Ali Ekber YILDIRIM
Suriye’den kaçak zeytinyaðý…
Kurban Bayramý öncesi Suriye’den Türkiye’ye çok sayýda kaçak hayvan giriþi oldu. Aylarca kurbanlýklarýný besleyen ve iyi fiyattan satmayý umut eden besiciler kaçak hayvan giriþinden olumsuz etkilendi.
Þu günlerde ise, Suriye’den Türkiye’ye kaçak yollardan zeytinyaðý giriyor. Zeytincilik sektörü yaklaþýk 5 yýldýr düþük fiyat politikasý ile zor bir dönemden geçerken Suriye’nin kaçak yaðlarý bu iþin tuzu biberi oldu.
Suriye’nin kaçak yaðlarý býrakýn sýnýrdaki Antakya üreticilerini Körfez Bölgesi’ni, Ayvalýk’taki üreticileri maðdur etti.
Nasýl mý?
Ayvalýk’tan dostumuz Salih Madra aradý. Suriye’den Türkiye’ye kaçak olarak çok miktarda zeytinyaðý girdiðini ve bunun da piyasayý olumsuz etkilediðini anlattý.
Ayvalýk Zeytin Üreticileri Derneði adýna Ali Kürþat ile ortak bir açýklama yaptýklarýný söyledi.
Ýþin özü þu:
Zeytinde yeni sezonun baþlamasýndan bu yana iki ay geçti. Hasat baþlarken kilosu 4 lira 30 kuruþ olan ham rafinelik zeytinyaðýnýn kilosu 4 liraya kadar düþtü. Ayvalýk yöresi sýzma zeytinyaðýnýn fiyatý ise, ayný dönemde 5 lira 60 kuruþtan 4 lira 70 kuruþa geriledi.
Fiyat düþüþünün iki önemli nedeni var. Birincisi belli çevreler tarafýndan “bu sene zeytinyaðý çok, fiyat düþer” söyleminin piyasayý olumsuz etkilemesi. Ýkinci neden ise, Salih Madra ile Ali Kürþat’ýn dikkat çektiði gibi Suriye’den kaçak olarak çok miktarda zeytinyaðýnýn piyasaya girmesi.
Sezon baþýndan bu yana Suriye’den yaklaþýk 7-8 bin ton kaçak zeytinyaðý girdiði tahmin ediliyor.
Antakya yöresinde olduðu gibi Suriye’de de zeytin hasadý devam ediyor. Önlem alýnmazsa kaçak zeytinyaðý giriþinin artarak devam etmesi ve 30- 40 bin tona ulaþmasý bekleniyor.
Bunun anlamý þu: Türkiye, elindeki 200 bin ton zeytinyaðýný iç piyasada ve ihracatta satmaya çalýþýrken bunun üzerine yüzde 20 civarýnda kaçak Suriye zeytinyaðý eklenecek. Bu elbette piyasayý çok olumsuz etkileyecek.
Telefonla görüþtüðümüz Antakya’da uzun yýllar Ziraat Odasý Baþkanlýðý yapan Celal Civelek, Suriye’den kaçak olarak zeytinyaðý giriþi olduðunu ve bölgedeki üreticinin bundan olumsuz etkilendiðini söyledi.
Suriye, son 10 yýlda zeytinciliðe çok büyük yatýrýmlar yaptý. Yýllýk zeytinyaðý üretimi 150 bin tonun üzerinde. Bunun önemli bölümünü, en az 100 bin tonunu iç piyasada tüketiyor. Kalan yaðý ise Ýspanya ve Ýtalya baþta olmak üzere zeytinyaðý üretiminde ve ticaretinde güçlü olan ülkelere ham yað olarak satýyor. Fakat, savaþ ortamýnýn getirdiði koþullar nedeniyle Ýtalya ve Ýspanya’nýn bu ülkeden eskisi gibi yað almamasý iç piyasadaki belirsizlik, Türkiye’ye giriþ çýkýþýn çok kolay olmasý kaçak yað giriþini cazip kýlýyor.
Salih Madra ve Ali Kürþat sistemin iþleyiþini þu sözlerle anlatýyor:
“Suriye’den 40-50 kiloluk lastik kaplar veya 18 litrelik tenekelerde küçük partiler halinde kamyonet ve benzeri araçlarla kontrol edilmeyen, bir nevi açýk sýnýrdan girip Hatay’daki zeytinyaðý fabrikalarýna geliyor. Kaçak yaðlar burada Hataylý üreticiler adýna müstahsil makbuzu kesilip hem destekleme primi almaya hak kazanýyor hem de resmi yaða dönüþüyor.
Bu tür yaðlar 20 ton üzeri bir tanker yükü olunca borsa tescili yapýlarak zeytinyaðý alýcýlarýna düþük fiyatlarla pazarlanýyor. Zeytin çiftçisi dýþýnda kalan zeytinyaðý sektörünün diðer oyuncularý bu beklenmedik ucuz yaðýn menþeini fazla sorgulamýyor. Gene zeytin üreticisi maðdur ediliyor ve bu haksýzlýða kimsenin sesi çýkmýyor.”
Özetle, Suriye’den kaçak olarak giren zeytinyaðý millileþtirilerek sofralarýmýza giriyor. Yetkililer ise sadece seyretmekle yetiniyor.
Ali Ekber YILDIRIM
www.tarimdunyasi.net
Kurban Bayramý öncesi Suriye’den Türkiye’ye çok sayýda kaçak hayvan giriþi oldu. Aylarca kurbanlýklarýný besleyen ve iyi fiyattan satmayý umut eden besiciler kaçak hayvan giriþinden olumsuz etkilendi.
Þu günlerde ise, Suriye’den Türkiye’ye kaçak yollardan zeytinyaðý giriyor. Zeytincilik sektörü yaklaþýk 5 yýldýr düþük fiyat politikasý ile zor bir dönemden geçerken Suriye’nin kaçak yaðlarý bu iþin tuzu biberi oldu.
Suriye’nin kaçak yaðlarý býrakýn sýnýrdaki Antakya üreticilerini Körfez Bölgesi’ni, Ayvalýk’taki üreticileri maðdur etti.
Nasýl mý?
Ayvalýk’tan dostumuz Salih Madra aradý. Suriye’den Türkiye’ye kaçak olarak çok miktarda zeytinyaðý girdiðini ve bunun da piyasayý olumsuz etkilediðini anlattý.
Ayvalýk Zeytin Üreticileri Derneði adýna Ali Kürþat ile ortak bir açýklama yaptýklarýný söyledi.
Ýþin özü þu:
Zeytinde yeni sezonun baþlamasýndan bu yana iki ay geçti. Hasat baþlarken kilosu 4 lira 30 kuruþ olan ham rafinelik zeytinyaðýnýn kilosu 4 liraya kadar düþtü. Ayvalýk yöresi sýzma zeytinyaðýnýn fiyatý ise, ayný dönemde 5 lira 60 kuruþtan 4 lira 70 kuruþa geriledi.
Fiyat düþüþünün iki önemli nedeni var. Birincisi belli çevreler tarafýndan “bu sene zeytinyaðý çok, fiyat düþer” söyleminin piyasayý olumsuz etkilemesi. Ýkinci neden ise, Salih Madra ile Ali Kürþat’ýn dikkat çektiði gibi Suriye’den kaçak olarak çok miktarda zeytinyaðýnýn piyasaya girmesi.
Sezon baþýndan bu yana Suriye’den yaklaþýk 7-8 bin ton kaçak zeytinyaðý girdiði tahmin ediliyor.
Antakya yöresinde olduðu gibi Suriye’de de zeytin hasadý devam ediyor. Önlem alýnmazsa kaçak zeytinyaðý giriþinin artarak devam etmesi ve 30- 40 bin tona ulaþmasý bekleniyor.
Bunun anlamý þu: Türkiye, elindeki 200 bin ton zeytinyaðýný iç piyasada ve ihracatta satmaya çalýþýrken bunun üzerine yüzde 20 civarýnda kaçak Suriye zeytinyaðý eklenecek. Bu elbette piyasayý çok olumsuz etkileyecek.
Telefonla görüþtüðümüz Antakya’da uzun yýllar Ziraat Odasý Baþkanlýðý yapan Celal Civelek, Suriye’den kaçak olarak zeytinyaðý giriþi olduðunu ve bölgedeki üreticinin bundan olumsuz etkilendiðini söyledi.
Suriye, son 10 yýlda zeytinciliðe çok büyük yatýrýmlar yaptý. Yýllýk zeytinyaðý üretimi 150 bin tonun üzerinde. Bunun önemli bölümünü, en az 100 bin tonunu iç piyasada tüketiyor. Kalan yaðý ise Ýspanya ve Ýtalya baþta olmak üzere zeytinyaðý üretiminde ve ticaretinde güçlü olan ülkelere ham yað olarak satýyor. Fakat, savaþ ortamýnýn getirdiði koþullar nedeniyle Ýtalya ve Ýspanya’nýn bu ülkeden eskisi gibi yað almamasý iç piyasadaki belirsizlik, Türkiye’ye giriþ çýkýþýn çok kolay olmasý kaçak yað giriþini cazip kýlýyor.
Salih Madra ve Ali Kürþat sistemin iþleyiþini þu sözlerle anlatýyor:
“Suriye’den 40-50 kiloluk lastik kaplar veya 18 litrelik tenekelerde küçük partiler halinde kamyonet ve benzeri araçlarla kontrol edilmeyen, bir nevi açýk sýnýrdan girip Hatay’daki zeytinyaðý fabrikalarýna geliyor. Kaçak yaðlar burada Hataylý üreticiler adýna müstahsil makbuzu kesilip hem destekleme primi almaya hak kazanýyor hem de resmi yaða dönüþüyor.
Bu tür yaðlar 20 ton üzeri bir tanker yükü olunca borsa tescili yapýlarak zeytinyaðý alýcýlarýna düþük fiyatlarla pazarlanýyor. Zeytin çiftçisi dýþýnda kalan zeytinyaðý sektörünün diðer oyuncularý bu beklenmedik ucuz yaðýn menþeini fazla sorgulamýyor. Gene zeytin üreticisi maðdur ediliyor ve bu haksýzlýða kimsenin sesi çýkmýyor.”
Özetle, Suriye’den kaçak olarak giren zeytinyaðý millileþtirilerek sofralarýmýza giriyor. Yetkililer ise sadece seyretmekle yetiniyor.
Ali Ekber YILDIRIM
www.tarimdunyasi.net
"Ali Ekber YILDIRIM" bütün yazýlarý için týklayýn...