Recep BOZKURT
BÝR KENTÝN KÝMLÝÐÝ VE BELLEÐÝ…
Ýnsanlar gibi kentlerin de bir kimliði vardýr. Ýnsan kimliðini yitirirse nasýl ürker, panikler, kendini kanýtlayamama endiþe ve korkusuna kapýlýrsa, kentler de aynen böyledir. Kimliðini yitiren kentler; önce bozulurlar, geçmiþle olan baðlarý kopar, boþlukta kalýr; sonra da yok olup giderler. Tarihte bu duruma düþen yüzlerce örnek var.
Peki, “kent kimliði” nedir, nasýl oluþur?..
Bir kentin coðrafi konumu, doðal ve tarihi dokusu, mimari yapýsý, kentlinin ekonomik ve kültürel yaþayýþ biçimi, gelenek ve göreneði konusundaki özgünlüðü onun kimliðini oluþturur. Ama bu kimlik öyle kolay kolay kazanýlmaz, oluþmaz; yýllarca hatta yüzlerce yýllýk bir birikim ve geliþim sonunda ortaya çýkar. Ýþte bir kenti kendine özgü yapan, diðerlerinden farklý kýlan iþte bu kimliðidir.
Foça’nýn kimliðine gelince: Binlerce yýllýk tarihsel mirasý, mimari dokusu, liman ve Balýkçý kenti oluþuyla tam bir turizm kentidir.
Kim ne derse desin, Foça’nýn kimliði budur.
Dünyada böyle yerlerin sayýsý çok deðildir. Bu az sayýdaki yerleþim alanlarý da zamanýn insafsýz yýpratýrýna, hoyrat ellerin acýmasýz yakýp yýkýmýna, plansýz programsýz yapýlaþmaya direnebilmek için olaðanüstü bir çaba harcamaktadýrlar.
Çok sevindiricidir ki; Foça, bu kimliðini, cazibesini yitirmeyen yörelerden biridir.
Þimdi bizlere düþen görev: Bu kimliðini kýskançça korumak, zenginleþtirmek ve bu kimliðe uyum saðlayacak, bu kimlikle örtüþecek yeni güzelliklerle donatmak olmalýdýr.
Bunlar neler olmalýdýr derseniz; ilk aklýma gelenleri hemen söyleyeyim:
Ören yerleri(tarihi zenginlikler) acilen açýlýp turizme kazandýrýlmalýdýr.
Prof.Dr.Ömer Özyiðit’in geliþtirdiði ve uygulamaya sokmaya çalýþtýðý ve içinde “Athena Tapýnaðý”nýn da bulunduðu “Arkeolojik Park” çalýþmalarý daha fazla geciktirilmeden hayata geçirilmelidir.
Özgün Foça evleri ayaða kaldýrýlýp yaþama alanlarýna kavuþturulma çalýþmalarý aralýksýz sürdürülmelidir. (Onarýlan Eski Foça evlerinin sayýlarýnýn artmasýna en çok sevinenlerdenim. Birçoðunu her defasýnda hayranlýkla seyretmiþ, çevresini defalarca dolaþmýþýmdýr)
Peki, “Kent Belleði” ne demektir?..
Kuruluþundan bu yana orada yapýlanlarýn, yazýlanlarýn, belgelerin, bulgularýn korunup saklanmasýdýr. Belleðin yitirilmesinin ne demek olduðunu uzun uzadýya anlatacak deðilim, sizler bilirsiniz.
Kent belleði için de yapýlacak ilk iþlerden biri: “KENT MÜZESÝ” oluþturmaktýr.
Bu önemli konu ile ilgili hemen birkaç soru sormalýyým:
-Anadolu uygarlýðýný Akdeniz’e taþýyan bu görkemli kent için kaç kitap, kaç dergi, kaç makale yayýnlandýðýný, bunlarýn þimdi nerelerde olduðunu bilen var mý?..
-Geçmiþten bugüne Foça’da ya da Foça ile ilgili çekilmiþ kaç film vardýr, bunlarýn birer kopyasý Yerel Yönetim arþivine kazandýrýlmýþ mýdýr?
-Bugüne kadar doðru, düzgün ve eksiksiz bir FOÇA KAYNAKÇASI yayýnlanmýþ mýdýr?..
-Foça Halk Kütüphanesi’nde halihazýrda Foça hakkýnda yazýlmýþ kaç eser vardýr?
-Ýlki, 23-25 Aðustos 1996 tarihinde düzenlenen ve Foça’nýn kültür yaþamýnda önemli bir yeri olan “ GEÇMÝÞTEN GELECEÐE FOÇA” konulu uluslararasý sempozyumu kaç kiþi hatýrlýyor. Bu sempozyum sonunda yayýnlanan kitap, kaçýmýzýn kitaplýðýnda bulunmaktadýr.
Sorularý daha fazla uzatýp canýnýzý sýkmayayým.
“Hocam, bu kadar dert ve sorun için de kimlikmiþ, bellekmiþ kimin umurunda !..” diyenlerin sesini iþitir gibiyim.
Doðrudur!..
Onlara da sözüm þudur: Beyni ve yüreði dolu olmayanýn karný dolu olmuþ ne yazar.
Son söz:
Bugün yaþadýðýmýz bütün dert ve sorunlarýn çözümünü; eðitim ve kültür alanýnda gösterdiðimiz çaba ve çalýþmalar ile nitelikli insan yetiþtirip yetiþtirmediðimizde aramadýðýmýz sürece iþimiz zor, derim.
Eðitimci-Yazar
Recep BOZKURT
recboz48@gmail.com
Ýnsanlar gibi kentlerin de bir kimliði vardýr. Ýnsan kimliðini yitirirse nasýl ürker, panikler, kendini kanýtlayamama endiþe ve korkusuna kapýlýrsa, kentler de aynen böyledir. Kimliðini yitiren kentler; önce bozulurlar, geçmiþle olan baðlarý kopar, boþlukta kalýr; sonra da yok olup giderler. Tarihte bu duruma düþen yüzlerce örnek var.
Peki, “kent kimliði” nedir, nasýl oluþur?..
Bir kentin coðrafi konumu, doðal ve tarihi dokusu, mimari yapýsý, kentlinin ekonomik ve kültürel yaþayýþ biçimi, gelenek ve göreneði konusundaki özgünlüðü onun kimliðini oluþturur. Ama bu kimlik öyle kolay kolay kazanýlmaz, oluþmaz; yýllarca hatta yüzlerce yýllýk bir birikim ve geliþim sonunda ortaya çýkar. Ýþte bir kenti kendine özgü yapan, diðerlerinden farklý kýlan iþte bu kimliðidir.
Foça’nýn kimliðine gelince: Binlerce yýllýk tarihsel mirasý, mimari dokusu, liman ve Balýkçý kenti oluþuyla tam bir turizm kentidir.
Kim ne derse desin, Foça’nýn kimliði budur.
Dünyada böyle yerlerin sayýsý çok deðildir. Bu az sayýdaki yerleþim alanlarý da zamanýn insafsýz yýpratýrýna, hoyrat ellerin acýmasýz yakýp yýkýmýna, plansýz programsýz yapýlaþmaya direnebilmek için olaðanüstü bir çaba harcamaktadýrlar.
Çok sevindiricidir ki; Foça, bu kimliðini, cazibesini yitirmeyen yörelerden biridir.
Þimdi bizlere düþen görev: Bu kimliðini kýskançça korumak, zenginleþtirmek ve bu kimliðe uyum saðlayacak, bu kimlikle örtüþecek yeni güzelliklerle donatmak olmalýdýr.
Bunlar neler olmalýdýr derseniz; ilk aklýma gelenleri hemen söyleyeyim:
Ören yerleri(tarihi zenginlikler) acilen açýlýp turizme kazandýrýlmalýdýr.
Prof.Dr.Ömer Özyiðit’in geliþtirdiði ve uygulamaya sokmaya çalýþtýðý ve içinde “Athena Tapýnaðý”nýn da bulunduðu “Arkeolojik Park” çalýþmalarý daha fazla geciktirilmeden hayata geçirilmelidir.
Özgün Foça evleri ayaða kaldýrýlýp yaþama alanlarýna kavuþturulma çalýþmalarý aralýksýz sürdürülmelidir. (Onarýlan Eski Foça evlerinin sayýlarýnýn artmasýna en çok sevinenlerdenim. Birçoðunu her defasýnda hayranlýkla seyretmiþ, çevresini defalarca dolaþmýþýmdýr)
Peki, “Kent Belleði” ne demektir?..
Kuruluþundan bu yana orada yapýlanlarýn, yazýlanlarýn, belgelerin, bulgularýn korunup saklanmasýdýr. Belleðin yitirilmesinin ne demek olduðunu uzun uzadýya anlatacak deðilim, sizler bilirsiniz.
Kent belleði için de yapýlacak ilk iþlerden biri: “KENT MÜZESÝ” oluþturmaktýr.
Bu önemli konu ile ilgili hemen birkaç soru sormalýyým:
-Anadolu uygarlýðýný Akdeniz’e taþýyan bu görkemli kent için kaç kitap, kaç dergi, kaç makale yayýnlandýðýný, bunlarýn þimdi nerelerde olduðunu bilen var mý?..
-Geçmiþten bugüne Foça’da ya da Foça ile ilgili çekilmiþ kaç film vardýr, bunlarýn birer kopyasý Yerel Yönetim arþivine kazandýrýlmýþ mýdýr?
-Bugüne kadar doðru, düzgün ve eksiksiz bir FOÇA KAYNAKÇASI yayýnlanmýþ mýdýr?..
-Foça Halk Kütüphanesi’nde halihazýrda Foça hakkýnda yazýlmýþ kaç eser vardýr?
-Ýlki, 23-25 Aðustos 1996 tarihinde düzenlenen ve Foça’nýn kültür yaþamýnda önemli bir yeri olan “ GEÇMÝÞTEN GELECEÐE FOÇA” konulu uluslararasý sempozyumu kaç kiþi hatýrlýyor. Bu sempozyum sonunda yayýnlanan kitap, kaçýmýzýn kitaplýðýnda bulunmaktadýr.
Sorularý daha fazla uzatýp canýnýzý sýkmayayým.
“Hocam, bu kadar dert ve sorun için de kimlikmiþ, bellekmiþ kimin umurunda !..” diyenlerin sesini iþitir gibiyim.
Doðrudur!..
Onlara da sözüm þudur: Beyni ve yüreði dolu olmayanýn karný dolu olmuþ ne yazar.
Son söz:
Bugün yaþadýðýmýz bütün dert ve sorunlarýn çözümünü; eðitim ve kültür alanýnda gösterdiðimiz çaba ve çalýþmalar ile nitelikli insan yetiþtirip yetiþtirmediðimizde aramadýðýmýz sürece iþimiz zor, derim.
Eðitimci-Yazar
Recep BOZKURT
recboz48@gmail.com
"Recep BOZKURT" bütün yazýlarý için týklayýn...