Ali Ekber YILDIRIM
DÝR kapsamýnda et ithalatý...
Kasaplýk, besilik canlý hayvan ithalatýndan sonra karkas et ithalatýna izin verildi. Sýrada Dahilde Ýþleme Rejimi (DÝR) kapsamýnda sýfýr gümrükle et ithalatý var. Ulusal Kýrmýzý Et Konseyi’nin sanayi grubu, kamu grubunun yani Gýda Tarým ve Hayvancýlýk Bakanlýðý’nýn da desteði ile DÝR kapsamýnda sýfýr gümrükle et ithalatý için Ýhracat Genel Müdürlüðü’ne resmen baþvurdu. Hayvancýlýðýn idam fermaný olarak nitelendirilen DÝR kapsamýnda et ithalatý nasýl yapýlacak?
Bu soruya yanýt vermeden, hayvancýlýða özellikle et piyasasýna hammadde saðlayan besicilikteki son durumu özetleyelim.
Yüksek maliyetle yetiþtiricilik yapan besiciler, ithalatýn da baskýsý ile hayvanlarýný kestiremiyor. Kestirenler ise, zarar ettikleri için yerine yenisini koyamýyor. Çiftliklerin çok büyük bölümü boþ. Þap hastalýðý nedeniyle çok sayýda hayvan pazarý kapalý. Pazarlarda hayvan alým satýmý yapýlamýyor. Türkiye Ýstatistik Kurumu verilerine göre et üretimi düþüyor. Besiciler can çekiþirken, iki yýldan beri canlý hayvan ve karkas et ithalatý tüm hýzýyla sürüyor. Son iki yýllýk ithalatýn 2 milyar dolara yaklaþtýðý tahmin ediliyor. Ýçerde üretimi artýrýcý önemli hiçbir önlem alýnmazken, ithalata dayalý politika sürdürülürken üstüne bir de DÝR kapsamýnda sýfýr gümrükle et ithal etmek, yaþam savaþý veren besiciliði tamamen yok etmek olur.
DÝR kapsamýnda ithalat isteyenlerin gerekçesi þu: Sanayi tesisleri düþük kapasite ile çalýþýyor. Ortadoðu ülkeleri ise et ve et ürünleri ihtiyacýný ithalatla karþýlýyor. Türkiye’deki sanayiciler sýfýr gümrükle et ithal ederek bu eti iþledikten sonra salam, sosis, sucuk olarak Ortadoðu’ya ihraç edebilir. Mevzuata göre, DÝR kapsamýnda ithal edilen ürünler iç piyasaya sunulamýyor. Tamamýnýn ihraç edilmesi gerekiyor. Besicilerin, üreticilerin en büyük endiþesi DÝR kapsamýnda sýfýr gümrükle ithal edilecek etin iç piyasaya sunulmasý. Onlara göre, amaç ihracat deðil, yüzde 75 gümrük vergisi ödememek. DÝR tartýþmasýnýn odak noktasý Ulusal Kýrmýzý Et Konseyi oldu. Konsey’de DÝR kapsamýnda ithalatý sanayici grubu talep ediyor. Kamu grubunu temsil eden Gýda, Tarým ve Hayvancýlýk Bakanlýðý bürokratlarýndan ikisi bu talebi desteklerken diðeri çekimser kalýyor.
Üretici ve ticaret grubunu oluþturan Damýzlýk Sýðýr Yetiþtiricileri Merkez Birliði, Kýrmýzý Et Üreticileri Merkez Birliði, Türkiye Kasaplar,Besiciler Et ve Et Ürünleri Esnaf ve Sanatkarlarý Federasyonu, Tüketici Dernekleri Federasyonu temsilcileri ise DÝR kapsamýnda ithalata þiddetle karþý çýkýyor. Telefonla görüþtüðümüz Ulusal Kýrmýzý Et Konseyi Baþkaný ve en büyük et sanayi kurumlarýndan biri olan Namet’in Yönetim Kurulu Üyesi Faruk Kayar, DÝR kapsamýnda ithalat için Ýhracat Genel Müdürlüðü’ne tekliflerini sunduklarýný söyledi. Kayar’ýn anlattýklarý özetle þöyle: “Türkiye’deki et sanayicileri yüzde 50 kapasite ile çalýþýyor. Sanayicinin önünü açmak gerekiyor. Komþumuz Ortadoðu ülkeleri et ihtiyacýný Latin Amerika ve Avustralya’dan karþýlýyor. Biz de bakýyoruz. DÝR kapsamýnda ithalat yaparak en az 500 milyon dolarlýk bir ihracat yapabiliriz. Bugün yüzde 15 gümrükle canlý hayvan ve yüzde 75 gümrükle karkas et ithal ediliyor. DÝR kapsamýnda yapýlacak ithalat Türkiye’nin yararýna olacaktýr. DÝR kapsamýnda ithalat izni önüne gelen herkese verilmeyecek. Ýþletmelerin kapasitelerine bakýlacak ona göre verilecek ve iyi bir denetim olacak.” DÝR kapsamýnda ithalat karþý çýkan ve Türkiye’deki kasaplarýn çatý örgütü olan, Türkiye Kasaplar,Besiciler Et ve Et Ürünleri Esnaf ve Sanatkarlarý Federasyonu Baþkaný Fazlý Yalçýndað’ýn da görüþüne baþvurduk. Fazlý Yalçýndað, DÝR kapsamýnda et ithalatýnýn uygulanabilir olmadýðýný söyledi. Çok ilginç bir örnek verdi. Fazlý Yalçýndað’ýn anlattýklarý ise þöyle: “DÝR kapsamýnda et ithalatý istemek sunta ihracatý için tomruk (kereste) ithalatýna izin istemek gibidir. Biliyorsunuz keresteden çok iyi mobilya üretilir. Kýrpýntýlarýndan da sunta imal edilir. Sunta ihracatý için kereste ithalatýna izin istenir mi?
DÝR kapsamýnda et ithalatý istemek böyle bir þey. Ýthal edilecek karkasýn yüzde 20’si kemik olur. Yüzde 5’i iþleme firesidir.Yüzde 75’i ise ettir. Bunun en az yüzde 50’si kýymetli ettir. Yani bonfile, kontrafile gibi deðerli etlerdir. Bu etleri salam, sosis veya sucukta kullanabilir misiniz? Kullanamazsýnýz. Ekonomik olmaz. Karkasýn budunu salam, sosiste kullanabilir misiniz? Böyle þey olmaz. Amaç belli. Sýfýr gümrükle ithal edilecek kýymetli et, iç piyasada pazarlanacak. Karkasýn yüzde 25’i salam, sosis ve sucukta kullanýlabilir. Bu yüzde 25 için karkasýn tamamýna gümrüksüz ithalat izni istemek olur mu? DÝR kapsamýnda ithal edilen et kadar ihracat yapýlmasý gerekiyor. Yüzde 25’ini ihraç ederseniz geri kalan yüzde 75’in yerine ne ihraç edeceksiniz?” Ýhracata karþý olmadýklarýný, DÝR yerine ihracata destek verilmesini isteyen Fazlý Yalçýndað, Gýda,Tarým ve Hayvancýlýk Bakanlýðý temsilcilerinin düne kadar DÝR’e karþý olduklarýný özellikle Hayvancýlýk Genel Müdürlüðü’nün DÝR’i savunmasýna anlam veremediklerini sözlerine ekledi.
Ýzmir Tarým Grubu Üyesi ve et sektöründe yaklaþýk 30 yýldýr çalýþan Hüseyin Özþenoðullarý ise, DÝR kapsamýnda yapýlacak ithalatýn sektöre yarar deðil büyük zarar getireceðini belirterek, DÝR yerine yerli üretimin desteklenmesini, toptan ette olduðu gibi perakende satýþlarda da katma deðer vergisinin yüzde 8’den yüzde 1’e düþürülmesini ve ihracat yapanlara kilo baþýna 1 Avro destek verilmesini önerdi.
Özetle, DÝR kapsamýnda et ithalatýna izin vermek zaten dýþa baðýmlý hale gelen hayvancýlýðýn sonu olur. Büyük zorluklarla üretimi sürdürmeye çalýþan besicilerin de sektörden çekilmesine, bugüne kadar verilen ve bundan sonra verilecek düþük faizli kredilerin heba olmasýna neden olur. Yatýrým yapanlar hüsrana uðrar. Çünkü, hangi sektörde olursa olsun Dahilde Ýþleme Rejimi kapsamýnda yapýlan ithalat en baþta o ürünün üretimini yapanlarý yani üreticileri zarara uðratýr. Türkiye, gerçekten et ve et ürünleri ihraç edecekse yem maliyetini aþaðý çekecek önlemler alabilir. Vergi düzenlemesi yapýlabilir. Ýhracat yapacaklara, ihracat desteði saðlanabilir. Bunun yerine içerdeki üreticiyi deðil, dýþarýdaki üreticiyi destekleyen DÝR kapsamýnda ithalat yaparsanýz, bu hayvancýlýðýn sonu olur.
Ali Ekber YILDIRIM
www.tarimdunyasi.net
Kasaplýk, besilik canlý hayvan ithalatýndan sonra karkas et ithalatýna izin verildi. Sýrada Dahilde Ýþleme Rejimi (DÝR) kapsamýnda sýfýr gümrükle et ithalatý var. Ulusal Kýrmýzý Et Konseyi’nin sanayi grubu, kamu grubunun yani Gýda Tarým ve Hayvancýlýk Bakanlýðý’nýn da desteði ile DÝR kapsamýnda sýfýr gümrükle et ithalatý için Ýhracat Genel Müdürlüðü’ne resmen baþvurdu. Hayvancýlýðýn idam fermaný olarak nitelendirilen DÝR kapsamýnda et ithalatý nasýl yapýlacak?
Bu soruya yanýt vermeden, hayvancýlýða özellikle et piyasasýna hammadde saðlayan besicilikteki son durumu özetleyelim.
Yüksek maliyetle yetiþtiricilik yapan besiciler, ithalatýn da baskýsý ile hayvanlarýný kestiremiyor. Kestirenler ise, zarar ettikleri için yerine yenisini koyamýyor. Çiftliklerin çok büyük bölümü boþ. Þap hastalýðý nedeniyle çok sayýda hayvan pazarý kapalý. Pazarlarda hayvan alým satýmý yapýlamýyor. Türkiye Ýstatistik Kurumu verilerine göre et üretimi düþüyor. Besiciler can çekiþirken, iki yýldan beri canlý hayvan ve karkas et ithalatý tüm hýzýyla sürüyor. Son iki yýllýk ithalatýn 2 milyar dolara yaklaþtýðý tahmin ediliyor. Ýçerde üretimi artýrýcý önemli hiçbir önlem alýnmazken, ithalata dayalý politika sürdürülürken üstüne bir de DÝR kapsamýnda sýfýr gümrükle et ithal etmek, yaþam savaþý veren besiciliði tamamen yok etmek olur.
DÝR kapsamýnda ithalat isteyenlerin gerekçesi þu: Sanayi tesisleri düþük kapasite ile çalýþýyor. Ortadoðu ülkeleri ise et ve et ürünleri ihtiyacýný ithalatla karþýlýyor. Türkiye’deki sanayiciler sýfýr gümrükle et ithal ederek bu eti iþledikten sonra salam, sosis, sucuk olarak Ortadoðu’ya ihraç edebilir. Mevzuata göre, DÝR kapsamýnda ithal edilen ürünler iç piyasaya sunulamýyor. Tamamýnýn ihraç edilmesi gerekiyor. Besicilerin, üreticilerin en büyük endiþesi DÝR kapsamýnda sýfýr gümrükle ithal edilecek etin iç piyasaya sunulmasý. Onlara göre, amaç ihracat deðil, yüzde 75 gümrük vergisi ödememek. DÝR tartýþmasýnýn odak noktasý Ulusal Kýrmýzý Et Konseyi oldu. Konsey’de DÝR kapsamýnda ithalatý sanayici grubu talep ediyor. Kamu grubunu temsil eden Gýda, Tarým ve Hayvancýlýk Bakanlýðý bürokratlarýndan ikisi bu talebi desteklerken diðeri çekimser kalýyor.
Üretici ve ticaret grubunu oluþturan Damýzlýk Sýðýr Yetiþtiricileri Merkez Birliði, Kýrmýzý Et Üreticileri Merkez Birliði, Türkiye Kasaplar,Besiciler Et ve Et Ürünleri Esnaf ve Sanatkarlarý Federasyonu, Tüketici Dernekleri Federasyonu temsilcileri ise DÝR kapsamýnda ithalata þiddetle karþý çýkýyor. Telefonla görüþtüðümüz Ulusal Kýrmýzý Et Konseyi Baþkaný ve en büyük et sanayi kurumlarýndan biri olan Namet’in Yönetim Kurulu Üyesi Faruk Kayar, DÝR kapsamýnda ithalat için Ýhracat Genel Müdürlüðü’ne tekliflerini sunduklarýný söyledi. Kayar’ýn anlattýklarý özetle þöyle: “Türkiye’deki et sanayicileri yüzde 50 kapasite ile çalýþýyor. Sanayicinin önünü açmak gerekiyor. Komþumuz Ortadoðu ülkeleri et ihtiyacýný Latin Amerika ve Avustralya’dan karþýlýyor. Biz de bakýyoruz. DÝR kapsamýnda ithalat yaparak en az 500 milyon dolarlýk bir ihracat yapabiliriz. Bugün yüzde 15 gümrükle canlý hayvan ve yüzde 75 gümrükle karkas et ithal ediliyor. DÝR kapsamýnda yapýlacak ithalat Türkiye’nin yararýna olacaktýr. DÝR kapsamýnda ithalat izni önüne gelen herkese verilmeyecek. Ýþletmelerin kapasitelerine bakýlacak ona göre verilecek ve iyi bir denetim olacak.” DÝR kapsamýnda ithalat karþý çýkan ve Türkiye’deki kasaplarýn çatý örgütü olan, Türkiye Kasaplar,Besiciler Et ve Et Ürünleri Esnaf ve Sanatkarlarý Federasyonu Baþkaný Fazlý Yalçýndað’ýn da görüþüne baþvurduk. Fazlý Yalçýndað, DÝR kapsamýnda et ithalatýnýn uygulanabilir olmadýðýný söyledi. Çok ilginç bir örnek verdi. Fazlý Yalçýndað’ýn anlattýklarý ise þöyle: “DÝR kapsamýnda et ithalatý istemek sunta ihracatý için tomruk (kereste) ithalatýna izin istemek gibidir. Biliyorsunuz keresteden çok iyi mobilya üretilir. Kýrpýntýlarýndan da sunta imal edilir. Sunta ihracatý için kereste ithalatýna izin istenir mi?
DÝR kapsamýnda et ithalatý istemek böyle bir þey. Ýthal edilecek karkasýn yüzde 20’si kemik olur. Yüzde 5’i iþleme firesidir.Yüzde 75’i ise ettir. Bunun en az yüzde 50’si kýymetli ettir. Yani bonfile, kontrafile gibi deðerli etlerdir. Bu etleri salam, sosis veya sucukta kullanabilir misiniz? Kullanamazsýnýz. Ekonomik olmaz. Karkasýn budunu salam, sosiste kullanabilir misiniz? Böyle þey olmaz. Amaç belli. Sýfýr gümrükle ithal edilecek kýymetli et, iç piyasada pazarlanacak. Karkasýn yüzde 25’i salam, sosis ve sucukta kullanýlabilir. Bu yüzde 25 için karkasýn tamamýna gümrüksüz ithalat izni istemek olur mu? DÝR kapsamýnda ithal edilen et kadar ihracat yapýlmasý gerekiyor. Yüzde 25’ini ihraç ederseniz geri kalan yüzde 75’in yerine ne ihraç edeceksiniz?” Ýhracata karþý olmadýklarýný, DÝR yerine ihracata destek verilmesini isteyen Fazlý Yalçýndað, Gýda,Tarým ve Hayvancýlýk Bakanlýðý temsilcilerinin düne kadar DÝR’e karþý olduklarýný özellikle Hayvancýlýk Genel Müdürlüðü’nün DÝR’i savunmasýna anlam veremediklerini sözlerine ekledi.
Ýzmir Tarým Grubu Üyesi ve et sektöründe yaklaþýk 30 yýldýr çalýþan Hüseyin Özþenoðullarý ise, DÝR kapsamýnda yapýlacak ithalatýn sektöre yarar deðil büyük zarar getireceðini belirterek, DÝR yerine yerli üretimin desteklenmesini, toptan ette olduðu gibi perakende satýþlarda da katma deðer vergisinin yüzde 8’den yüzde 1’e düþürülmesini ve ihracat yapanlara kilo baþýna 1 Avro destek verilmesini önerdi.
Özetle, DÝR kapsamýnda et ithalatýna izin vermek zaten dýþa baðýmlý hale gelen hayvancýlýðýn sonu olur. Büyük zorluklarla üretimi sürdürmeye çalýþan besicilerin de sektörden çekilmesine, bugüne kadar verilen ve bundan sonra verilecek düþük faizli kredilerin heba olmasýna neden olur. Yatýrým yapanlar hüsrana uðrar. Çünkü, hangi sektörde olursa olsun Dahilde Ýþleme Rejimi kapsamýnda yapýlan ithalat en baþta o ürünün üretimini yapanlarý yani üreticileri zarara uðratýr. Türkiye, gerçekten et ve et ürünleri ihraç edecekse yem maliyetini aþaðý çekecek önlemler alabilir. Vergi düzenlemesi yapýlabilir. Ýhracat yapacaklara, ihracat desteði saðlanabilir. Bunun yerine içerdeki üreticiyi deðil, dýþarýdaki üreticiyi destekleyen DÝR kapsamýnda ithalat yaparsanýz, bu hayvancýlýðýn sonu olur.
Ali Ekber YILDIRIM
www.tarimdunyasi.net
"Ali Ekber YILDIRIM" bütün yazýlarý için týklayýn...