Nurdan ÇAKIR TEZGÝN
Yaþasýn Sokak Sütü ve Sütçüsü
Dün akþam kapým çalýndýðýnda, bir bidon süt ile karþýlaþacaðýmý bilmiyordum. Temiz, beþ kiloluk bir su bidonuna konmuþ yeni saðýldýðý ýlýklýðýndan belli olan ak pak, yoðun kývamlý inek sütü...
Süt nereden geldi?
Foça küçük yer, fazla ayrýntý vererek hayvan yetiþtiricisi ahbabýmý afiþe etmek istemiyorum. Sað olsun ince düþünüp belki yoðurt yapýp tazecik içeriz diye getirmiþ… Evet, hem yoðurt yaptým hem de bol pirinçli bir sütlaç. Pek de güzel oldu. Üzümü yedik baðýný soracaðým elbet ve kafamýn karýþýklýðýný da paylaþacaðým.
Sütü bana getiren ahbap süt bidonunu elime tutuþtururken ýsrarla ilaçsýz olduðunu belirtti. “Bu süt ilaçsýz ve 20 gün önce doðum yapan ineðin sütü, karýþýk deðil.” Ýlk etapta ne demek istediðini anlamadým fakat ucunu eþeleyip sorularýmý ardý ardýna sýralayýnca durum anlaþýldý.
Hayvan yetiþtiricileri mandýralara ve fabrikalara süt verirlerken, çelik tankerlere doldurduklarý toptan sütün içine, koruyucu adý verilen bir ilaç (soda gibi bir katký maddesi) atýyorlarmýþ meðer! Bu ilacýn atýlmasýný da mandýra ya da fabrika sahibi istiyormuþ ki, süt sakata gelip ulaþým esnasýnda bozulmasýn!
Hemen katký maddesinin adýný soruyorum fakat yanýt alamýyorum. Sadece þunu çok net öðreniyorum; Eþe dosta ve sipariþ üzerine mahalle komþularýna getirdikleri süte koruyucu koymuyor, ayrýca sütü yaðlý, kalitesi yüksek olan hayvanýnkini saðýyorlarmýþ. Her sýðýrýn sütü ayný kalitede olmadýðý gibi, sütü az olanýnki daha lezzetli ve besin deðeri yüksekmiþ!
Ahbabým dediðim kiþi bir arkadaþýmýn kardeþi, Foça’nýn en bakir çayýrlarýnýn bulunduðu bir koyda hayvancýlýk yapýyor. Küçük bir çiftliðin bulunduðu geniþ bir arazisi var ve hayvanlarýný verim arttýrýcý kuru yemlerle beslemeyip, her gün güneþlendirip taze çayýrlarda otlamalarýný saðlýyormuþ. Bana diyor ki; “Bu þekilde hangi ineðin sütünü içtiðini biliyorsun, gel götüreyim seni, hayvanlarýmýzýn hangi otlarla beslendiklerini gör, sen bile o kadar taze ve çeþit ot bulamýyorsundur kavurmak için” deyip esprisini de patlatýveriyor…
Valla ben ne diyeceðimi bilemedim. Bir de bunun üstüne sayýn Çapar Kanat Bey’in “Kýrsalda Gýda Güvenliði Kanun Tasarýsý” yazýsýný okuyunca içim bir tuhaf oldu. Çapar Bey’den izin aldým, ilgili yazýsýný burada paylaþmak istiyorum…
Kýrsalda Gýda Güvenliði Kanun Tasarýsý / Çapar Kanat
Süt ve Süt ürünleri Tüketicileri grubundan bir iletiþim fakültesi öðrencisi þunlarý yazmýþ; “Gýda Tüketiminde doðrular ve yanlýþlar” paneline Süt Sanayicilerinin ‘’Kýrsalda Gýda Güvenliði Kanun Tasarýsý’’ panele damgasýný vurdu. Panele Uzaktan görsel iletiþim sistemi ile katýlan süt sanayicilerinin bir temsilcisi:
Çið sütten elde ettiðimiz % 68 kazanç 2008 yýlýnda yetmiyordu. AB’nin dampingli süt tozunu kullanarak hem maliyetleri hem de çið süt alým fiyatlarýný sanayiciler olarak aramýzda anlaþarak dibe indirdik. 1 milyon süt ineðini kasaba gönderdik. 2010 yýlýnýn Nisan ayýnda da ülkeyi et, canlý hayvan ithalatý yapar konumuna getirdik.
Tüm bunlarý yaparken baþarýlý olduðumuz sanýlmasýn. Ülkede çið süt üretiminin tamamen bize gelmesini saðlayamýyoruz. Çið Süt üretimi tamamen bize gelmediðinden alým fiyatlarýný düþürdüðümüzde çið sütün tamamý bize deðil yükselen oranlarda çið süt tüketicilerine gittiðinden çið sütün satýn alým pazarýný kontrol edemiyoruz. Pazarý kontrol edemediðimizden çið sütü bizim haricimizde satýn alan ev kadýnlarý bizim piyasamýzý bozmaktadýrlar. Bu az bir miktar da olmayýp % 31 Pazar payýný ev kadýnlarýmýz yönetmektedir. Biz Süt Sanayicileri olarak çið sütün satýn alým fiyatýný kendi aramýzda kararlaþtýrýp uygulamaya soktuðumuz anda Ev Hanýmlarý Sektörü bu kararýmýzý kýsmen de olsa bozuyorlar. Fiyat alým kararlarýmýzýn hayata tam olarak geçirmemiz için ev hanýmlarýmýzýn çið süt tüketmelerinin, çið sütten evlerinde yoðurt, peynir yapmalarýnýn önüne geçilmesi ‘’ Yoðurdunuz evde yapýn’’ diyen ilim adamlarýna hemen medya da karþýlýk verilmesi gerekir.
Parekende çið süt naylonlu mukavva kutulara doldurmadan, içine süt tozu, melamin, jelatin katmadan ev kadýnlarýmýza satan çið süt üreticilerini durduramadýk. Televizyonlara verdiðimiz reklamlarda en meþhur artistlerimize ‘’ en saðlýklý süt kutu süt ‘’ sloganýný söylettik, fayda saðlayamadýk.
Eskiden okuma yazma oraný düþük ev hanýmlarý kutu süt satýn almayýp direkt üreticisinden çið süt alýrken son birkaç yýldýr birkaç tane týp doktoru çýktý ‘’ kutu süt mü, çið süt mü ‘’ tartýþmalarýný baþlattýðýndan beri yüksek tahsilli ev hanýmlarýmýz bile artýk çið süt satýn almaya baþladý.
Parekende çið süte ‘’ Sokak Sütü ‘’ demeye devam etmek de çözüm saðlamýyor. Ülkemizde biz sanayicilerin satýn alamadýðýmýz çið süt miktarý % 31 dir. Bu oransal miktarýn % 4 ünü þehirlerde ev hanýmlarý çoluk çocuðuna tükettirmekte olup bizim kazancýmýz için çok büyük tehdit aslýnda oluþturmamaktadýrlar. Bizim için asýl ekonomik tehdit kýrsal kesimde kullanýlan ve bize satýlmayarak tüketilen çið süt ve bundan yaptýklarý süt ürünleridir! Asýl ikna edilmesi gereken köylülerdir. Köylü ev hanýmlarýdýr.
Kýrsal da süt ineði olan ve olmayan köylülerin kendilerinin tükettiði çið süt miktarý ise % 27 olup asýl bu miktar tüketimi kontrol altýna almamýz gerekir. Kendi ürettikleri çið sütü süt tüketiminde ve diðer süt ürünü yapýmýnda kullanmalarý da haksýz bir rekabet oluþturmaktadýr. Bu da büyük bir Kayýt Dýþýlýktýr. Aslýnda çið süt üreticilerinin de köylerde, üretim merkezlerinde bizim kutu sütleri, kutu yoðurtlarýmýzý kullanmalarý gerekir. Kendi ürettiklerini tükettiklerinde tüketim vergisi de konulmasýný teklif edecek olsak kamuoyunca nasýl karþýlanacaðýmýzý bilemiyoruz..
Þehirlerde saðolsun belediye baþkanlarý halk saðlýðý görevi anlayýþý altýnda çið süt üreticilerini çið süt satýþý için mahallelere sokmuyorlar. Geçtiðimiz günlerde arabasýnýn baðajýnda çið sütü 5 litrelik bidonla yakalatan bir çið süt tüketicisi emniyette verdiði ifade de ‘’ Çið Sütü kendim için deðil kedilerim için satýn almýþtým ‘’ demesi üzerine kurtuldu. Halkýmýza burgerlerin içinde et yedirenler deðil parekende çið süt satýmý ve alýmý süt sanayicilerinin kazançlarýný tehdit ediyor.
Ülkemizdeki uyuþturucu satýþýndan daha çok, çið süt parekende satýþýna daha çok önem verilmesi gerekir. Parekende çið süt satýþý rakibimizdir. Þehirlerdeki çið süt tüketimi % 4 dür. Bu tüketimi yapanlar da okumuþ yazmýþ þehirli bilinçli tüketicilerdir. Onlarý vazgeçiremezsiniz.
Asýl olan Kýrsal Kesimi Çið Süt Tüketimi’nden vazgeçirmektir. ‘’ Kýrsal’daki propagandalarýnýz için asla ‘’ sokak sütü’’ demeyiniz, çünkü köylüler sokaða sokak demez, ‘’ yol ‘’ derler. Kýrsaldaki çið süt tüketimini de öyle reklamlar veya ‘’ ilimsel paneller’’ ile saðlanacaðýna ihtimal vermediðimizden;
Kýrsal kesimde baþka çare arýyoruz. Süt Sanayicileri olarak çaresiz deðiliz bir çözüm yolu bulduk ve bir kanun tasarýsý hazýrladýk;
Bu kanun tasarýsý kýrsal kesimde çið süt ve çið süt ürünleri tüketiminin önlenmesi amacý ile hazýrlanmýþtýr.
Bu kanunun hazýrlanma amacý ; hem süt sanayicilerinin hem de ilaç sanayicilerin kazançlarýný, verecekleri vergileri korumak ve kollamaktýr. Ýnsanlar gerçek gýdaya ulaþýr ise biz ve ilaç sanayicilerinin kazançlarý azalacaðýndan kamu idaresi de az vergi toplayacaktýr.
1- Her türlü çið süt üretimi sanayicilere satýlmak zorundadýr. Direkt tüketicilere satýlamaz.
2- Tarýmsal kesimde ikamet edenlere devlet kutu süt tüketim teþvik parasý vermelidir. Bu teþviðin nasýl ödeneceði hazýrlanacak yönetmelik ile belirlenmelidir.
3- Her çið süt üretim merkezinin baþýna özel güvenlik kuvveti görevlendirilerek çið sütün sanayiciler haricinde sevkine izin verilmemelidir. Bu güvenlik görevlerinin parasýný da Saðlýk Bakanlýðý ödemelidir. Çünkü bu güvenlik görevlileri kýrsal kesimdeki halkýn saðlýðýný koruyacaktýr.
4- Köylülerin sýký güvenlik tedbirlerine raðmen sabahlarý evlerde çið süt içilip içilmediði, yoðurtlarýn kutu yoðurttan mý yoksa çið sütten mi yapýlýp yapýlmadýðýnýn tesbiti ve numune almak için tarým danýþmanlarý görevlendirmelidir.
5- Geçmiþte Saðlýk Bakanlýðý, þimdi de Tarým Bakanlýðý’ Gýda Güvenliði’ni saðlayamadýklarýndan dolayý Kýrsaldaki bizim ekonomik çýkarlarýmýzý affedersiniz gýda güvenliðini saðlamak üzere Kýrsal Gýda Güvenliði Müsteþarlýðý kurularak bu müsteþarlýk direkt olarak ya bize baðlanmalý, ya da müsteþarý bizim atama yetkimiz verilmelidir.
6- Bu kanun hükümleri gereðince Köy muhtarlarý kýrsaldaki hertürlü ev ve iþletmelerdeki çið süt ve çið süt ürünlerinin tüketilmesinin önlenmesi doðrultusunda görevli kýlýnmalýdýr. Muhtarlar köylünün sofrasýný, buzdolabýný, kilerini denetleyebilmelidir. Köylüler haziran ayýnda kendi tüketimleri için toprak cere veya kablara çökelek basýp bahçelerinin bir köþesine gömmektedirler. Kýþ mevsimi girdiðinde bunlarý tüketmek için topraktan çýkartýldýðý günlerde seri baskýnlar düzenlenmesi konusunda muhtarlara yetki verilmelidir.Kýrsal da artacak kutu süt için muhtarlara kutu baþýna devlet desteði getirilmelidir
7- Tüm bu tedbirlere raðmen kýrsalda çið süt tüketiminin önünün alýnamayacaðýný bildiðimizden aþaðýdaki saðlýk taramalarý da gerçekleþtirilmelidir:
a) Her hafta köylülerin kan, gaita, idrar örnekleri alýnarak laboratuar analizi sonucunda;
b) Yasal Sýnýrý aþan Sünen yoðurt mayasý tesbit edilenlere 1 kutu süt,
c) Yasal Sýnýrý aþan Sahte lezzet E961 NEOTAM tesbit edilenlere 2 kutu süt,
d) Yasal Sýnýrý aþan diðer katký maddeleri tesbit edilenlere 3 kutu süt,
e) Melamin tesbit edilenlere 4 kutu süt karþýlýðý tazminat devlet destekleme fonundan ödenmelidir.
8-Kan, gaita, idrar analizlerinde herhangi katký maddesi bulunmayan köylüler ‘’Kutu süt ve süt ürünleri’’ tüketmediklerine hükmedilerek kendi saðlýklarýný ve gelecek nesillerini tehlikeye attýklarýndan, bizim kazançlarýmýzý, biyonik insan yetiþtirme projemizi sekteye uðratma suçundan tutuklanmalýdýr.
Bu kanun tasarýmýz önümüzdeki aylarda ‘’ Kýrsalda Gýda Güvenliði Kanun Tasarýsý ‘’ adý altýnda meclise sevk edilecektir. Þimdiden, bize kutu satan ambalaj devi ile de görüþtük. Önümüzdeki günlerde ‘’ kutu süt ‘’ reklamlarý bolca verilecek ve bunun karþýlýðýnda bu kanun tasarýsýnýn tanýtýmý haberlerde en geniþ yerini alacaktýr. Siz bilim adamlarýmýzdan beklediðimiz bu kanun tasarýsýna destek vermenizdir diyor süt sanayicileri!
SAYIN PANELÝSTLER; Büyük besiciler mýzmýz ediyorlar ise de Hayvancýlýk Sektörümüzün hiçbir sorunu yok, yapýlan ithalat hayvancýlýðýmýza köstek deðil destektir, deli danalý canlý hayvanlarýn, kesilmiþ, dondurulmuþ etlerin insan-halk saðlýðýna tehlikesine deðil bize satýlmayan çið sütün tehlikesine iþaret etmeye devam ediniz.. Et, canlý hayvan ithalatý ile halk ve hayvan saðlýðýnýn tehlikeye gireceðini açýklayan veteriner odalarýna et ithalatýna izin verenler aldýrýþ etmiyor. Siz de sakýn aldýrýþ etmeyin çünkü et ithalatýna izin verenler size çok kýzar! O konulara dokunur iseniz Rektörlüðü, dekanlýðý, yök üyeliðini , Tübitak Üyeliðini hayal edemezsiniz.diyor süt sanayicileri.
Sakýn birilerinin aklýna karpuz kabuðu düþürüp de : SEK (Süt Endüstrisi Kurumu ) yeniden kurulmalý demeyin. Hayvansal ürünlerde Dünya’da söz sahibi olan ülkelerin ‘’ Çið Sütte Gerçekçi Satýn Alým Piyasa Düzenini’’ tercüme bürolarýna bedeli mukabilinde tercüme ettirmeye kalkmayýn. Ülkemizdeki ‘’Çið Sütte Gerçekçi olmayan Satýn Alým Piyasa Düzenini’’ ancak ve ancak biz yazar, Tarým Politikacýlarýnýn eline biz veririz, onlarda þimdiki Ulusal Süt Konseyi gibi bir konseyi kurarlar biz de baþýna geçmiþ oluruz. Bizim rakibimiz parekende satýlan çið süte ‘’ sokak sütü’’ demeniz az gelir ‘’ otoban sütü’’ demenizi tavsiye ederiz.diyor süt sanayicileri.
“Gýda Tüketiminde doðrular ve yanlýþlar” panelinde bizim melaminli süt tozu kullanarak da yaptýðýmýz uht sütlere ‘’ iyidir’’, yoðurdu koyulaþtýrmak, kývam vermek için süt tozu kattýðýmýz, ’yoðurtlara ‘’ , süt yaðý yerine süte ve yoðurda koyduðumuz bitkisel yaðlara temas etmediðiniz, Süt tozuna yasal hile sýnýrlarý içinde (1 kð süt tozuna 0,5 ml )kanserojen madde melamin katýldýðýna es geçtiðiniz için teþekkür ediyoruz, diyor süt sanayicileri.
2010 yýlýnda deli dana hastalýðýna yakalanmýþ iki hasta vakasý oldu. Önümüzdeki gün ve yýllarda deli dana hastalýðýna yakalanmýþ insan sayýsý canlý hayvan ve et ithalatýndan dolayý ülkemizde artacaðýndan hiç bahsetmeyin. Bundan sonra çýkacak hayvansal hastalýklarda sakýn et, hayvan ithalatýndan dolayý deðil ‘’ Otoban sütleri’’nden kaynaklandýðýný belirtecek paneller düzenleyin. Diyor süt sanayicileri.
Bu tür düzenleyeceðiniz panellerden önce bizi haberdar ediniz. Þehirliler deðil hedef kitlemiz köylülerin salonu doldurmasý için otobüsler tutmaya hazýrýz.diyor süt sanayicileri.
Ýletiþim fakültesi son sýnýf öðrencisi iþte böyle haber yapmýþ ve bize göndermiþ.
Tüketicimizin yukardaki haber derlemesi þeklindeki yazýsýndan anladýklarýmýz þu: Panele katýlan panelistlerimiz ‘’Çið Süt Üretim tebliði ’’ ni, ‘’ Çið Sütün taþýnmasý tebliðini’’ okumadan konuþmuþlar. Bu iki tebliði okumalarýný, çið sütte parekende satýþlar, sanayicilerin satýn alýmlarý ve sevkleri ile ilgili saha bilgilerini tazelemelerini öneriyoruz.
Biz bu tebliðleri okuduk. Hem de gözlemledik. Panelistlerimiz gelsinler onlarýn da gözlemlemelerine yardýmcý olalým: Süt sanayicilerine giden çið süt ile, süt sanayicilerinin affedersiniz yanlýþ yazdým panelistlerden birinin ifadesi ile ‘’ sokak sütü ‘’ daha doðrusu parekende çið sütün ayný sevk teknikleri ile parekende çið süt tüketicilerine sevk olunmaktadýr. Yani çið süt 304 kalite krom lüx kablar ile süt sanayicileri kendi fabrikalarýna götürürken ayný tür kablar ile çið süt tüketicilerine, ev hanýmlarýna ulaþtýrýlmaktadýr.
Parekende çið süt satanlarýn ‘’ su katma ‘’ masum hilesi fiyatý etkilemekte olup süt sanayicilerinin yasal ve yasal olmayan hileleri ise insan-halk saðlýðýmýzý etkilemektedir.
Parekende çið süt satanlarýn ‘’ su katma ‘’ masum hilelerinin dýþýnda insan-halk saðlýðýný etkileyecek hileler yapýldýðýný ileri süren görüþler bu panelde kamuoyuna yansýtýlmýþ bulunulmaktadýr.
‘’ Sokak Sütüne kimyasal katýlýyor ‘’ ise; sanayileþtirilmek üzere süt ve süt ürünlerinin fabrikalarýnýn önüne getirdikleri süte ayný kimyasallar katýlmýyor öyle mi?
Çið süte sokak sütü diyen ilim adamlarýmýza sesleniyoruz: Süt sanayicilerinin tam kapýsýndan girmek üzere olan sütten bir numune alýnýz ve laboratuarýnýza götürünüz. Bakalým hangi kimyasallarý bulacaksýnýz? O kimyasallarý katan süt sanayicilerinin kendileridir.
‘’ Sokak sütünden numune aldýk þu çýktý bu çýktý ’’ laflarýna karnýmýz tok. Haydi bir de süt sanayicilerinin kapýsýndan girmek üzere olan sütten de numune alýn: ‘’ Þu, bu, o çýkacak mý çýkmayacak mý?
Tartýþýlacak sorun bu deðildir. Tartýþýlacak sorun: Çið Sütün gerçek gýda deðerinde tüketiciye ulaþtýrýlmasýdýr. Endüstrileþen gýda sektörünün çið sütü gerçek besin deðerlerinden uzaklaþtýrmasýdýr. Çið süt, süt sanayicilerinin kollarýna gitmeden tüketiciler tarafýndan tüketilme talebi vardýr. Çið Süt ekmekten sonra ikinci öneme sahip bir gýdadýr. Sanayileþtirilen süt, endüstrileþtirilen gýda gerçekliðinden uzaklaþtýrýlmaktadýr.
ABD ve birkaç geliþmiþ ülkelerde çið süt cam kavanozlarda soðuk zincir içinde tüketiciye ulaþtýrýlmaktadýr. Bunu düþünmek, ifade etmek süt sanayicilerinin aleyhinedir. Ama toplumun lehinedir. Süt sanayicilerinin kazançlarý deðil tüketicilerin gerçek gýdaya ulaþmasý önemlidir. Her insanýn ‘’Gerçek Gýdaya Eriþim hakký’’ vardýr. Bu hak paneller ile belediye baþkanlarýnýn zabýtalara direktifleri önlenemez. Tüketicilerin evlerde çið süt tüketim taleplerini karþýlayacak yasal düzenlemeler getirilmelidir.
Bilinçli tüketici kapýsýna getirilmeyen, getirilmesinin önüne engeller konan gerçek gýdayý kendisi gidip kaynaðýnda satýn alarak tüketiyor.
Hayvansal hastalýklar endiþesi ile çið süt uht’leþtirilip gerçek besin deðerinden uzaklaþtýrýlmaktadýr. Sonra da uht süte iyidir denilmektedir. Çið Sütte Hayvansal hastalýklar endiþesinin giderilme metodunda UHT’leþtirme yerine hayvan hastalýklarýný önleme niçin düþünülmemektedir. Hayvan hastalýklarý tedavi giderlerinin de tarým sigortalarý kapsamýna alýnmasý niçin konuþulmamaktadýr. Yapýlmakta olan canlý hayvan ithalatý hayvanlarýn tedavi giderlerini daha da çoðaltacaktýr. Et ithalatý halk saðlýðýný, hayvan ithalatý ise hayvan-halk saðlýðýný tehdit edici mahiyettedir.
Çið süte ‘’ sokak sütü ‘’ yaftasýna bu günden sonra kim devam edecekse öncelikle süt sanayicilerinin kapýsýnýn önündeki sütü kontrol edip öyle konuþmalýlar! ‘’ Sokak sütü’’ nde ‘’bulduklarý’’ maddelerin aynýsýný süt sanayicilerin kapýsýnýn önündeki sütlerde de bulacaklardýr.
Sanayicilerin satýn aldýklarý süte daha fabrika kapýsýndan girmeden de kimyasallarý kim atýyor? Onu da mý sokak sütçüleri atýyor?
Kutusuz satýlan çið süt pis, sanayicinin kapýsýnýn önündeki süt pis deðil öyle mi? Fenni ilim adamlarýmýza tavsiye ediyoruz: Çapraz gözlemleme , çapraz tahlil etme ilkesi iþletilmeli. Tek taraflý deðil çift taraflý laboratuar analizi yapmaya davet ediyor bunlarý yaptýktan sonra ‘’ tarafsýz ‘’ konuþabileceklerine inanýyoruz. Þayet konuþabilirler ise! Çapraz tahlil sonuçlarýný açýklayabileceklerine de ihtimal vermiyoruz.
Çið süt sanayicilere çiftlikte teslim ediliyor. Buyurun bir de süt sanayicilerinin kapýsýnýn önüne kendilerinin getirdikleri sütleri analiz edin. Kapýlarýnýn önünden size numune bile aldýrtacaklarýný sanmýyoruz.. Biz üreticiyiz, biz tüketiciyiz, çið sütün kamuoyunda avukatý biziz.. Biz üreticiyiz, hayvancýlýðýmýzýn müdafii de biziz. Hayvancýlýk sermayemiz deðil ekmeðimizdir, geçimimizdir. Çið Süt ve çið süt ürünleri ile beslenmemiz bizim hayat tarzýmýzdýr. Köyler de kanun da çýkartsanýz, yasaklama için muhtarlarýmýzý da görevlendirseniz biz köyümüzde kutu süt deðil çið süt ve çið süt ürünleri tüketmeye devam ederiz.
Tarýmsal kesimin nüfusunu düþürttükçe kutu sütün tüketimi artar, ha gayret, tarýmsal nüfusun düþmesi için et, canlý hayvan, besi danasý, damýzlýk ithalatýna itiraz sesleri deðil de ‘’ kutu süt reklamlarý ‘’na devam edilsin.
Sayýn ilim adamlarý, gýda tüzüðü düzenleyicileri: Gelin þehirlilere bir iyilik yapýn: Çið Sütün cam ambalajlarda soðuk zincir içinde tüketicilere sevkine izin verecek düzenlemeleri konuþun. Uygulayýnýz. Þehirliler de biz köylüler gibi gerçek gýdaya kavuþsunlar.
Paketlenmiþ dondurmalar süt tozundan yapýlmaktadýr. Pastahaneler de satýlan açýk dondurmalar ise ya süt tozundan ya da çið sütten yapýlmaktadýr. Pastahanelerdeki Çið Sütten yapýlan dondurmalarýn çið sütü pastaneye nasýl geliyor? Panelistlerimiz bunu biliyorlar mý? Hiç sanmýyorum. Çünkü saha bilgisi eksikleri var. Bu eksikliklerini biz giderelim: Çið Süt taþýma ruhsatý ile.
Suyu 304 kalite çelik tanker ile taþýmak için saðlýk bakanlýðý, Çið Sütü 304 kalite çelik tanker veya küçük tank ile taþýmak için Tarým Bakanlýðý ruhsat veriyor. Bu ruhsatý isteyen ‘’ çið sütü pastanelere taþýyacaðým, satacaðým ’’ derse ruhsatý veriyorlar. Ama ayný ruhsat alýnabilinen tanker ile tank ile bu çið sütü ev hanýmlarýna (þehirli) taþýyacaðým der ise ‘’ ev hanýmlarýna çið süt satmak senin iþin deðil süt sanayicilerinin görevidir’’ anlayýþý ile ruhsat verilmiyor.
Paketlendirilmiþ dondurmalar süt tozundan yapýlmakta oluþuna raðmen gýda tüzüðünü yasadýþý olarak ihlal edip ambalajlarý üzerine ‘’ süt tozundan yapýlmýþtýr ‘’ yazýsýný yasal zorunluluk olsa da yazmýyorlar. Panelistlerimiz, dondurma, süt ve süt ürünlerinin ne etiketlerini ne de etiket tüzüðünü de okumazlar. Okusalardý panelde bunlara da deðinirlerdi.
SET-BÝR yoðurda kývam saðlamak için % 2-3 oranýnda süt tozu kullanýldýðýný yayýnlarýmýz sonucunda beyan (itiraf ) etmiþse de süt sanayicileri þimdiye kadar süt ve süt ürünleri ambalajý üzerinde ‘’ süt tozu % 3 oranýnda kullanýlmýþtýr ‘’ yazýsýný da yazmamaktadýrlar. Bunu yazmak yasal zorunluluk olsa da!
Süte süt tozu katan süt sanayicileri ve dondurmayý süt tozundan yapan dondurmacýlar ‘’süt tozu ile çið süt, süt aynýdýr, onun için süt tozu yazmýyoruz ‘’ savunmasýný tüketicilere yapýyorlar. Ama Tarým Bakanlýðý öyle demiyor: ‘’ Süt tozu kullanmýþ isen onu etikete yazacaksýn ’’ diyor.
Bu konu ile ilgili Tarým Bakanlýðý’na gönderilen dilekçeleri; http://www.bilgiagi.net/tuketicilerin-sut-tozu-dilekceleri/24794/ linkinde, bu dilekçelere gelen cevabý da; http://www.bilgiagi.net/tarim-bakanliginin-sut-tozu-dilekcelerine-cevabi/24885/ linkinde yazdýk.
Panelistlerimiz okuyabilirler. Tüketicilerimizin de bu dilekçeleri göndermeye devam etmelerini diliyoruz.
Çiftçi - Çið Süt Üreticisi
Nurdan ÇAKIR TEZGÝN
"Nurdan ÇAKIR TEZGÝN" bütün yazýlarý için týklayýn...
Dün akþam kapým çalýndýðýnda, bir bidon süt ile karþýlaþacaðýmý bilmiyordum. Temiz, beþ kiloluk bir su bidonuna konmuþ yeni saðýldýðý ýlýklýðýndan belli olan ak pak, yoðun kývamlý inek sütü...
Süt nereden geldi?
Foça küçük yer, fazla ayrýntý vererek hayvan yetiþtiricisi ahbabýmý afiþe etmek istemiyorum. Sað olsun ince düþünüp belki yoðurt yapýp tazecik içeriz diye getirmiþ… Evet, hem yoðurt yaptým hem de bol pirinçli bir sütlaç. Pek de güzel oldu. Üzümü yedik baðýný soracaðým elbet ve kafamýn karýþýklýðýný da paylaþacaðým.
Sütü bana getiren ahbap süt bidonunu elime tutuþtururken ýsrarla ilaçsýz olduðunu belirtti. “Bu süt ilaçsýz ve 20 gün önce doðum yapan ineðin sütü, karýþýk deðil.” Ýlk etapta ne demek istediðini anlamadým fakat ucunu eþeleyip sorularýmý ardý ardýna sýralayýnca durum anlaþýldý.
Hayvan yetiþtiricileri mandýralara ve fabrikalara süt verirlerken, çelik tankerlere doldurduklarý toptan sütün içine, koruyucu adý verilen bir ilaç (soda gibi bir katký maddesi) atýyorlarmýþ meðer! Bu ilacýn atýlmasýný da mandýra ya da fabrika sahibi istiyormuþ ki, süt sakata gelip ulaþým esnasýnda bozulmasýn!
Hemen katký maddesinin adýný soruyorum fakat yanýt alamýyorum. Sadece þunu çok net öðreniyorum; Eþe dosta ve sipariþ üzerine mahalle komþularýna getirdikleri süte koruyucu koymuyor, ayrýca sütü yaðlý, kalitesi yüksek olan hayvanýnkini saðýyorlarmýþ. Her sýðýrýn sütü ayný kalitede olmadýðý gibi, sütü az olanýnki daha lezzetli ve besin deðeri yüksekmiþ!
Ahbabým dediðim kiþi bir arkadaþýmýn kardeþi, Foça’nýn en bakir çayýrlarýnýn bulunduðu bir koyda hayvancýlýk yapýyor. Küçük bir çiftliðin bulunduðu geniþ bir arazisi var ve hayvanlarýný verim arttýrýcý kuru yemlerle beslemeyip, her gün güneþlendirip taze çayýrlarda otlamalarýný saðlýyormuþ. Bana diyor ki; “Bu þekilde hangi ineðin sütünü içtiðini biliyorsun, gel götüreyim seni, hayvanlarýmýzýn hangi otlarla beslendiklerini gör, sen bile o kadar taze ve çeþit ot bulamýyorsundur kavurmak için” deyip esprisini de patlatýveriyor…
Valla ben ne diyeceðimi bilemedim. Bir de bunun üstüne sayýn Çapar Kanat Bey’in “Kýrsalda Gýda Güvenliði Kanun Tasarýsý” yazýsýný okuyunca içim bir tuhaf oldu. Çapar Bey’den izin aldým, ilgili yazýsýný burada paylaþmak istiyorum…
Kýrsalda Gýda Güvenliði Kanun Tasarýsý / Çapar Kanat
Süt ve Süt ürünleri Tüketicileri grubundan bir iletiþim fakültesi öðrencisi þunlarý yazmýþ; “Gýda Tüketiminde doðrular ve yanlýþlar” paneline Süt Sanayicilerinin ‘’Kýrsalda Gýda Güvenliði Kanun Tasarýsý’’ panele damgasýný vurdu. Panele Uzaktan görsel iletiþim sistemi ile katýlan süt sanayicilerinin bir temsilcisi:
Çið sütten elde ettiðimiz % 68 kazanç 2008 yýlýnda yetmiyordu. AB’nin dampingli süt tozunu kullanarak hem maliyetleri hem de çið süt alým fiyatlarýný sanayiciler olarak aramýzda anlaþarak dibe indirdik. 1 milyon süt ineðini kasaba gönderdik. 2010 yýlýnýn Nisan ayýnda da ülkeyi et, canlý hayvan ithalatý yapar konumuna getirdik.
Tüm bunlarý yaparken baþarýlý olduðumuz sanýlmasýn. Ülkede çið süt üretiminin tamamen bize gelmesini saðlayamýyoruz. Çið Süt üretimi tamamen bize gelmediðinden alým fiyatlarýný düþürdüðümüzde çið sütün tamamý bize deðil yükselen oranlarda çið süt tüketicilerine gittiðinden çið sütün satýn alým pazarýný kontrol edemiyoruz. Pazarý kontrol edemediðimizden çið sütü bizim haricimizde satýn alan ev kadýnlarý bizim piyasamýzý bozmaktadýrlar. Bu az bir miktar da olmayýp % 31 Pazar payýný ev kadýnlarýmýz yönetmektedir. Biz Süt Sanayicileri olarak çið sütün satýn alým fiyatýný kendi aramýzda kararlaþtýrýp uygulamaya soktuðumuz anda Ev Hanýmlarý Sektörü bu kararýmýzý kýsmen de olsa bozuyorlar. Fiyat alým kararlarýmýzýn hayata tam olarak geçirmemiz için ev hanýmlarýmýzýn çið süt tüketmelerinin, çið sütten evlerinde yoðurt, peynir yapmalarýnýn önüne geçilmesi ‘’ Yoðurdunuz evde yapýn’’ diyen ilim adamlarýna hemen medya da karþýlýk verilmesi gerekir.
Parekende çið süt naylonlu mukavva kutulara doldurmadan, içine süt tozu, melamin, jelatin katmadan ev kadýnlarýmýza satan çið süt üreticilerini durduramadýk. Televizyonlara verdiðimiz reklamlarda en meþhur artistlerimize ‘’ en saðlýklý süt kutu süt ‘’ sloganýný söylettik, fayda saðlayamadýk.
Eskiden okuma yazma oraný düþük ev hanýmlarý kutu süt satýn almayýp direkt üreticisinden çið süt alýrken son birkaç yýldýr birkaç tane týp doktoru çýktý ‘’ kutu süt mü, çið süt mü ‘’ tartýþmalarýný baþlattýðýndan beri yüksek tahsilli ev hanýmlarýmýz bile artýk çið süt satýn almaya baþladý.
Parekende çið süte ‘’ Sokak Sütü ‘’ demeye devam etmek de çözüm saðlamýyor. Ülkemizde biz sanayicilerin satýn alamadýðýmýz çið süt miktarý % 31 dir. Bu oransal miktarýn % 4 ünü þehirlerde ev hanýmlarý çoluk çocuðuna tükettirmekte olup bizim kazancýmýz için çok büyük tehdit aslýnda oluþturmamaktadýrlar. Bizim için asýl ekonomik tehdit kýrsal kesimde kullanýlan ve bize satýlmayarak tüketilen çið süt ve bundan yaptýklarý süt ürünleridir! Asýl ikna edilmesi gereken köylülerdir. Köylü ev hanýmlarýdýr.
Kýrsal da süt ineði olan ve olmayan köylülerin kendilerinin tükettiði çið süt miktarý ise % 27 olup asýl bu miktar tüketimi kontrol altýna almamýz gerekir. Kendi ürettikleri çið sütü süt tüketiminde ve diðer süt ürünü yapýmýnda kullanmalarý da haksýz bir rekabet oluþturmaktadýr. Bu da büyük bir Kayýt Dýþýlýktýr. Aslýnda çið süt üreticilerinin de köylerde, üretim merkezlerinde bizim kutu sütleri, kutu yoðurtlarýmýzý kullanmalarý gerekir. Kendi ürettiklerini tükettiklerinde tüketim vergisi de konulmasýný teklif edecek olsak kamuoyunca nasýl karþýlanacaðýmýzý bilemiyoruz..
Þehirlerde saðolsun belediye baþkanlarý halk saðlýðý görevi anlayýþý altýnda çið süt üreticilerini çið süt satýþý için mahallelere sokmuyorlar. Geçtiðimiz günlerde arabasýnýn baðajýnda çið sütü 5 litrelik bidonla yakalatan bir çið süt tüketicisi emniyette verdiði ifade de ‘’ Çið Sütü kendim için deðil kedilerim için satýn almýþtým ‘’ demesi üzerine kurtuldu. Halkýmýza burgerlerin içinde et yedirenler deðil parekende çið süt satýmý ve alýmý süt sanayicilerinin kazançlarýný tehdit ediyor.
Ülkemizdeki uyuþturucu satýþýndan daha çok, çið süt parekende satýþýna daha çok önem verilmesi gerekir. Parekende çið süt satýþý rakibimizdir. Þehirlerdeki çið süt tüketimi % 4 dür. Bu tüketimi yapanlar da okumuþ yazmýþ þehirli bilinçli tüketicilerdir. Onlarý vazgeçiremezsiniz.
Asýl olan Kýrsal Kesimi Çið Süt Tüketimi’nden vazgeçirmektir. ‘’ Kýrsal’daki propagandalarýnýz için asla ‘’ sokak sütü’’ demeyiniz, çünkü köylüler sokaða sokak demez, ‘’ yol ‘’ derler. Kýrsaldaki çið süt tüketimini de öyle reklamlar veya ‘’ ilimsel paneller’’ ile saðlanacaðýna ihtimal vermediðimizden;
Kýrsal kesimde baþka çare arýyoruz. Süt Sanayicileri olarak çaresiz deðiliz bir çözüm yolu bulduk ve bir kanun tasarýsý hazýrladýk;
Bu kanun tasarýsý kýrsal kesimde çið süt ve çið süt ürünleri tüketiminin önlenmesi amacý ile hazýrlanmýþtýr.
Bu kanunun hazýrlanma amacý ; hem süt sanayicilerinin hem de ilaç sanayicilerin kazançlarýný, verecekleri vergileri korumak ve kollamaktýr. Ýnsanlar gerçek gýdaya ulaþýr ise biz ve ilaç sanayicilerinin kazançlarý azalacaðýndan kamu idaresi de az vergi toplayacaktýr.
1- Her türlü çið süt üretimi sanayicilere satýlmak zorundadýr. Direkt tüketicilere satýlamaz.
2- Tarýmsal kesimde ikamet edenlere devlet kutu süt tüketim teþvik parasý vermelidir. Bu teþviðin nasýl ödeneceði hazýrlanacak yönetmelik ile belirlenmelidir.
3- Her çið süt üretim merkezinin baþýna özel güvenlik kuvveti görevlendirilerek çið sütün sanayiciler haricinde sevkine izin verilmemelidir. Bu güvenlik görevlerinin parasýný da Saðlýk Bakanlýðý ödemelidir. Çünkü bu güvenlik görevlileri kýrsal kesimdeki halkýn saðlýðýný koruyacaktýr.
4- Köylülerin sýký güvenlik tedbirlerine raðmen sabahlarý evlerde çið süt içilip içilmediði, yoðurtlarýn kutu yoðurttan mý yoksa çið sütten mi yapýlýp yapýlmadýðýnýn tesbiti ve numune almak için tarým danýþmanlarý görevlendirmelidir.
5- Geçmiþte Saðlýk Bakanlýðý, þimdi de Tarým Bakanlýðý’ Gýda Güvenliði’ni saðlayamadýklarýndan dolayý Kýrsaldaki bizim ekonomik çýkarlarýmýzý affedersiniz gýda güvenliðini saðlamak üzere Kýrsal Gýda Güvenliði Müsteþarlýðý kurularak bu müsteþarlýk direkt olarak ya bize baðlanmalý, ya da müsteþarý bizim atama yetkimiz verilmelidir.
6- Bu kanun hükümleri gereðince Köy muhtarlarý kýrsaldaki hertürlü ev ve iþletmelerdeki çið süt ve çið süt ürünlerinin tüketilmesinin önlenmesi doðrultusunda görevli kýlýnmalýdýr. Muhtarlar köylünün sofrasýný, buzdolabýný, kilerini denetleyebilmelidir. Köylüler haziran ayýnda kendi tüketimleri için toprak cere veya kablara çökelek basýp bahçelerinin bir köþesine gömmektedirler. Kýþ mevsimi girdiðinde bunlarý tüketmek için topraktan çýkartýldýðý günlerde seri baskýnlar düzenlenmesi konusunda muhtarlara yetki verilmelidir.Kýrsal da artacak kutu süt için muhtarlara kutu baþýna devlet desteði getirilmelidir
7- Tüm bu tedbirlere raðmen kýrsalda çið süt tüketiminin önünün alýnamayacaðýný bildiðimizden aþaðýdaki saðlýk taramalarý da gerçekleþtirilmelidir:
a) Her hafta köylülerin kan, gaita, idrar örnekleri alýnarak laboratuar analizi sonucunda;
b) Yasal Sýnýrý aþan Sünen yoðurt mayasý tesbit edilenlere 1 kutu süt,
c) Yasal Sýnýrý aþan Sahte lezzet E961 NEOTAM tesbit edilenlere 2 kutu süt,
d) Yasal Sýnýrý aþan diðer katký maddeleri tesbit edilenlere 3 kutu süt,
e) Melamin tesbit edilenlere 4 kutu süt karþýlýðý tazminat devlet destekleme fonundan ödenmelidir.
8-Kan, gaita, idrar analizlerinde herhangi katký maddesi bulunmayan köylüler ‘’Kutu süt ve süt ürünleri’’ tüketmediklerine hükmedilerek kendi saðlýklarýný ve gelecek nesillerini tehlikeye attýklarýndan, bizim kazançlarýmýzý, biyonik insan yetiþtirme projemizi sekteye uðratma suçundan tutuklanmalýdýr.
Bu kanun tasarýmýz önümüzdeki aylarda ‘’ Kýrsalda Gýda Güvenliði Kanun Tasarýsý ‘’ adý altýnda meclise sevk edilecektir. Þimdiden, bize kutu satan ambalaj devi ile de görüþtük. Önümüzdeki günlerde ‘’ kutu süt ‘’ reklamlarý bolca verilecek ve bunun karþýlýðýnda bu kanun tasarýsýnýn tanýtýmý haberlerde en geniþ yerini alacaktýr. Siz bilim adamlarýmýzdan beklediðimiz bu kanun tasarýsýna destek vermenizdir diyor süt sanayicileri!
SAYIN PANELÝSTLER; Büyük besiciler mýzmýz ediyorlar ise de Hayvancýlýk Sektörümüzün hiçbir sorunu yok, yapýlan ithalat hayvancýlýðýmýza köstek deðil destektir, deli danalý canlý hayvanlarýn, kesilmiþ, dondurulmuþ etlerin insan-halk saðlýðýna tehlikesine deðil bize satýlmayan çið sütün tehlikesine iþaret etmeye devam ediniz.. Et, canlý hayvan ithalatý ile halk ve hayvan saðlýðýnýn tehlikeye gireceðini açýklayan veteriner odalarýna et ithalatýna izin verenler aldýrýþ etmiyor. Siz de sakýn aldýrýþ etmeyin çünkü et ithalatýna izin verenler size çok kýzar! O konulara dokunur iseniz Rektörlüðü, dekanlýðý, yök üyeliðini , Tübitak Üyeliðini hayal edemezsiniz.diyor süt sanayicileri.
Sakýn birilerinin aklýna karpuz kabuðu düþürüp de : SEK (Süt Endüstrisi Kurumu ) yeniden kurulmalý demeyin. Hayvansal ürünlerde Dünya’da söz sahibi olan ülkelerin ‘’ Çið Sütte Gerçekçi Satýn Alým Piyasa Düzenini’’ tercüme bürolarýna bedeli mukabilinde tercüme ettirmeye kalkmayýn. Ülkemizdeki ‘’Çið Sütte Gerçekçi olmayan Satýn Alým Piyasa Düzenini’’ ancak ve ancak biz yazar, Tarým Politikacýlarýnýn eline biz veririz, onlarda þimdiki Ulusal Süt Konseyi gibi bir konseyi kurarlar biz de baþýna geçmiþ oluruz. Bizim rakibimiz parekende satýlan çið süte ‘’ sokak sütü’’ demeniz az gelir ‘’ otoban sütü’’ demenizi tavsiye ederiz.diyor süt sanayicileri.
“Gýda Tüketiminde doðrular ve yanlýþlar” panelinde bizim melaminli süt tozu kullanarak da yaptýðýmýz uht sütlere ‘’ iyidir’’, yoðurdu koyulaþtýrmak, kývam vermek için süt tozu kattýðýmýz, ’yoðurtlara ‘’ , süt yaðý yerine süte ve yoðurda koyduðumuz bitkisel yaðlara temas etmediðiniz, Süt tozuna yasal hile sýnýrlarý içinde (1 kð süt tozuna 0,5 ml )kanserojen madde melamin katýldýðýna es geçtiðiniz için teþekkür ediyoruz, diyor süt sanayicileri.
2010 yýlýnda deli dana hastalýðýna yakalanmýþ iki hasta vakasý oldu. Önümüzdeki gün ve yýllarda deli dana hastalýðýna yakalanmýþ insan sayýsý canlý hayvan ve et ithalatýndan dolayý ülkemizde artacaðýndan hiç bahsetmeyin. Bundan sonra çýkacak hayvansal hastalýklarda sakýn et, hayvan ithalatýndan dolayý deðil ‘’ Otoban sütleri’’nden kaynaklandýðýný belirtecek paneller düzenleyin. Diyor süt sanayicileri.
Bu tür düzenleyeceðiniz panellerden önce bizi haberdar ediniz. Þehirliler deðil hedef kitlemiz köylülerin salonu doldurmasý için otobüsler tutmaya hazýrýz.diyor süt sanayicileri.
Ýletiþim fakültesi son sýnýf öðrencisi iþte böyle haber yapmýþ ve bize göndermiþ.
Tüketicimizin yukardaki haber derlemesi þeklindeki yazýsýndan anladýklarýmýz þu: Panele katýlan panelistlerimiz ‘’Çið Süt Üretim tebliði ’’ ni, ‘’ Çið Sütün taþýnmasý tebliðini’’ okumadan konuþmuþlar. Bu iki tebliði okumalarýný, çið sütte parekende satýþlar, sanayicilerin satýn alýmlarý ve sevkleri ile ilgili saha bilgilerini tazelemelerini öneriyoruz.
Biz bu tebliðleri okuduk. Hem de gözlemledik. Panelistlerimiz gelsinler onlarýn da gözlemlemelerine yardýmcý olalým: Süt sanayicilerine giden çið süt ile, süt sanayicilerinin affedersiniz yanlýþ yazdým panelistlerden birinin ifadesi ile ‘’ sokak sütü ‘’ daha doðrusu parekende çið sütün ayný sevk teknikleri ile parekende çið süt tüketicilerine sevk olunmaktadýr. Yani çið süt 304 kalite krom lüx kablar ile süt sanayicileri kendi fabrikalarýna götürürken ayný tür kablar ile çið süt tüketicilerine, ev hanýmlarýna ulaþtýrýlmaktadýr.
Parekende çið süt satanlarýn ‘’ su katma ‘’ masum hilesi fiyatý etkilemekte olup süt sanayicilerinin yasal ve yasal olmayan hileleri ise insan-halk saðlýðýmýzý etkilemektedir.
Parekende çið süt satanlarýn ‘’ su katma ‘’ masum hilelerinin dýþýnda insan-halk saðlýðýný etkileyecek hileler yapýldýðýný ileri süren görüþler bu panelde kamuoyuna yansýtýlmýþ bulunulmaktadýr.
‘’ Sokak Sütüne kimyasal katýlýyor ‘’ ise; sanayileþtirilmek üzere süt ve süt ürünlerinin fabrikalarýnýn önüne getirdikleri süte ayný kimyasallar katýlmýyor öyle mi?
Çið süte sokak sütü diyen ilim adamlarýmýza sesleniyoruz: Süt sanayicilerinin tam kapýsýndan girmek üzere olan sütten bir numune alýnýz ve laboratuarýnýza götürünüz. Bakalým hangi kimyasallarý bulacaksýnýz? O kimyasallarý katan süt sanayicilerinin kendileridir.
‘’ Sokak sütünden numune aldýk þu çýktý bu çýktý ’’ laflarýna karnýmýz tok. Haydi bir de süt sanayicilerinin kapýsýndan girmek üzere olan sütten de numune alýn: ‘’ Þu, bu, o çýkacak mý çýkmayacak mý?
Tartýþýlacak sorun bu deðildir. Tartýþýlacak sorun: Çið Sütün gerçek gýda deðerinde tüketiciye ulaþtýrýlmasýdýr. Endüstrileþen gýda sektörünün çið sütü gerçek besin deðerlerinden uzaklaþtýrmasýdýr. Çið süt, süt sanayicilerinin kollarýna gitmeden tüketiciler tarafýndan tüketilme talebi vardýr. Çið Süt ekmekten sonra ikinci öneme sahip bir gýdadýr. Sanayileþtirilen süt, endüstrileþtirilen gýda gerçekliðinden uzaklaþtýrýlmaktadýr.
ABD ve birkaç geliþmiþ ülkelerde çið süt cam kavanozlarda soðuk zincir içinde tüketiciye ulaþtýrýlmaktadýr. Bunu düþünmek, ifade etmek süt sanayicilerinin aleyhinedir. Ama toplumun lehinedir. Süt sanayicilerinin kazançlarý deðil tüketicilerin gerçek gýdaya ulaþmasý önemlidir. Her insanýn ‘’Gerçek Gýdaya Eriþim hakký’’ vardýr. Bu hak paneller ile belediye baþkanlarýnýn zabýtalara direktifleri önlenemez. Tüketicilerin evlerde çið süt tüketim taleplerini karþýlayacak yasal düzenlemeler getirilmelidir.
Bilinçli tüketici kapýsýna getirilmeyen, getirilmesinin önüne engeller konan gerçek gýdayý kendisi gidip kaynaðýnda satýn alarak tüketiyor.
Hayvansal hastalýklar endiþesi ile çið süt uht’leþtirilip gerçek besin deðerinden uzaklaþtýrýlmaktadýr. Sonra da uht süte iyidir denilmektedir. Çið Sütte Hayvansal hastalýklar endiþesinin giderilme metodunda UHT’leþtirme yerine hayvan hastalýklarýný önleme niçin düþünülmemektedir. Hayvan hastalýklarý tedavi giderlerinin de tarým sigortalarý kapsamýna alýnmasý niçin konuþulmamaktadýr. Yapýlmakta olan canlý hayvan ithalatý hayvanlarýn tedavi giderlerini daha da çoðaltacaktýr. Et ithalatý halk saðlýðýný, hayvan ithalatý ise hayvan-halk saðlýðýný tehdit edici mahiyettedir.
Çið süte ‘’ sokak sütü ‘’ yaftasýna bu günden sonra kim devam edecekse öncelikle süt sanayicilerinin kapýsýnýn önündeki sütü kontrol edip öyle konuþmalýlar! ‘’ Sokak sütü’’ nde ‘’bulduklarý’’ maddelerin aynýsýný süt sanayicilerin kapýsýnýn önündeki sütlerde de bulacaklardýr.
Sanayicilerin satýn aldýklarý süte daha fabrika kapýsýndan girmeden de kimyasallarý kim atýyor? Onu da mý sokak sütçüleri atýyor?
Kutusuz satýlan çið süt pis, sanayicinin kapýsýnýn önündeki süt pis deðil öyle mi? Fenni ilim adamlarýmýza tavsiye ediyoruz: Çapraz gözlemleme , çapraz tahlil etme ilkesi iþletilmeli. Tek taraflý deðil çift taraflý laboratuar analizi yapmaya davet ediyor bunlarý yaptýktan sonra ‘’ tarafsýz ‘’ konuþabileceklerine inanýyoruz. Þayet konuþabilirler ise! Çapraz tahlil sonuçlarýný açýklayabileceklerine de ihtimal vermiyoruz.
Çið süt sanayicilere çiftlikte teslim ediliyor. Buyurun bir de süt sanayicilerinin kapýsýnýn önüne kendilerinin getirdikleri sütleri analiz edin. Kapýlarýnýn önünden size numune bile aldýrtacaklarýný sanmýyoruz.. Biz üreticiyiz, biz tüketiciyiz, çið sütün kamuoyunda avukatý biziz.. Biz üreticiyiz, hayvancýlýðýmýzýn müdafii de biziz. Hayvancýlýk sermayemiz deðil ekmeðimizdir, geçimimizdir. Çið Süt ve çið süt ürünleri ile beslenmemiz bizim hayat tarzýmýzdýr. Köyler de kanun da çýkartsanýz, yasaklama için muhtarlarýmýzý da görevlendirseniz biz köyümüzde kutu süt deðil çið süt ve çið süt ürünleri tüketmeye devam ederiz.
Tarýmsal kesimin nüfusunu düþürttükçe kutu sütün tüketimi artar, ha gayret, tarýmsal nüfusun düþmesi için et, canlý hayvan, besi danasý, damýzlýk ithalatýna itiraz sesleri deðil de ‘’ kutu süt reklamlarý ‘’na devam edilsin.
Sayýn ilim adamlarý, gýda tüzüðü düzenleyicileri: Gelin þehirlilere bir iyilik yapýn: Çið Sütün cam ambalajlarda soðuk zincir içinde tüketicilere sevkine izin verecek düzenlemeleri konuþun. Uygulayýnýz. Þehirliler de biz köylüler gibi gerçek gýdaya kavuþsunlar.
Paketlenmiþ dondurmalar süt tozundan yapýlmaktadýr. Pastahaneler de satýlan açýk dondurmalar ise ya süt tozundan ya da çið sütten yapýlmaktadýr. Pastahanelerdeki Çið Sütten yapýlan dondurmalarýn çið sütü pastaneye nasýl geliyor? Panelistlerimiz bunu biliyorlar mý? Hiç sanmýyorum. Çünkü saha bilgisi eksikleri var. Bu eksikliklerini biz giderelim: Çið Süt taþýma ruhsatý ile.
Suyu 304 kalite çelik tanker ile taþýmak için saðlýk bakanlýðý, Çið Sütü 304 kalite çelik tanker veya küçük tank ile taþýmak için Tarým Bakanlýðý ruhsat veriyor. Bu ruhsatý isteyen ‘’ çið sütü pastanelere taþýyacaðým, satacaðým ’’ derse ruhsatý veriyorlar. Ama ayný ruhsat alýnabilinen tanker ile tank ile bu çið sütü ev hanýmlarýna (þehirli) taþýyacaðým der ise ‘’ ev hanýmlarýna çið süt satmak senin iþin deðil süt sanayicilerinin görevidir’’ anlayýþý ile ruhsat verilmiyor.
Paketlendirilmiþ dondurmalar süt tozundan yapýlmakta oluþuna raðmen gýda tüzüðünü yasadýþý olarak ihlal edip ambalajlarý üzerine ‘’ süt tozundan yapýlmýþtýr ‘’ yazýsýný yasal zorunluluk olsa da yazmýyorlar. Panelistlerimiz, dondurma, süt ve süt ürünlerinin ne etiketlerini ne de etiket tüzüðünü de okumazlar. Okusalardý panelde bunlara da deðinirlerdi.
SET-BÝR yoðurda kývam saðlamak için % 2-3 oranýnda süt tozu kullanýldýðýný yayýnlarýmýz sonucunda beyan (itiraf ) etmiþse de süt sanayicileri þimdiye kadar süt ve süt ürünleri ambalajý üzerinde ‘’ süt tozu % 3 oranýnda kullanýlmýþtýr ‘’ yazýsýný da yazmamaktadýrlar. Bunu yazmak yasal zorunluluk olsa da!
Süte süt tozu katan süt sanayicileri ve dondurmayý süt tozundan yapan dondurmacýlar ‘’süt tozu ile çið süt, süt aynýdýr, onun için süt tozu yazmýyoruz ‘’ savunmasýný tüketicilere yapýyorlar. Ama Tarým Bakanlýðý öyle demiyor: ‘’ Süt tozu kullanmýþ isen onu etikete yazacaksýn ’’ diyor.
Bu konu ile ilgili Tarým Bakanlýðý’na gönderilen dilekçeleri; http://www.bilgiagi.net/tuketicilerin-sut-tozu-dilekceleri/24794/ linkinde, bu dilekçelere gelen cevabý da; http://www.bilgiagi.net/tarim-bakanliginin-sut-tozu-dilekcelerine-cevabi/24885/ linkinde yazdýk.
Panelistlerimiz okuyabilirler. Tüketicilerimizin de bu dilekçeleri göndermeye devam etmelerini diliyoruz.
Çiftçi - Çið Süt Üreticisi
Nurdan ÇAKIR TEZGÝN
"Nurdan ÇAKIR TEZGÝN" bütün yazýlarý için týklayýn...