Tuncay ARSLAN
TÝYATRO
Yýllarýn öðretmeniyim; yýllardýr focafoca’da yazýyorum, yýllardýr tiyatro yapýyorum ve yýllardýr tiyatro ile ilgili bir yazý yazmayý düþünüyorum. Geçenlerde havaya girdim ve “Yazayým.” dedim. Kaynaklara bakarken Özdemir Hoca’nýn (Özdemir Nutku) Sahne Bilgisi adlý kitabýna takýldým ki bu kitap zaten benim el kitabýmdý. Kitabýn oyunculukla ilgili bölümleri ile haþýr neþir olduðum için diðer kýsýmlarýný incelemeye pek vaktim olmamýþtý. Giriþi okuduðumda kalemi yere, sözü ise Özdemir Nutku Hoca’ya býrakmaya karar verdim. Ýþte bu yazý:
“Kültürel geliþmeyi saðlayan gizil güçlerden biri tiyatrodur. Öyle ki, sanatsal yaratýyý en etkin bir biçimde topluma aktaran bir araç durumundadýr. Tiyatro, uyarý görevini yaptýðý kadar toplumu ortak karmaþalarýndan arýndýrýr, onlara gerçek düþünce gücünü, özgürlüðünü saðlar. Devletin kültür projesi kapsamýnda yer almasý gereken en önemli giriþimi, yetiþme çaðýnda olan gençleri tiyatro eyleminin içine sokmaktýr. Toplumu çok yakýndan ilgilendiren tiyatro halkýn önüne bir sonuç olarak çýkar. Ne var ki tiyatronun araç olma özelliði de vardýr. Tiyatronun sonuç oluþu, onun sanatsal bütünlüðünü, araç oluþu ise eðitsel gücünü ýþýða çýkartýr.
Gençleri tiyatroya yönlendirmenin yararlarý çoktur. Bunlar arasýnda þunlar vurgulanabilir:
1- Katýlanlara:
a)- Dayanýþmayý öðretir.
b)- Toplumsal yaþam için gerekli olan sorumluluk duygusunu saðlar.
c)- Toplumun bireyi ezmesini önler.
d)- Düþünceyi eyleme sokma yeteneðini geliþtirir.
e)- Düþünerek, yorumlayarak okumayý öðretir.
f)- Topluluk içinde konuþmayý öðretir.
g)- Doðru ve güzel konuþmayý saðlar.
h)- Kýzla erkeðin birlikte çalýþmasýyla cinsel yabancýlaþmayý; tutarsýzlýðý ve ölçüsüzlüðü önler; doðal olaný gösterir.
ý)- Çeþitli sanat dallarý ile ilgiyi saðlar.
i)- Estetik algýlama yeteneðini geliþtirir.
2- Ýzleyenlere:
a)- Toplumun bir üyesi olarak özeni aþýlar.
b)- Kamu bilincini saðlar.
c)- Sorunlar üzerine düþünmeyi yargýlamayý öðretir.
d)- Sanatsal yaratýnýn deðiþtirici geliþtirici gücünü gösterir.
3- Ayrýca:
a)- Ulusal kimliði pekiþtirir.
b)- Toplumu bilinçlendirir, sorunlara nesnel gözle bakýlmasýný saðlar.
c)- Düþünce gücünü ve özgürlüðünü öðretir.
d)- Toplumun aþama yapmasýndaki sýrayý kýsaltýr.
e)- Toplumsal duyarlýlýðý arttýrýr.
f)- Toplumu ortak bir estetik düzeye çýkarýr.
g)- Toplumda kültür birikiminin zenginleþmesine yardýmcý olur.
Yukarýda özetlenen düþüncelerde olduðu gibi tiyatronun topluma, yetiþkinlere ve özellikle gençlere büyük yararý olduðu bir gerçektir. Ne var ki bugüne kadar tiyatronun önemi yeteri kadar anlaþýlmadýðý için tiyatro eðitim düzeyindeki çocuklara da yararlý bir duruma getirilmemiþtir. Gençlik çaðýnda birçok kiþi tiyatronun yapýcý, eðitici ve yaratýcý iþlevinden habersiz üniversitelere girmiþlerdir. Ortaöðretimde doðru bir tiyatro eðitimi olmadýðý için de çocuklarýmýz, ilerideki yaþamlarýna toplumun üyesi ve saðlýklý bir bireyi olarak hazýrlanmamýþ, olgunlaþmamýþ bir biçimde atýlmýþlar ve bu hamlýklarý yaþamlarýn sonuna deðin sürmüþtür. Ayrýca toplum içinde yaþama ve toplum içinde kiþilikli olma durumu da çözümlenmemiþ, önemli bir sorun olarak durmaktadýr. Býrakalým taþrayý, bugün büyük kentlerimizdeki okullarýmýzda bile donuk, renksiz bir eðitim ve baský altýnda kiþilikleri yok edilmiþ gençlere sýk rastlanmaktadýr. Bu siliklik ise ülkenin geleceði açýsýndan düþündürücüdür.
Çocuklarýmýzý küçük yaþlardan baþlayarak ruhsal ve fiziksel yönlerden estetik ölçülerle hazýrlamamýz zorunludur. Daha doðru bir dünya istiyorsak, çocuklarýmýzýn geleceðini güvence altýna almayý düþünüyorsak tiyatronun eðitsel ve toplumsal katkýsýný aklýmýzdan çýkarmamalýyýz. Tiyatroyu tek tük örneklerle deðil, yurt düzeyinde yaygýn bir duruma getirerek etkinleþtirmeliyiz. Gereken yaygýnlýðý ise tiyatroyu ilköðretimden üniversitenin son sýnýfýna kadar süren ve yaþamýn tamamýnda olan bir etkinlik olarak algýlamakla saðlayabiliriz.(*)
(*) Özdemir Nutku, Sahne Bilgisi
Tuncay ARSLAN
"Tuncay ARSLAN" bütün yazýlarý için týklayýn...
Yýllarýn öðretmeniyim; yýllardýr focafoca’da yazýyorum, yýllardýr tiyatro yapýyorum ve yýllardýr tiyatro ile ilgili bir yazý yazmayý düþünüyorum. Geçenlerde havaya girdim ve “Yazayým.” dedim. Kaynaklara bakarken Özdemir Hoca’nýn (Özdemir Nutku) Sahne Bilgisi adlý kitabýna takýldým ki bu kitap zaten benim el kitabýmdý. Kitabýn oyunculukla ilgili bölümleri ile haþýr neþir olduðum için diðer kýsýmlarýný incelemeye pek vaktim olmamýþtý. Giriþi okuduðumda kalemi yere, sözü ise Özdemir Nutku Hoca’ya býrakmaya karar verdim. Ýþte bu yazý:
“Kültürel geliþmeyi saðlayan gizil güçlerden biri tiyatrodur. Öyle ki, sanatsal yaratýyý en etkin bir biçimde topluma aktaran bir araç durumundadýr. Tiyatro, uyarý görevini yaptýðý kadar toplumu ortak karmaþalarýndan arýndýrýr, onlara gerçek düþünce gücünü, özgürlüðünü saðlar. Devletin kültür projesi kapsamýnda yer almasý gereken en önemli giriþimi, yetiþme çaðýnda olan gençleri tiyatro eyleminin içine sokmaktýr. Toplumu çok yakýndan ilgilendiren tiyatro halkýn önüne bir sonuç olarak çýkar. Ne var ki tiyatronun araç olma özelliði de vardýr. Tiyatronun sonuç oluþu, onun sanatsal bütünlüðünü, araç oluþu ise eðitsel gücünü ýþýða çýkartýr.
Gençleri tiyatroya yönlendirmenin yararlarý çoktur. Bunlar arasýnda þunlar vurgulanabilir:
1- Katýlanlara:
a)- Dayanýþmayý öðretir.
b)- Toplumsal yaþam için gerekli olan sorumluluk duygusunu saðlar.
c)- Toplumun bireyi ezmesini önler.
d)- Düþünceyi eyleme sokma yeteneðini geliþtirir.
e)- Düþünerek, yorumlayarak okumayý öðretir.
f)- Topluluk içinde konuþmayý öðretir.
g)- Doðru ve güzel konuþmayý saðlar.
h)- Kýzla erkeðin birlikte çalýþmasýyla cinsel yabancýlaþmayý; tutarsýzlýðý ve ölçüsüzlüðü önler; doðal olaný gösterir.
ý)- Çeþitli sanat dallarý ile ilgiyi saðlar.
i)- Estetik algýlama yeteneðini geliþtirir.
2- Ýzleyenlere:
a)- Toplumun bir üyesi olarak özeni aþýlar.
b)- Kamu bilincini saðlar.
c)- Sorunlar üzerine düþünmeyi yargýlamayý öðretir.
d)- Sanatsal yaratýnýn deðiþtirici geliþtirici gücünü gösterir.
3- Ayrýca:
a)- Ulusal kimliði pekiþtirir.
b)- Toplumu bilinçlendirir, sorunlara nesnel gözle bakýlmasýný saðlar.
c)- Düþünce gücünü ve özgürlüðünü öðretir.
d)- Toplumun aþama yapmasýndaki sýrayý kýsaltýr.
e)- Toplumsal duyarlýlýðý arttýrýr.
f)- Toplumu ortak bir estetik düzeye çýkarýr.
g)- Toplumda kültür birikiminin zenginleþmesine yardýmcý olur.
Yukarýda özetlenen düþüncelerde olduðu gibi tiyatronun topluma, yetiþkinlere ve özellikle gençlere büyük yararý olduðu bir gerçektir. Ne var ki bugüne kadar tiyatronun önemi yeteri kadar anlaþýlmadýðý için tiyatro eðitim düzeyindeki çocuklara da yararlý bir duruma getirilmemiþtir. Gençlik çaðýnda birçok kiþi tiyatronun yapýcý, eðitici ve yaratýcý iþlevinden habersiz üniversitelere girmiþlerdir. Ortaöðretimde doðru bir tiyatro eðitimi olmadýðý için de çocuklarýmýz, ilerideki yaþamlarýna toplumun üyesi ve saðlýklý bir bireyi olarak hazýrlanmamýþ, olgunlaþmamýþ bir biçimde atýlmýþlar ve bu hamlýklarý yaþamlarýn sonuna deðin sürmüþtür. Ayrýca toplum içinde yaþama ve toplum içinde kiþilikli olma durumu da çözümlenmemiþ, önemli bir sorun olarak durmaktadýr. Býrakalým taþrayý, bugün büyük kentlerimizdeki okullarýmýzda bile donuk, renksiz bir eðitim ve baský altýnda kiþilikleri yok edilmiþ gençlere sýk rastlanmaktadýr. Bu siliklik ise ülkenin geleceði açýsýndan düþündürücüdür.
Çocuklarýmýzý küçük yaþlardan baþlayarak ruhsal ve fiziksel yönlerden estetik ölçülerle hazýrlamamýz zorunludur. Daha doðru bir dünya istiyorsak, çocuklarýmýzýn geleceðini güvence altýna almayý düþünüyorsak tiyatronun eðitsel ve toplumsal katkýsýný aklýmýzdan çýkarmamalýyýz. Tiyatroyu tek tük örneklerle deðil, yurt düzeyinde yaygýn bir duruma getirerek etkinleþtirmeliyiz. Gereken yaygýnlýðý ise tiyatroyu ilköðretimden üniversitenin son sýnýfýna kadar süren ve yaþamýn tamamýnda olan bir etkinlik olarak algýlamakla saðlayabiliriz.(*)
(*) Özdemir Nutku, Sahne Bilgisi
Tuncay ARSLAN
"Tuncay ARSLAN" bütün yazýlarý için týklayýn...