Tayfun ÖZKAYA
WÝKÝLEAKS: TÜRKÝYEDE YEREL TOHUMLARIN SATIÞI YASAKLANSIN
Yeni açýklanan bir Wikileaks belgesine göre ABD Ankara Büyükelçiliði çok uluslu tohum þirketlerinin çýkarý için Türkiye’nin tohumculuk yasasýnda yerel tohumlarýn satýþýnýn yasaklanmasýnýn yer almasýný istedi. Metnin özetinin çevirisi þöyle:
Tarih: 12 Aralýk 2005
Belge No: 05ANKARA7899
Gönderen Makam: ABD Ankara Büyükelçiliði
Sýnýflandýrma: Secret (gizli)
Konu: TBMM’de hazýrlanan tohumculuk yasasýnda yerel tohumlarýn satýþýnýn yasaklanmasý konusunda madde yer alabilecek
Özet: Baþta Amerikan þirketleri olmak üzere uluslar arasý tohum þirketlerinin temsilcileri Türkiye’de yeni çýkacak olan tohumculuk yasasýnda yerel tohumlarýn satýþýnýn yasaklanmasýnýn yer almasý konusunda Tarým ve Köyiþleri Bakanlýðý’nda lobi çalýþmalarý yapýyorlar. Bu konuda Elçiliðimiz uzmanlarý da gerekli desteði saðladýlar. Kanunun bir yýl içinde çýkmasý bekleniyor. Köylülerin tohumlarýný satamayacak olmalarý tohum þirketlerimizin bir yýl içinde bir milyar dolar düzeyinde satýþ hacmine ulaþabilmelerini saðlayacak.
Bu satýra kadar okudunuz ve yazýyý elinizden atýp telefona sarýlamadýnýzsa lütfen devam edin. Yukarýda yazdýklarým tamamen benim uydurmamdý. Wikileaks’da böyle bir doküman bulmuþ deðilim. ABD Büyükelçiliði kusuruma bakmasýn. Bazý þeyleri baþka türlü anlatamýyoruz. Ancak itiraf ediniz ki çoðunuz çok inandýnýz deðil mi? Buna raðmen yukarýdaki metinde doðru olan bir nokta var. Yerel tohumlarýn satýþýna tohumculuk yasasý ile yasak getirildiði doðrudur. Köylülerin bu hakký elinden alýnmýþtýr. Ancak çoðumuzun bundan haberi yok. Wikileaks olayý ile bu konuya dikkatinizi çekmek istedim. Eminim bazýlarýnýz bu satýra kadar okumadan yazýyý hemen internet yoluyla baþkalarýna gönderdiler veya etrafa telefon ettiler. Çaðýmýzda nedense herkes gizli bir þeyler arýyor, ancak hepimizin gözü önünde olan þeyler görülemiyor.
Tohumculuk kanununda köylünün yerel tohumlarý satmasý yasaklanmýþtýr. Ancak köylülerimizin ve halkýmýzýn ezici çoðunluðu bundan habersizdir. Ýþin garibi Tarým Bakanlýðý’mýzýn bazý uzmanlarý bile bu yasaklamanýn olmadýðýný ileri sürebilmektedir. Yetkililere çaðrý yapalým. Biz yanýlýyorsak bundan mutluluk duyarýz. Açýklama yapsýnlar. Yerel tohumlarýn satýþýnýn yasaklanmasý bazýlarýnca tohumculuða kalite getirmek için yapýlmýþtýr. Kaliteli tohuma kim karþý çýkabilir? Gerekli önlemler alýnsýn. Ancak bildiðimiz bir gerçek var. Ýthal edilen þirket tohumlarý ile ülkeye birçok hastalýk taþýnmýþtýr.
Türkiye’de 31.10.2006’da TBMM’den geçerek kanunlaþan 5553 sayýlý Tohumculuk Kanunu yerel çeþitler veya köy popülasyonlarý þeklinde tanýmlanan genetik materyalin ticaretini yasaklamaktadýr. Kanunun 5. Maddesi “Bakanlýk tarafýndan, bitkisel ve tarýmsal özellikleri belirlenerek sadece kayýt altýna alýnan çeþitlere ait tohumluklarýn üretimine izin verilir.” 7. Maddesi ise “yurt içinde sadece kayýt altýna alýnmýþ çeþitlere ait tohumluklarýn ticaretine izin verilir” demektedir. Kanunda “tescil” þöyle tanýmlanmaktadýr: “Tescil: Yurt içinde veya yurt dýþýnda ýslah edilen veya bulunan ve geliþtirilen bitki çeþitlerinin farklý, yeknesak ve durulmuþ olduðunun ve/veya biyolojik ve teknolojik özellikleri ile hastalýk ve zararlýlara dayanýklýlýðýnýn ve tarýmsal deðerlerinin tespit edilerek kütüðe kaydedilmesidir”. Durulmuþluk ise çeþidin, tekrarlanan üretimlerden sonra veya belirli çoðaltým dönemleri sonunda ilgili özellikleri deðiþmeksizin ayný kalmasýdýr. Farklýlýk: Bir çeþidin, müracaatýnýn yapýldýðý tarihte herkesçe bilinen çeþitlerden, tescile esas özelliklerden, en az bir tanesi bakýmýndan farklýlýk göstermesini tanýmlamaktadýr. Yerel çeþitler veya köy popülâsyonlarý ise mutlaka farklý, durulmuþ veya yeknesak olmak zorunda deðildir. Genetik açýdan varyasyon (farklýlaþma) bulunmaktadýr ve bu aslýnda iyidir. Örneðin Torbalý dað köylerinde ilginç bir patlýcan çeþidi görüyoruz. Ayný tarlada üretilen patlýcanlarýn hiç biri diðerine benzemiyor. Renkleri sarý, mor, beyaz, siyah olabiliyor. Bu farklýlýklar bizim için çok iyi iken tohumu metalaþtýrmak isteyenler tohum olarak satýlmamalarý için gerekçe olarak kullanýlabilecektir. Her þeyi bu arada tohumu metalaþtýrmaya çalýþan kapitalist sistem aslýnda üretici ve tüketicisiyle milyonlarca insanýn çýkarlarýna ters hareket edebilmektedir. Yerel tohumlarýn bu özellikleri biyoçeþitlilik açýsýndan zenginliklerini ortaya koymaktadýr. Tohum Kanunu bu genetik kaynaklardan elde edilen tohumluklarýn çiftçiler arasýnda deðiþimine açýk olmakla birlikte ticaretine yasak getirmektedir. Benzer özellikler birçok diðer ülke yasasýnda da bulunmaktadýr. Bu yasalarla ulusötesi tohum þirketleri hegemonyalarýný pekiþtirecek yeni bir güç kazanmýþ olmaktadýrlar.
Kýsacasý köylünün, çiftçinin yerel tohumlarý satmasý yasaklanmýþtýr. Bu zulümdür.
Yerel tohumlar daha çok besleyicidir. Hiç kimyasal ilaç ve gübre kullanýlmadan yetiþtirilebilmektedir. Daha az su ile veya sulamadan da yetiþtirilebilenleri vardýr. Küresel iklim deðiþikliðine karþý kurtarýcý olabilecekler. Bitki ýslahçýsý bilim insanlarý ve köylüler el ele katýlýmcý ýslah yaklaþýmý ile kimsenin malý olmayan özgür tohumlar geliþtirebilirler. Neden þimdiden baþlamýyoruz.
Aslýnda Wikileaks’da tohumla ilgili bir þey bulmadým, ama mutlaka bir yerlerde bir þeyler olmalý. Bulursak belki de ancak o zaman gözlerimiz fal taþý gibi açýlacak.
Tayfun ÖZKAYA
"Tayfun ÖZKAYA" bütün yazýlarý için týklayýn...
Yeni açýklanan bir Wikileaks belgesine göre ABD Ankara Büyükelçiliði çok uluslu tohum þirketlerinin çýkarý için Türkiye’nin tohumculuk yasasýnda yerel tohumlarýn satýþýnýn yasaklanmasýnýn yer almasýný istedi. Metnin özetinin çevirisi þöyle:
Tarih: 12 Aralýk 2005
Belge No: 05ANKARA7899
Gönderen Makam: ABD Ankara Büyükelçiliði
Sýnýflandýrma: Secret (gizli)
Konu: TBMM’de hazýrlanan tohumculuk yasasýnda yerel tohumlarýn satýþýnýn yasaklanmasý konusunda madde yer alabilecek
Özet: Baþta Amerikan þirketleri olmak üzere uluslar arasý tohum þirketlerinin temsilcileri Türkiye’de yeni çýkacak olan tohumculuk yasasýnda yerel tohumlarýn satýþýnýn yasaklanmasýnýn yer almasý konusunda Tarým ve Köyiþleri Bakanlýðý’nda lobi çalýþmalarý yapýyorlar. Bu konuda Elçiliðimiz uzmanlarý da gerekli desteði saðladýlar. Kanunun bir yýl içinde çýkmasý bekleniyor. Köylülerin tohumlarýný satamayacak olmalarý tohum þirketlerimizin bir yýl içinde bir milyar dolar düzeyinde satýþ hacmine ulaþabilmelerini saðlayacak.
Bu satýra kadar okudunuz ve yazýyý elinizden atýp telefona sarýlamadýnýzsa lütfen devam edin. Yukarýda yazdýklarým tamamen benim uydurmamdý. Wikileaks’da böyle bir doküman bulmuþ deðilim. ABD Büyükelçiliði kusuruma bakmasýn. Bazý þeyleri baþka türlü anlatamýyoruz. Ancak itiraf ediniz ki çoðunuz çok inandýnýz deðil mi? Buna raðmen yukarýdaki metinde doðru olan bir nokta var. Yerel tohumlarýn satýþýna tohumculuk yasasý ile yasak getirildiði doðrudur. Köylülerin bu hakký elinden alýnmýþtýr. Ancak çoðumuzun bundan haberi yok. Wikileaks olayý ile bu konuya dikkatinizi çekmek istedim. Eminim bazýlarýnýz bu satýra kadar okumadan yazýyý hemen internet yoluyla baþkalarýna gönderdiler veya etrafa telefon ettiler. Çaðýmýzda nedense herkes gizli bir þeyler arýyor, ancak hepimizin gözü önünde olan þeyler görülemiyor.
Tohumculuk kanununda köylünün yerel tohumlarý satmasý yasaklanmýþtýr. Ancak köylülerimizin ve halkýmýzýn ezici çoðunluðu bundan habersizdir. Ýþin garibi Tarým Bakanlýðý’mýzýn bazý uzmanlarý bile bu yasaklamanýn olmadýðýný ileri sürebilmektedir. Yetkililere çaðrý yapalým. Biz yanýlýyorsak bundan mutluluk duyarýz. Açýklama yapsýnlar. Yerel tohumlarýn satýþýnýn yasaklanmasý bazýlarýnca tohumculuða kalite getirmek için yapýlmýþtýr. Kaliteli tohuma kim karþý çýkabilir? Gerekli önlemler alýnsýn. Ancak bildiðimiz bir gerçek var. Ýthal edilen þirket tohumlarý ile ülkeye birçok hastalýk taþýnmýþtýr.
Türkiye’de 31.10.2006’da TBMM’den geçerek kanunlaþan 5553 sayýlý Tohumculuk Kanunu yerel çeþitler veya köy popülasyonlarý þeklinde tanýmlanan genetik materyalin ticaretini yasaklamaktadýr. Kanunun 5. Maddesi “Bakanlýk tarafýndan, bitkisel ve tarýmsal özellikleri belirlenerek sadece kayýt altýna alýnan çeþitlere ait tohumluklarýn üretimine izin verilir.” 7. Maddesi ise “yurt içinde sadece kayýt altýna alýnmýþ çeþitlere ait tohumluklarýn ticaretine izin verilir” demektedir. Kanunda “tescil” þöyle tanýmlanmaktadýr: “Tescil: Yurt içinde veya yurt dýþýnda ýslah edilen veya bulunan ve geliþtirilen bitki çeþitlerinin farklý, yeknesak ve durulmuþ olduðunun ve/veya biyolojik ve teknolojik özellikleri ile hastalýk ve zararlýlara dayanýklýlýðýnýn ve tarýmsal deðerlerinin tespit edilerek kütüðe kaydedilmesidir”. Durulmuþluk ise çeþidin, tekrarlanan üretimlerden sonra veya belirli çoðaltým dönemleri sonunda ilgili özellikleri deðiþmeksizin ayný kalmasýdýr. Farklýlýk: Bir çeþidin, müracaatýnýn yapýldýðý tarihte herkesçe bilinen çeþitlerden, tescile esas özelliklerden, en az bir tanesi bakýmýndan farklýlýk göstermesini tanýmlamaktadýr. Yerel çeþitler veya köy popülâsyonlarý ise mutlaka farklý, durulmuþ veya yeknesak olmak zorunda deðildir. Genetik açýdan varyasyon (farklýlaþma) bulunmaktadýr ve bu aslýnda iyidir. Örneðin Torbalý dað köylerinde ilginç bir patlýcan çeþidi görüyoruz. Ayný tarlada üretilen patlýcanlarýn hiç biri diðerine benzemiyor. Renkleri sarý, mor, beyaz, siyah olabiliyor. Bu farklýlýklar bizim için çok iyi iken tohumu metalaþtýrmak isteyenler tohum olarak satýlmamalarý için gerekçe olarak kullanýlabilecektir. Her þeyi bu arada tohumu metalaþtýrmaya çalýþan kapitalist sistem aslýnda üretici ve tüketicisiyle milyonlarca insanýn çýkarlarýna ters hareket edebilmektedir. Yerel tohumlarýn bu özellikleri biyoçeþitlilik açýsýndan zenginliklerini ortaya koymaktadýr. Tohum Kanunu bu genetik kaynaklardan elde edilen tohumluklarýn çiftçiler arasýnda deðiþimine açýk olmakla birlikte ticaretine yasak getirmektedir. Benzer özellikler birçok diðer ülke yasasýnda da bulunmaktadýr. Bu yasalarla ulusötesi tohum þirketleri hegemonyalarýný pekiþtirecek yeni bir güç kazanmýþ olmaktadýrlar.
Kýsacasý köylünün, çiftçinin yerel tohumlarý satmasý yasaklanmýþtýr. Bu zulümdür.
Yerel tohumlar daha çok besleyicidir. Hiç kimyasal ilaç ve gübre kullanýlmadan yetiþtirilebilmektedir. Daha az su ile veya sulamadan da yetiþtirilebilenleri vardýr. Küresel iklim deðiþikliðine karþý kurtarýcý olabilecekler. Bitki ýslahçýsý bilim insanlarý ve köylüler el ele katýlýmcý ýslah yaklaþýmý ile kimsenin malý olmayan özgür tohumlar geliþtirebilirler. Neden þimdiden baþlamýyoruz.
Aslýnda Wikileaks’da tohumla ilgili bir þey bulmadým, ama mutlaka bir yerlerde bir þeyler olmalý. Bulursak belki de ancak o zaman gözlerimiz fal taþý gibi açýlacak.
Tayfun ÖZKAYA
"Tayfun ÖZKAYA" bütün yazýlarý için týklayýn...