlamamýz gereken zeytin meyvesi suyunu koku ve tadýyla biz tüketiciler nasýl anlayacaðýz? Hadi ben kursuna gittim sertifikam var az buçuk anlamaya çalýþacaðým, bütün bir ahaliyi paralý kurslara mý yollayacaðýz? Sýradan tüketicinin kaliteli sýzma yaðý kriteri ne olacak? Kime inanýp, nasýl güvenip de tüketeceðiz?
Büyük firmalarýn pek çoðunun üzerinde kara bulutlar geziyor, giderek butik iþletmelere mi yöneleceðiz, yoksa köylünün kendisi ve evinin iaþesi için kotardýðý bilip güvendiðimiz pek az miktardaki sýzma yaða mý?
Sokaktaki vatandaþ için sýzma zeytinyaðý satýn almak, giderek sorun olacak gibi görünüyor. Þimdi sorulacak bir soru var; hangi sýzma yaðlarý satýn almalý? Bilge kaðlumbaða olup þunu alýn bunu almayýn demek istemiyorum, önemle dikkatinizi çekmek istediðim; þiþe ve teneke üzerinde yazan tanýmlara biraz fazla dikkat etmeniz. Örneðin; Bazý market zincirlerinin fason yaptýrdýklarý sýzma çeþitleri konusunda dikkatli olalým. Bir süredir "kolon sýzmasý" diye garip bir zeytinyaðý tekniði dolaþýyor dillerde, bu konuyu geçen yýl uzun uzun yazmýþtým. Bazý firmalar hiç beis görmeden bu kolon sýzmasýný piyasaya sürmektelermiþ!
Zeytinyaðý kurmaylarý, pazarlarda açýkta satýlan pet þiþelerdeki zeytinyaðlarýna savaþ açtýlar. Sanýyorlar ki; Zeytinyaðýnda bütün taðþiþ ve sahtecilik olaylarý, bu kola þiþesi içinde satýlan yaðlardan ibaret, merdiven altý tabir edilen isimsiz tenekeler de iþin cabasý tabi! Oysa ki, Türkiye iç piyasasýnda tüketilen sözüm ona zeytinyaðý, üretilen zeytinyaðýnýn çok üstündeymiþ. Bu sahtecilik, salt köylü amcanýn, pazarcý teyzenin hilebazlýðý ile sýnýrlý olabilir mi? Bu iþin fabrikasyon ve çok miktarlarda yapýlageldiði, zeytinyaðý sektöründe söylentiden öte adeta çalkalanmakta. Sermaye piyasasýnýn gözü doyacak gibi deðil. Haksýz rekabet ortamýnýn en zavallýlarý tüketiciler, yani bizleriz.
Gerçek gýdada olduðu üzre, gerçek sýzma zeytinyaðýnýn da piyasada ucuza satýlma þansý yoktur, bu böyle biline. Cebimizdeki üç kuruþa sahip çýkmak biz tüketicilerin en büyük baþarýsý olmalý, o yüzden yiyecek maddelerinin en ucuzuna yönelmeyelim.
Gerçek sýzma zeytinyaðý asla ucuz olamaz, bunu unutmayalým...
Hasat mevsimi olmasý dolayýsiyle gündemi iþgal eden gýda maddesi þimdilik zeytinyaðý, fakat bilinmelidir ki, bütün yiyecek maddeleri taðþiþe açýktýr ve bazý firmalarca uygulanmaktadýr. Üzerimize giymek üzere satýn alacaðýmýz giysiye saatlerimizi harcýyoruz her beðendiðimizi satýn almýyoruz. Özellikle de en ucuzunu satýn almamaya özen gösteriyoruz. Bu dikkat ve özeni gýda maddelerimiz içinde göstermeliyiz diye düþünüyorum.
Nurdan ÇAKIR TEZGÝN
"Nurdan ÇAKIR TEZGÝN" bütün yazýlarý için týklayýn...