Aþçý Fok
Nurdan ÇAKIR TEZGÝN
Foça muhabbetleri
Foçalý hanýmlar kalabalýk toplantýlarýný Foça’nýn farklý mekânlarýnda yapýyorlar. Öðleden sonralarý Kültür Merkezi'nde, sosyal tesiste, oteller ve kafelerde rastlarsýnýz onlara. El iþlerini yanlarýna alýp, çay kahvelerini içerken bolca muhabbet ederler; güncel haberleri ve kasabanýn küçük tatlý dedikodularýný birbirleriyle paylaþýrlar. Bu toplantýlarýn beni ilgilendiren yaný, yerel kültürün ayak izini sürebildiðimiz bilgi ve bilgeliklerin sözel aktarýmlar ile açýða çýkmasý.
2005 yýlýndan bu yana belirli zamanlarda onlarýn yanlarýna iliþirim, hep beraber keyifli muhabbetler yaparýz. Bazen onlar haber verirler “Nurdan haným þu gün þurada toplanacaðýz, bekleriz” diye…
Sevgili Asuman hanýmýn davetiyle bulunduðum hanýmlar toplantýsýnýn fotoðraf karelerini ve beraber geçirdiðimiz zamanýn serzeniþlerini sizlerle de paylaþmak isterim…
Asuman ve Armaðan Babaç kardeþler, kökleri Limni’ye uzanan mübadil bir ailenin kýzlarý, Armaðan haným bugünkü toplantýya mazereti nedeniyle gelemediði için kendisini fotoðraf karelerinde göremiyoruz. Bu gurubun geçen yýlki toplantýlarýnda da bulunmuþtum fakat, köþemde söz etmek kýsmet olmamýþtý. Bu hafta Küçükdeniz’de bir otelin kafe bölümünde toplandýk. El iþlerinden, otlardan, hamur iþlerinden, unutulan ve geçmiþte büyükannelerin yaptýklarý çeþitli eski yemeklerden, hanýmlarýn genç kýzlýk dönemlerindeki anýlarýndan bahsettik uzun uzun…
Seviyorum onlarla muhabbeti, yedi yýldan bu yana Foça mutfak kültürü üzerine yaptýðým araþtýrmalar bitecek gibi deðil! Tam, kitaplaþtý hazýr dediðim noktada yeniden baþa dönüp yeni keþiflerle karþýlaþýyorum, oysa ki kitap çoktan hazýr. Bu, hem heyecanlý hem kaygýlý bir süreç. Gündelik mutfak geleneklerini ve yemek tariflerini birkaç kiþiye daha onaylatmadan kayýt altýna almak istemiyorum, o yüzden zamanýn yetmediði sanrýsýna sýkça tutuluyorum.
Dýþarýda zemherinin bütün alametleri mevcut, ýsýran bir soðuk var. Akýtma, krep, cýzdýrma ve kaygana (gaygana) tanýmlarý arasýnda gidip geldik biraz bugün. Dýþarýdaki soðuða inat içerdeki sýcacýk ortamda lezzetli yemeklerden söz etmek güzel.
Farklý yerlerden bolca mübadil ve muhacir göçü, Foça’nýn mutfak kültürünü de etkilemiþ. Akýtmayý adalýlar un, su, yumurta ve tuz karýþýmý ile yaparken, göçmenler bu karýþýma yað ve süt de ilave ediyor. Hatta bazýlarý kýyýlmýþ ot çeþitlerinden katýp kaygana adý altýnda tanýmlýyor. Foça’ya Yugoslavya, Romanya, Bulgaristan (1936) tarafýndan gelmiþ muhacir bir ailenin ferdi olduðunu belirten Mürvet haným, baþta akýtma olmak üzere hamur iþlerinde süt, yumurta ve kaymak kullanmayý sevenlerden. Mürvet haným bugün kendisi de bir anneanne, genç anneannelerden… Torunlarýnýn karne sevinciyle mutlu olan Mürvet hanýmý torunu Berfi Üyücü ile fotoðrafladým.
Küçük grubumuzda Asuman ve Mürvet hanýmlardan baþka kimler vardý diye þöyle bir sýralayacak olursak; Sibel, Sezin, Afet, Rabia, Uyku, Zeynep, Ayhan, Hatice ve Hayriye hanýmlar vardý diyeceðim. Bu hanýmlar arasýnda biri var ki gülümseyen yüzü ufak tefek cüssesiyle þu Foça’ya geldiðim günden beri kapsama alanýmdadýr! Hayriye Mutlu ve kýzý Hatice Mutlu ile geçen yýl sohbet etmiþ, öykülerini öðrenince çok duygulanmýþtým. Hayriye Mutlu’nun ailesi Yunanistan'ýn Kavala þehrinin (Chrysoupoli) Sarýþaban Beldesi'nden gelmiþ Foça’ya. Mübadele zamaný gemiyle gelirken annesi gemide doðurmuþ onu, o yüzden Vaka-i Hayriye (hayýrlý olay) deyip adýný Hayriye koymuþlar. Yaþlý anneannesi de gemide ölünce denize atýlmýþ, "týpký Dedemin Ýnsanlarý filmindeki" gibi diyor kýzý Hatice haným. Yaþamlar bin bir çeþit. Film gibi deriz ya, hiç de öyle deðil, filmler eksik kalýyor bazý yaþanmýþlýklarý anlatmakta…
Hayriye Teyze, yaþýnýn gereði pek konuþmuyor lakin kýzý Hatice hanýmla yeme içme alýþkanlýklarý üzerine her defasýnda bolca konuþuyoruz… Balkabaðý böreðinden, kesme eriþteye, kalbura bastýdan, ot kavurmalarýna derken ot çeþitleriyle halen yapýlagelen yemekler sayesinde su parasý fazla verir olduk diyor. Doðru ya; yemeklik otu bolca yýkamak gerek.
Bir dahaki hanýmlar toplantýsýna kadar saðlýcakla kalýn…
Aþçý Fok
Nurdan ÇAKIR TEZGÝN
www.ascifok.com
Foçalý hanýmlar kalabalýk toplantýlarýný Foça’nýn farklý mekânlarýnda yapýyorlar. Öðleden sonralarý Kültür Merkezi'nde, sosyal tesiste, oteller ve kafelerde rastlarsýnýz onlara. El iþlerini yanlarýna alýp, çay kahvelerini içerken bolca muhabbet ederler; güncel haberleri ve kasabanýn küçük tatlý dedikodularýný birbirleriyle paylaþýrlar. Bu toplantýlarýn beni ilgilendiren yaný, yerel kültürün ayak izini sürebildiðimiz bilgi ve bilgeliklerin sözel aktarýmlar ile açýða çýkmasý.
2005 yýlýndan bu yana belirli zamanlarda onlarýn yanlarýna iliþirim, hep beraber keyifli muhabbetler yaparýz. Bazen onlar haber verirler “Nurdan haným þu gün þurada toplanacaðýz, bekleriz” diye…
Sevgili Asuman hanýmýn davetiyle bulunduðum hanýmlar toplantýsýnýn fotoðraf karelerini ve beraber geçirdiðimiz zamanýn serzeniþlerini sizlerle de paylaþmak isterim…
Asuman ve Armaðan Babaç kardeþler, kökleri Limni’ye uzanan mübadil bir ailenin kýzlarý, Armaðan haným bugünkü toplantýya mazereti nedeniyle gelemediði için kendisini fotoðraf karelerinde göremiyoruz. Bu gurubun geçen yýlki toplantýlarýnda da bulunmuþtum fakat, köþemde söz etmek kýsmet olmamýþtý. Bu hafta Küçükdeniz’de bir otelin kafe bölümünde toplandýk. El iþlerinden, otlardan, hamur iþlerinden, unutulan ve geçmiþte büyükannelerin yaptýklarý çeþitli eski yemeklerden, hanýmlarýn genç kýzlýk dönemlerindeki anýlarýndan bahsettik uzun uzun…
Seviyorum onlarla muhabbeti, yedi yýldan bu yana Foça mutfak kültürü üzerine yaptýðým araþtýrmalar bitecek gibi deðil! Tam, kitaplaþtý hazýr dediðim noktada yeniden baþa dönüp yeni keþiflerle karþýlaþýyorum, oysa ki kitap çoktan hazýr. Bu, hem heyecanlý hem kaygýlý bir süreç. Gündelik mutfak geleneklerini ve yemek tariflerini birkaç kiþiye daha onaylatmadan kayýt altýna almak istemiyorum, o yüzden zamanýn yetmediði sanrýsýna sýkça tutuluyorum.
Dýþarýda zemherinin bütün alametleri mevcut, ýsýran bir soðuk var. Akýtma, krep, cýzdýrma ve kaygana (gaygana) tanýmlarý arasýnda gidip geldik biraz bugün. Dýþarýdaki soðuða inat içerdeki sýcacýk ortamda lezzetli yemeklerden söz etmek güzel.
Farklý yerlerden bolca mübadil ve muhacir göçü, Foça’nýn mutfak kültürünü de etkilemiþ. Akýtmayý adalýlar un, su, yumurta ve tuz karýþýmý ile yaparken, göçmenler bu karýþýma yað ve süt de ilave ediyor. Hatta bazýlarý kýyýlmýþ ot çeþitlerinden katýp kaygana adý altýnda tanýmlýyor. Foça’ya Yugoslavya, Romanya, Bulgaristan (1936) tarafýndan gelmiþ muhacir bir ailenin ferdi olduðunu belirten Mürvet haným, baþta akýtma olmak üzere hamur iþlerinde süt, yumurta ve kaymak kullanmayý sevenlerden. Mürvet haným bugün kendisi de bir anneanne, genç anneannelerden… Torunlarýnýn karne sevinciyle mutlu olan Mürvet hanýmý torunu Berfi Üyücü ile fotoðrafladým.
Küçük grubumuzda Asuman ve Mürvet hanýmlardan baþka kimler vardý diye þöyle bir sýralayacak olursak; Sibel, Sezin, Afet, Rabia, Uyku, Zeynep, Ayhan, Hatice ve Hayriye hanýmlar vardý diyeceðim. Bu hanýmlar arasýnda biri var ki gülümseyen yüzü ufak tefek cüssesiyle þu Foça’ya geldiðim günden beri kapsama alanýmdadýr! Hayriye Mutlu ve kýzý Hatice Mutlu ile geçen yýl sohbet etmiþ, öykülerini öðrenince çok duygulanmýþtým. Hayriye Mutlu’nun ailesi Yunanistan'ýn Kavala þehrinin (Chrysoupoli) Sarýþaban Beldesi'nden gelmiþ Foça’ya. Mübadele zamaný gemiyle gelirken annesi gemide doðurmuþ onu, o yüzden Vaka-i Hayriye (hayýrlý olay) deyip adýný Hayriye koymuþlar. Yaþlý anneannesi de gemide ölünce denize atýlmýþ, "týpký Dedemin Ýnsanlarý filmindeki" gibi diyor kýzý Hatice haným. Yaþamlar bin bir çeþit. Film gibi deriz ya, hiç de öyle deðil, filmler eksik kalýyor bazý yaþanmýþlýklarý anlatmakta…
Hayriye Teyze, yaþýnýn gereði pek konuþmuyor lakin kýzý Hatice hanýmla yeme içme alýþkanlýklarý üzerine her defasýnda bolca konuþuyoruz… Balkabaðý böreðinden, kesme eriþteye, kalbura bastýdan, ot kavurmalarýna derken ot çeþitleriyle halen yapýlagelen yemekler sayesinde su parasý fazla verir olduk diyor. Doðru ya; yemeklik otu bolca yýkamak gerek.
Bir dahaki hanýmlar toplantýsýna kadar saðlýcakla kalýn…
Aþçý Fok
Nurdan ÇAKIR TEZGÝN
www.ascifok.com
"Aþçý Fok
Nurdan ÇAKIR TEZGÝN" bütün yazýlarý için týklayýn...