Ali Ekber YILDIRIM
Tarým Bakanlýðý zeytincilikte ne yapmak istiyor?
Hafta baþýnda 2011'de uygulanacak tarým desteklerini açýkladýk. Destekler yetersiz. Pek çok destek kaleminde artýþ yok. Bu olumsuz tablo içerisinde destek miktarý artýrýlan birkaç üründen biri zeytinyaðý.
Zeytinyaðýna verilen destekleme primi kilo baþýna 30 kuruþtan 50 kuruþa çýkarýlýyor. Yaklaþýk yüzde 70 oranýnda artýþ saðlanýyor.
Yeterli mi? Elbette deðil. Bu destek miktarý Avrupa Birliði'nin zeytinyaðý üreticilerine verdiði desteðin dörtte biri kadar. Fakat diðer ürünlerle karþýlaþtýrýldýðýnda önemli bir artýþ.
Þu günlerde zeytinyaðý primi artýrýlýrken bir yandan da Tarým ve Köyiþleri Bakanlýðý, Zeytinciliðin Islahý ve Yabanilerinin Aþýlattýrýlmasýna Dair Yönetmelikte, zeytinciliði yok edecek bir düzenleme yapmak istiyor.
Tarým Bakanlýðý zeytincilikte ne yapmak istiyor, doðrusu anlamak zor.
Bakanlýk, 2005'ten bu yana zeytinciliðe fidan desteði veriyor. Verilen destekle Türkiye'nin zeytin aðacý sayýsý 90 milyondan 160 milyona çýktý. Destek daha da devam ediyor.
Bakanlýk, 2009'da 5 yýllýk bir strateji ile zeytincilikte 2014 için çok önemli hedefler belirledi. Neydi o hedefler?
1- Zeytin alaný 1 milyon hektara çýkacak.
2- Zeytin aðacý sayýsý 180 milyon adet olacak.
3- Sofralýk zeytin üretimi 650 bin tona yükselecek.
4- Yaðlýk zeytin üretim miktarý 2.5 - 3 milyon ton olacak.
5- Zeytinyaðý üretimi 750 bin tona yükselecek.
6- Kiþi baþýna zeytinyaðý tüketimi 5 kiloya ulaþacak.
7- Sektörün yarattýðý deðer 3 milyar dolar düzeyinde olacak
8- Türkiye, Ýspanya'dan sonra dünyanýn 2. büyük zeytinyaðý üreticisi olacak.
Bu hedeflerin yüzde 100 gerçekleþmesi zor olsa da Bakanlýðýn zeytinciliðe bakýþý açýsýndan çok önemli ipuçlarý veriyordu.
Fakat, Tarým ve Köyiþleri Bakanlýðý bütün bu hedeflerini, zeytinciliðe verilen destekleri çöpe atacak çok önemli bir mevzuat deðiþikliðine gidiyor.
Bakanlýk, Zeytinciliðin Islahý ve Yabanilerinin Aþýlattýrýlmasýna Dair Yönetmelikte deðiþiklik yaparak zeytinlik alanlarý altýn madenciliðine açmaya hazýrlanýyor.
Altýncýlar, dünyanýn en önemli oksijen deposu, endemik bitki türlerinin yoðun olduðu ve zeytinciliðin kalbi durumundaki Kazdaðlarý'nda, altýn aramak için yýllardýr her yolu deniyor.
Zeytincilik Yasasý'na iliþkin deðiþiklik önerileri 4 kez Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne geldi. Zeytincilerin ve duyarlý milletvekillerinin çabasý ile her seferinde reddedildi. Son olarak geçen yýl Madencilik Yasasý kapsamýnda Zeytincilik Yasasý'nda deðiþiklik yapýlmasý meclis gündemine geldi ve bir kez daha oybirliði ile reddedildi.
Fakat, altýncýlar pes etmiyor. Yapamadýklarý yasa deðiþikliðini þimdi Tarým Bakanlýðýný ikna ederek yönetmelikle yapmaya çalýþýyorlar.
Tarým ve Köyiþleri Bakanlýðý tarafýndan hazýrlanan "Zeytinciliðin Islahý ve Yabanilerinin Aþýlattýrýlmasýna Dair Yönetmelikte Deðiþiklik Yapýlmasýna Dair Yönetmelik Taslaðý'nda aynen þöyle deniliyor:
"Bu alanlarda yapýlacak zeytinyaðý fabrikalarý ile küçük ölçekli tarýmsal iþletmelerin yapýmý ve iþletilmesi Tarým ve Köyiþleri Bakanlýðý'nýn iznine baðlýdýr. Ancak; alternatif alan bulunmamasý ve Çevresel Etki Deðerlendirme Raporu (ÇED)'na uygun olmasý, bitkilerin vegetatif ve generatif geliþimine zarar vermeyeceði Bakanlýk araþtýrma enstitüleri veya üniversiteler tarafýndan belirlenmesi durumunda;
a- ) Jeotermal kaynaklý teknolojik sera yatýrýmlarý,
b) Bakanlýklarca kamu kararý alýnmýþ plan ve yatýrýmlar,
c) Yenilenebilir enerji kaynaklarýna dayalý elektrik üretim tesisleri,
ç) Ýlgili Bakanlýkça kamu kararý alýnmýþ madencilik faaliyetleri petrol ve doðal gaz arama ve iþletme faaliyetleri,
d) Savunmaya yönelik stratejik ihtiyaçlar, için, yukarýda belirtilen faaliyetlerde bulunmak isteyenler, ilgili Bakanlýklarýn onaylý belgeleri ile mahallin en büyük mülki amirine baþvurur. Müracaat sahibi, çevrede oluþabilecek ÇED raporu ile belirlenmiþ zararlarý önleyecek tedbirleri almak koþulu ve dikim normlarýna uygun, eþdeðer büyüklükte il/ilçe müdürlüðünce uygun görülecek alanda zeytin bahçesi tesis eder.
Bu madde kapsamýnda valiliklerce verilen kararlara yapýlan itirazlar, Bakanlýk tarafýndan deðerlendirilerek karara baðlanýr."
Özetle, Tarým ve Köyiþleri Bakanlýðý bir tarafta zeytin üretimini teþvik ediyor, destekliyor, diðer tarafta zeytincilerin kabusu olan altýn madenciliðine kapýlarý sonuna kadar açýyor. Bakanlýk gerçekten ne yapmak istiyor? Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde oybirliði ile ret edilmiþ bir kararý neden yasaya aykýrý bir biçimde yönetmelikle düzenlemek istiyor? Yapýlacak bu düzenlemenin zeytinciliðe nasýl bir katkýsý olacak?
Zeytinlikleri madencilere açmak Tarým Bakanlýðý'nýn görevi mi?
Ali Ekber YILDIRIM
www.tarimdunyasi.net
Hafta baþýnda 2011'de uygulanacak tarým desteklerini açýkladýk. Destekler yetersiz. Pek çok destek kaleminde artýþ yok. Bu olumsuz tablo içerisinde destek miktarý artýrýlan birkaç üründen biri zeytinyaðý.
Zeytinyaðýna verilen destekleme primi kilo baþýna 30 kuruþtan 50 kuruþa çýkarýlýyor. Yaklaþýk yüzde 70 oranýnda artýþ saðlanýyor.
Yeterli mi? Elbette deðil. Bu destek miktarý Avrupa Birliði'nin zeytinyaðý üreticilerine verdiði desteðin dörtte biri kadar. Fakat diðer ürünlerle karþýlaþtýrýldýðýnda önemli bir artýþ.
Þu günlerde zeytinyaðý primi artýrýlýrken bir yandan da Tarým ve Köyiþleri Bakanlýðý, Zeytinciliðin Islahý ve Yabanilerinin Aþýlattýrýlmasýna Dair Yönetmelikte, zeytinciliði yok edecek bir düzenleme yapmak istiyor.
Tarým Bakanlýðý zeytincilikte ne yapmak istiyor, doðrusu anlamak zor.
Bakanlýk, 2005'ten bu yana zeytinciliðe fidan desteði veriyor. Verilen destekle Türkiye'nin zeytin aðacý sayýsý 90 milyondan 160 milyona çýktý. Destek daha da devam ediyor.
Bakanlýk, 2009'da 5 yýllýk bir strateji ile zeytincilikte 2014 için çok önemli hedefler belirledi. Neydi o hedefler?
1- Zeytin alaný 1 milyon hektara çýkacak.
2- Zeytin aðacý sayýsý 180 milyon adet olacak.
3- Sofralýk zeytin üretimi 650 bin tona yükselecek.
4- Yaðlýk zeytin üretim miktarý 2.5 - 3 milyon ton olacak.
5- Zeytinyaðý üretimi 750 bin tona yükselecek.
6- Kiþi baþýna zeytinyaðý tüketimi 5 kiloya ulaþacak.
7- Sektörün yarattýðý deðer 3 milyar dolar düzeyinde olacak
8- Türkiye, Ýspanya'dan sonra dünyanýn 2. büyük zeytinyaðý üreticisi olacak.
Bu hedeflerin yüzde 100 gerçekleþmesi zor olsa da Bakanlýðýn zeytinciliðe bakýþý açýsýndan çok önemli ipuçlarý veriyordu.
Fakat, Tarým ve Köyiþleri Bakanlýðý bütün bu hedeflerini, zeytinciliðe verilen destekleri çöpe atacak çok önemli bir mevzuat deðiþikliðine gidiyor.
Bakanlýk, Zeytinciliðin Islahý ve Yabanilerinin Aþýlattýrýlmasýna Dair Yönetmelikte deðiþiklik yaparak zeytinlik alanlarý altýn madenciliðine açmaya hazýrlanýyor.
Altýncýlar, dünyanýn en önemli oksijen deposu, endemik bitki türlerinin yoðun olduðu ve zeytinciliðin kalbi durumundaki Kazdaðlarý'nda, altýn aramak için yýllardýr her yolu deniyor.
Zeytincilik Yasasý'na iliþkin deðiþiklik önerileri 4 kez Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne geldi. Zeytincilerin ve duyarlý milletvekillerinin çabasý ile her seferinde reddedildi. Son olarak geçen yýl Madencilik Yasasý kapsamýnda Zeytincilik Yasasý'nda deðiþiklik yapýlmasý meclis gündemine geldi ve bir kez daha oybirliði ile reddedildi.
Fakat, altýncýlar pes etmiyor. Yapamadýklarý yasa deðiþikliðini þimdi Tarým Bakanlýðýný ikna ederek yönetmelikle yapmaya çalýþýyorlar.
Tarým ve Köyiþleri Bakanlýðý tarafýndan hazýrlanan "Zeytinciliðin Islahý ve Yabanilerinin Aþýlattýrýlmasýna Dair Yönetmelikte Deðiþiklik Yapýlmasýna Dair Yönetmelik Taslaðý'nda aynen þöyle deniliyor:
"Bu alanlarda yapýlacak zeytinyaðý fabrikalarý ile küçük ölçekli tarýmsal iþletmelerin yapýmý ve iþletilmesi Tarým ve Köyiþleri Bakanlýðý'nýn iznine baðlýdýr. Ancak; alternatif alan bulunmamasý ve Çevresel Etki Deðerlendirme Raporu (ÇED)'na uygun olmasý, bitkilerin vegetatif ve generatif geliþimine zarar vermeyeceði Bakanlýk araþtýrma enstitüleri veya üniversiteler tarafýndan belirlenmesi durumunda;
a- ) Jeotermal kaynaklý teknolojik sera yatýrýmlarý,
b) Bakanlýklarca kamu kararý alýnmýþ plan ve yatýrýmlar,
c) Yenilenebilir enerji kaynaklarýna dayalý elektrik üretim tesisleri,
ç) Ýlgili Bakanlýkça kamu kararý alýnmýþ madencilik faaliyetleri petrol ve doðal gaz arama ve iþletme faaliyetleri,
d) Savunmaya yönelik stratejik ihtiyaçlar, için, yukarýda belirtilen faaliyetlerde bulunmak isteyenler, ilgili Bakanlýklarýn onaylý belgeleri ile mahallin en büyük mülki amirine baþvurur. Müracaat sahibi, çevrede oluþabilecek ÇED raporu ile belirlenmiþ zararlarý önleyecek tedbirleri almak koþulu ve dikim normlarýna uygun, eþdeðer büyüklükte il/ilçe müdürlüðünce uygun görülecek alanda zeytin bahçesi tesis eder.
Bu madde kapsamýnda valiliklerce verilen kararlara yapýlan itirazlar, Bakanlýk tarafýndan deðerlendirilerek karara baðlanýr."
Özetle, Tarým ve Köyiþleri Bakanlýðý bir tarafta zeytin üretimini teþvik ediyor, destekliyor, diðer tarafta zeytincilerin kabusu olan altýn madenciliðine kapýlarý sonuna kadar açýyor. Bakanlýk gerçekten ne yapmak istiyor? Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde oybirliði ile ret edilmiþ bir kararý neden yasaya aykýrý bir biçimde yönetmelikle düzenlemek istiyor? Yapýlacak bu düzenlemenin zeytinciliðe nasýl bir katkýsý olacak?
Zeytinlikleri madencilere açmak Tarým Bakanlýðý'nýn görevi mi?
Ali Ekber YILDIRIM
www.tarimdunyasi.net
"Ali Ekber YILDIRIM" bütün yazýlarý için týklayýn...