Ali Ekber YILDIRIM
Angus bayramý...
“Et fiyatý arttý, getirelim anguslarý fiyat düþsün” denilerek canlý hayvan ithalatýnýn baþlamasýndan bu yana bir yýl geçti. Baþka bir anlatýmla Türk halkýnýn anguslarla tanýþmasýnýn 1. yýlý. Angus bayramýnýz kutlu olsun.
Kasaplýk hayvan ile baþlayan, besi hayvaný, karkas et, kurbanlýk, koyun, kuzu ile devam eden ithalatýn Türkiye’ye faturasý ne oldu?
Ýthalat et fiyatýný düþürdü mü?
Tüketiciye ucuz ve saðlýklý et yedirildi mi?
Ýthalat sürecinde yaþananlarý özetleyelim.
1- Et fiyatýnýn yükselmeye baþladýðý 2009’un sonundan 2010 Nisan ayýna kadar Tarým ve Köyiþleri Bakanlýðý 3 kez hayvan sayýmý yaptý. Tarým ve Köyiþleri Bakaný Mehdi Eker: “Ýthalata gerek yok, yeterli sayýda hayvanýmýz var” diye açýklama yaptý. Bu açýklamadan kýsa bir süre sonra Baþbakan Recep Tayyip Erdoðan’ýn talimatý ile ithalat hazýrlýklarý baþladý.
2- Et ve Balýk Kurumu’na sýfýr gümrükle canlý hayvan ve et ithalatý yetkisi verildi. Öncelikle kasaplýk canlý sýðýr ithalatý yapýlacaktý. Peþ peþe ihaleler yapýldý. Ýlk ikisi iptal edildi. Kasaplýk canlý sýðýr ithalatý baþlarken Tarým Bakanlýðý ve hükümet yetkilileri, ithal hayvanlarýn Ýslami koþullara uygun kesilmesi, istihdam yaratýlmasý, deri ve iç organlar dahil hayvanýn tümüyle yurt içinde kalmasý için et ithalatý deðil, canlý hayvan ithalatý yapýldýðýný ifade ettiler. Ancak, çok zaman geçmeden karkas et ithalatý da baþladý. Ýthalat, besi materyali, kurban bayramýnda kurbanlýklar, koyun, kuzu ile devam etti.
3- Tarým ve Köyiþleri Bakanlýðý verilerine göre son bir yýlda 160 bin ton et ithal edildi. Ayný dönemde 224 bin 380 baþ kasaplýk, 168 bin 939 baþ besilik ve 19 bin 987 baþ kurbanlýk olmak üzere toplam 413 bin 306 baþ sýðýr ithalatý yapýldý. Küçükbaþta ise 378 bin 165 baþý kasaplýk ve 305 bin 559’u kurbanlýk olmak üzere toplam 683 bin 724 baþ ithalat gerçekleþtirildi.
4- Yasal yollardan ithalat sürerken ülkeye kaçak hayvan ve kaçak et giriþi de hýzlandý. Emniyet Genel Müdürlüðü verilerine göre, 2008’de 710 kilo kaçak kýrmýzý et ele geçirilirken, 2009’da 4.5 tona, 2010’da ise 75 tona yükseldi. 2009’da ülkeye 19 bin baþ kaçak hayvan giriþi olurken 2010’da yaklaþýk 53 bin baþ kaçak hayvan ülkeye girdi. Bu rakamlar ele geçirilenler, birde ele geçirilemeyen var. Kaçakçýlýkta da rekor kýrýldý.
5- Yasal ve yasal olmayan yollarla ülkeye çok miktarda canlý hayvan ve karkas etin girmesi besicileri iflas noktasýna getirdi. Besicilerden hayvan alan dev marketler, et ve et ürünleri üretenler, yemek firmalarý ithal ete yönelince besiciler hayvanýný kestirecek yer bulamaz oldu. Çok büyük zarara uðradýlar. Bu konudaki ayrýntýlý haberimizi 9 Mayýs Tarihli Dünya Gazetesi ve www.tarimdunyasi.net adresinden okuyabilirsiniz.
6- Karkas et ithalatý nedeniyle içerde hayvan kesimi azalýnca deri sektörü deri bulamaz oldu. Ülkede sakatat sýkýntýsý baþ gösterdi. Kokoreççiler, çorbacýlar, ciðer satanlar sakatat bulmakta zorlandý.
7- Et ve Balýk Kurumu’nun ithal ederek daðýttýðý besi hayvanlarý, gümrük vergisinin düþürülmesi ile özel sektörün ithal ettiði besi hayvanlarý üreticinin elinde kaldý. Çünkü, bir yandan besi hayvaný ithal edilirken bir yandan da karkas ette gümrük vergisinin yüzde 135’ten yüzde 30’a düþürülmesi et ithalatýný cazip hale getirdi. Ýthal besi hayvanlarý üreticinin elinde kaldý. Devletin politikasýna güvenen besiciler çok büyük zarara uðradý.
8- Yapýlan bütün bu iþlemlerin tüketiciye ucuz ve kaliteli et saðlamak olduðu iddia edildi. Fakat, tüketici de resmen kazýklandý. Yurtdýþýndan 8 liradan ithal edilen 3.sýnýf ithal et, tüketiciye 24-25 liradan satýldý. Ýthal et, yerli et diye tüketiciye sunuldu. Etiketlerde hangi etin yerli hangisinin ithal olduðu açýkça yazýlmadý, bakanlýkta bunu denetleyemedi. Bakanlýk her fýrsatta ithal ucuz etin tüketiciye pahalýya satýldýðýný söyledi fakat gereðini yapmadý.
9- Yaklaþan genel seçim öncesinde ithalatýn açtýðý yarayý kapatmak ve üreticiden oy almak için hükümet bir iki geçici önlem aldý. Karkas et ithalatýnda gümrük vergisini yüzde 30’dan 45’e çýkardý. Fakat, bu artýþýn hiçbir yararý olmadý. Þimdi verginin yüzde 60’a çýkarýlmasý bekleniyor. Ýkinci önlem olarak daha önce üreticiye ödenen kilogram baþýna 1.5 liralýk et teþviki kaldýrýldý. Bunun yerine hayvan baþýna 300 lira ödeme yapýlmasý kararlaþtýrýldý. Fakat bu destekte iþe yaramadý. Besici yine hayvanýný satacak yer bulamadý.
Ýthalatýn baþladýðý bir yýl öncesine göre deðiþen ne oldu? Et fiyatý bir iki küçük dalgalanmadan sonra yine geçen yýlýn seviyelerinde. Besicilik çok büyük yara aldý. Tüketici güvenirliliði çok tartýþýlan etleri tüketmek zorunda kaldý. Ýthalat nedeniyle az sayýdaki firma veya kiþiler çok büyük paralar kazandý.
Özetle, bir yýldan bu yana yapýlan ithalat üreticiye de tüketiciye de hiçbir yarar saðlamadýðý gibi çok büyük zarara neden oldu. Ýthalatýn ülkeye doðrudan ve dolaylý zararý milyarlarca lira ile ifade ediliyor. Böyle olacaðý en baþýnda belliydi. Defalarca yazdýk, uyardýk fakat iþe yaramadý. Yaþananlardan sonra fazla söze gerek yok. Birinci yýlýnda hepinizin angus bayramý kutlu olsun!..
Ali Ekber YILDIRIM
www.tarimdunyasi.net
“Et fiyatý arttý, getirelim anguslarý fiyat düþsün” denilerek canlý hayvan ithalatýnýn baþlamasýndan bu yana bir yýl geçti. Baþka bir anlatýmla Türk halkýnýn anguslarla tanýþmasýnýn 1. yýlý. Angus bayramýnýz kutlu olsun.
Kasaplýk hayvan ile baþlayan, besi hayvaný, karkas et, kurbanlýk, koyun, kuzu ile devam eden ithalatýn Türkiye’ye faturasý ne oldu?
Ýthalat et fiyatýný düþürdü mü?
Tüketiciye ucuz ve saðlýklý et yedirildi mi?
Ýthalat sürecinde yaþananlarý özetleyelim.
1- Et fiyatýnýn yükselmeye baþladýðý 2009’un sonundan 2010 Nisan ayýna kadar Tarým ve Köyiþleri Bakanlýðý 3 kez hayvan sayýmý yaptý. Tarým ve Köyiþleri Bakaný Mehdi Eker: “Ýthalata gerek yok, yeterli sayýda hayvanýmýz var” diye açýklama yaptý. Bu açýklamadan kýsa bir süre sonra Baþbakan Recep Tayyip Erdoðan’ýn talimatý ile ithalat hazýrlýklarý baþladý.
2- Et ve Balýk Kurumu’na sýfýr gümrükle canlý hayvan ve et ithalatý yetkisi verildi. Öncelikle kasaplýk canlý sýðýr ithalatý yapýlacaktý. Peþ peþe ihaleler yapýldý. Ýlk ikisi iptal edildi. Kasaplýk canlý sýðýr ithalatý baþlarken Tarým Bakanlýðý ve hükümet yetkilileri, ithal hayvanlarýn Ýslami koþullara uygun kesilmesi, istihdam yaratýlmasý, deri ve iç organlar dahil hayvanýn tümüyle yurt içinde kalmasý için et ithalatý deðil, canlý hayvan ithalatý yapýldýðýný ifade ettiler. Ancak, çok zaman geçmeden karkas et ithalatý da baþladý. Ýthalat, besi materyali, kurban bayramýnda kurbanlýklar, koyun, kuzu ile devam etti.
3- Tarým ve Köyiþleri Bakanlýðý verilerine göre son bir yýlda 160 bin ton et ithal edildi. Ayný dönemde 224 bin 380 baþ kasaplýk, 168 bin 939 baþ besilik ve 19 bin 987 baþ kurbanlýk olmak üzere toplam 413 bin 306 baþ sýðýr ithalatý yapýldý. Küçükbaþta ise 378 bin 165 baþý kasaplýk ve 305 bin 559’u kurbanlýk olmak üzere toplam 683 bin 724 baþ ithalat gerçekleþtirildi.
4- Yasal yollardan ithalat sürerken ülkeye kaçak hayvan ve kaçak et giriþi de hýzlandý. Emniyet Genel Müdürlüðü verilerine göre, 2008’de 710 kilo kaçak kýrmýzý et ele geçirilirken, 2009’da 4.5 tona, 2010’da ise 75 tona yükseldi. 2009’da ülkeye 19 bin baþ kaçak hayvan giriþi olurken 2010’da yaklaþýk 53 bin baþ kaçak hayvan ülkeye girdi. Bu rakamlar ele geçirilenler, birde ele geçirilemeyen var. Kaçakçýlýkta da rekor kýrýldý.
5- Yasal ve yasal olmayan yollarla ülkeye çok miktarda canlý hayvan ve karkas etin girmesi besicileri iflas noktasýna getirdi. Besicilerden hayvan alan dev marketler, et ve et ürünleri üretenler, yemek firmalarý ithal ete yönelince besiciler hayvanýný kestirecek yer bulamaz oldu. Çok büyük zarara uðradýlar. Bu konudaki ayrýntýlý haberimizi 9 Mayýs Tarihli Dünya Gazetesi ve www.tarimdunyasi.net adresinden okuyabilirsiniz.
6- Karkas et ithalatý nedeniyle içerde hayvan kesimi azalýnca deri sektörü deri bulamaz oldu. Ülkede sakatat sýkýntýsý baþ gösterdi. Kokoreççiler, çorbacýlar, ciðer satanlar sakatat bulmakta zorlandý.
7- Et ve Balýk Kurumu’nun ithal ederek daðýttýðý besi hayvanlarý, gümrük vergisinin düþürülmesi ile özel sektörün ithal ettiði besi hayvanlarý üreticinin elinde kaldý. Çünkü, bir yandan besi hayvaný ithal edilirken bir yandan da karkas ette gümrük vergisinin yüzde 135’ten yüzde 30’a düþürülmesi et ithalatýný cazip hale getirdi. Ýthal besi hayvanlarý üreticinin elinde kaldý. Devletin politikasýna güvenen besiciler çok büyük zarara uðradý.
8- Yapýlan bütün bu iþlemlerin tüketiciye ucuz ve kaliteli et saðlamak olduðu iddia edildi. Fakat, tüketici de resmen kazýklandý. Yurtdýþýndan 8 liradan ithal edilen 3.sýnýf ithal et, tüketiciye 24-25 liradan satýldý. Ýthal et, yerli et diye tüketiciye sunuldu. Etiketlerde hangi etin yerli hangisinin ithal olduðu açýkça yazýlmadý, bakanlýkta bunu denetleyemedi. Bakanlýk her fýrsatta ithal ucuz etin tüketiciye pahalýya satýldýðýný söyledi fakat gereðini yapmadý.
9- Yaklaþan genel seçim öncesinde ithalatýn açtýðý yarayý kapatmak ve üreticiden oy almak için hükümet bir iki geçici önlem aldý. Karkas et ithalatýnda gümrük vergisini yüzde 30’dan 45’e çýkardý. Fakat, bu artýþýn hiçbir yararý olmadý. Þimdi verginin yüzde 60’a çýkarýlmasý bekleniyor. Ýkinci önlem olarak daha önce üreticiye ödenen kilogram baþýna 1.5 liralýk et teþviki kaldýrýldý. Bunun yerine hayvan baþýna 300 lira ödeme yapýlmasý kararlaþtýrýldý. Fakat bu destekte iþe yaramadý. Besici yine hayvanýný satacak yer bulamadý.
Ýthalatýn baþladýðý bir yýl öncesine göre deðiþen ne oldu? Et fiyatý bir iki küçük dalgalanmadan sonra yine geçen yýlýn seviyelerinde. Besicilik çok büyük yara aldý. Tüketici güvenirliliði çok tartýþýlan etleri tüketmek zorunda kaldý. Ýthalat nedeniyle az sayýdaki firma veya kiþiler çok büyük paralar kazandý.
Özetle, bir yýldan bu yana yapýlan ithalat üreticiye de tüketiciye de hiçbir yarar saðlamadýðý gibi çok büyük zarara neden oldu. Ýthalatýn ülkeye doðrudan ve dolaylý zararý milyarlarca lira ile ifade ediliyor. Böyle olacaðý en baþýnda belliydi. Defalarca yazdýk, uyardýk fakat iþe yaramadý. Yaþananlardan sonra fazla söze gerek yok. Birinci yýlýnda hepinizin angus bayramý kutlu olsun!..
Ali Ekber YILDIRIM
www.tarimdunyasi.net
"Ali Ekber YILDIRIM" bütün yazýlarý için týklayýn...