Tayfun ÖZKAYA
ÖFKELÝLER DÜNYAYI SARSIYOR
Geçtiðimiz cumartesi Ýtalya’nýn baþkenti Roma’da tam 200 bin kiþi ülkelerindeki düzeni protesto etti. Bu gösteri dünyada o gün yapýlan gösterilerin en büyüðü idi. Aslýnda Berlusconi medyasý tarafýndan epeydir iyice uyutulmuþ olan Ýtalyan’larýn bir süredir artýk uyanmaya baþladýklarý söylenebilir. Bir süre önce referandumda saðcý güçler bir yenilgi aldýlar. Referandumda nükleer santraller ve Berlusconi’nin yasamayý kendi çýkarýna kullanmak için yapmak istedikleri deðiþiklikler ezici bir aðýrlýkla reddedildi. Yerel seçimlerde de belediyelerin çoðunu sol ve ekoloji yanlýsý adaylar kazandý.
Öfkeliler denilen bu büyük kitle Roma’da ezenlerin ürktüðü bir baþarý elde etti. Ancak bunlarýn içinde kara blok denilen küçük bir azýnlýk uluslar arasý þirketlere ait bazý lüks maðaza ve bankalarý tahrip ettiler ve bazý polis açlarýný ve lüks otomobilleri ateþe verdiler. Bu kiþiler yüzlerini siyah peçelerle örtüyor, siyah tiþörtler giyiyor ve bazýlarý kasklar takýyorlar. Bunlarýn bazýlarý otonom veya anarþist gruplar olabilir, ancak bu davranýþ polisçe tanýnmamak isteyenlerin bir taktiði olarak nitelendiriliyor. Bazýlarý bunlarýn içine ajanlarýn sýzarak barýþçý gösteriyi suçla lekelemek istediklerini de ileri sürüyorlar. Türkiye’de medya ya bu büyük gösteriyi görmezden geldi ya da öfkeli diye tanýmlanan bu hareketin Roma’yý ateþe verdiðini söyleyerek büyük gösteriyi suça bulamaya çalýþtý.
Kara blok diye tanýmlanan bu taktiksel davranýþýn da bir tarihi var. Almanya’da 1980’ler öncesinde polisin þiddet kullanmasýna karþý bazý gruplar bu tür davranýþlarý geliþtirmeye baþladýlar. Kanýmca bu tür davranýþlar, kurulu düzenden memnun olan ve hiçbir ülkede yüzde biri geçmeyen azýnlýðýn, orta sýnýflarý ve hatta en altta kalanlarý korkutarak yanlarýna çekmelerine hizmet edebiliyor. Geçen hafta Ýtalya’da idim. Cumartesiyi takip eden dört gün boyunca çoðunluðu baþbakan Berlusconi tarafýndan kontrol edilen Ýtalyan medyasý (ayný Türkiye medyasý gibi) 200 bin kiþi katýlýmlý dev protestoyu deðil, yakýp yýkmalarý gösterdi ve tartýþmalarýn çoðu bu konu üzerinde oldu. Protestolar ve nedenleri bir yana býrakýldý ve bu yakýp yýkmalar eleþtirildi. Böylelikle ezen azýnlýk kendini temize çýkarmaya çalýþtý.
Baþta ABD dünyanýn birçok ülkesinde ayný gün içinde benzer gösteriler oldu. Batýlý ülkelerde gençler baþta olmak üzere önemli düzeyde insanýn artýk yönetimlerinin yaptýklarýndan usanç getirdiklerini ve politikalarýný beðenmediklerini görmeye baþladýk. Kendilerine öfkeliler diyen bu gruplar “biz % 99’uz” diyorlar. Amerikalý gençler yüzlerine % 99 yazýyorlar. Amerika’nýn Afganistan ve Irak’ta yürüttüðü savaþýn sadece petrol, silah, tohum vb. þirketlerinin yönetici ve ortaklarýna yarar saðladýðýný, % 99 halkýn bundan zarar gördüðünü artýk anlamaya baþlýyorlar. Kara blok taktikleri yapan gençlerin bazýlarý her ne kadar polisin þiddetine veya çok uluslu þirketlerin sinsi sömürülerine duyduklarý nefreti bu çeþit yakma yýkma davranýþlarý ile ifade ediyorlarsa da bunun egemenlere yaradýðý açýkça görülüyor.
ABD’de “Wall Street’i iþgal et” diye isimlendirilen eylemler halk tarafýndan desteklenmektedir. Ekim ayý baþýnda New York’ta yürütülen bir ankette halkýn % 67’si protestocularý desteklemekte, % 87’si ise protesto etme haklarý olduðuna inanmaktadýr. (Reuters, 17 Ekim 2011) Bunun altýnda ABD’de gelir daðýlýmýnýn 1980’den bu yana aþýrý derecede bozulmasý da var. ABD’de en yüksek gelire sahip %1 azýnlýk 1980’de tüm gelirin % 9,1’ni elde ederken, bu oran 2006’da % 18,8’e çýkmýþtýr.
ABD dünyanýn en geliþmiþ kapitalist ülkesi iken uygulanan tarým ve gýda sistemleri nedeniyle %26’sý obez olan, binlerce insanýn sokaklarda yattýðý bir ülke oldu. 2008 krizinde devlet halktan aldýðý vergileri bankerlere aktardý. Ekonomik liberalizmden söz edenlerin iki yüzlü davranýþlarý açýkça ortaya çýktý. Bunun tepki yaratmamasý beklenemezdi.
Prof. Dr. Tayfun Özkaya
Ege Üniversitesi
Ziraat Fakültesi
Tarým Ekonomisi Bölümü
Bornova 35100
Ýzmir
Tayfun ÖZKAYA
"Tayfun ÖZKAYA" bütün yazýlarý için týklayýn...
Geçtiðimiz cumartesi Ýtalya’nýn baþkenti Roma’da tam 200 bin kiþi ülkelerindeki düzeni protesto etti. Bu gösteri dünyada o gün yapýlan gösterilerin en büyüðü idi. Aslýnda Berlusconi medyasý tarafýndan epeydir iyice uyutulmuþ olan Ýtalyan’larýn bir süredir artýk uyanmaya baþladýklarý söylenebilir. Bir süre önce referandumda saðcý güçler bir yenilgi aldýlar. Referandumda nükleer santraller ve Berlusconi’nin yasamayý kendi çýkarýna kullanmak için yapmak istedikleri deðiþiklikler ezici bir aðýrlýkla reddedildi. Yerel seçimlerde de belediyelerin çoðunu sol ve ekoloji yanlýsý adaylar kazandý.
Öfkeliler denilen bu büyük kitle Roma’da ezenlerin ürktüðü bir baþarý elde etti. Ancak bunlarýn içinde kara blok denilen küçük bir azýnlýk uluslar arasý þirketlere ait bazý lüks maðaza ve bankalarý tahrip ettiler ve bazý polis açlarýný ve lüks otomobilleri ateþe verdiler. Bu kiþiler yüzlerini siyah peçelerle örtüyor, siyah tiþörtler giyiyor ve bazýlarý kasklar takýyorlar. Bunlarýn bazýlarý otonom veya anarþist gruplar olabilir, ancak bu davranýþ polisçe tanýnmamak isteyenlerin bir taktiði olarak nitelendiriliyor. Bazýlarý bunlarýn içine ajanlarýn sýzarak barýþçý gösteriyi suçla lekelemek istediklerini de ileri sürüyorlar. Türkiye’de medya ya bu büyük gösteriyi görmezden geldi ya da öfkeli diye tanýmlanan bu hareketin Roma’yý ateþe verdiðini söyleyerek büyük gösteriyi suça bulamaya çalýþtý.
Kara blok diye tanýmlanan bu taktiksel davranýþýn da bir tarihi var. Almanya’da 1980’ler öncesinde polisin þiddet kullanmasýna karþý bazý gruplar bu tür davranýþlarý geliþtirmeye baþladýlar. Kanýmca bu tür davranýþlar, kurulu düzenden memnun olan ve hiçbir ülkede yüzde biri geçmeyen azýnlýðýn, orta sýnýflarý ve hatta en altta kalanlarý korkutarak yanlarýna çekmelerine hizmet edebiliyor. Geçen hafta Ýtalya’da idim. Cumartesiyi takip eden dört gün boyunca çoðunluðu baþbakan Berlusconi tarafýndan kontrol edilen Ýtalyan medyasý (ayný Türkiye medyasý gibi) 200 bin kiþi katýlýmlý dev protestoyu deðil, yakýp yýkmalarý gösterdi ve tartýþmalarýn çoðu bu konu üzerinde oldu. Protestolar ve nedenleri bir yana býrakýldý ve bu yakýp yýkmalar eleþtirildi. Böylelikle ezen azýnlýk kendini temize çýkarmaya çalýþtý.
Baþta ABD dünyanýn birçok ülkesinde ayný gün içinde benzer gösteriler oldu. Batýlý ülkelerde gençler baþta olmak üzere önemli düzeyde insanýn artýk yönetimlerinin yaptýklarýndan usanç getirdiklerini ve politikalarýný beðenmediklerini görmeye baþladýk. Kendilerine öfkeliler diyen bu gruplar “biz % 99’uz” diyorlar. Amerikalý gençler yüzlerine % 99 yazýyorlar. Amerika’nýn Afganistan ve Irak’ta yürüttüðü savaþýn sadece petrol, silah, tohum vb. þirketlerinin yönetici ve ortaklarýna yarar saðladýðýný, % 99 halkýn bundan zarar gördüðünü artýk anlamaya baþlýyorlar. Kara blok taktikleri yapan gençlerin bazýlarý her ne kadar polisin þiddetine veya çok uluslu þirketlerin sinsi sömürülerine duyduklarý nefreti bu çeþit yakma yýkma davranýþlarý ile ifade ediyorlarsa da bunun egemenlere yaradýðý açýkça görülüyor.
ABD’de “Wall Street’i iþgal et” diye isimlendirilen eylemler halk tarafýndan desteklenmektedir. Ekim ayý baþýnda New York’ta yürütülen bir ankette halkýn % 67’si protestocularý desteklemekte, % 87’si ise protesto etme haklarý olduðuna inanmaktadýr. (Reuters, 17 Ekim 2011) Bunun altýnda ABD’de gelir daðýlýmýnýn 1980’den bu yana aþýrý derecede bozulmasý da var. ABD’de en yüksek gelire sahip %1 azýnlýk 1980’de tüm gelirin % 9,1’ni elde ederken, bu oran 2006’da % 18,8’e çýkmýþtýr.
ABD dünyanýn en geliþmiþ kapitalist ülkesi iken uygulanan tarým ve gýda sistemleri nedeniyle %26’sý obez olan, binlerce insanýn sokaklarda yattýðý bir ülke oldu. 2008 krizinde devlet halktan aldýðý vergileri bankerlere aktardý. Ekonomik liberalizmden söz edenlerin iki yüzlü davranýþlarý açýkça ortaya çýktý. Bunun tepki yaratmamasý beklenemezdi.
Prof. Dr. Tayfun Özkaya
Ege Üniversitesi
Ziraat Fakültesi
Tarým Ekonomisi Bölümü
Bornova 35100
Ýzmir
Tayfun ÖZKAYA
"Tayfun ÖZKAYA" bütün yazýlarý için týklayýn...