ISSN 1308-8483

                   
Ana Sayfa
Foça
Haberler
Yazarlar
Galeri


ORTAÇAĞ’DA FOÇA MORU





  Yayın Tarihi: 27.3.2014    


ORTAÇAĞ’DA FOÇA MORU


Orta çağda XII.yy’dan sonra şap madeni Dünya’nın en önemli madeni olma özelliğini taşımıştır. Hatta kimi yerde altın kadar kıymetli olduğu söylenmiştir. Şap hafif ilaçlar yapımında, yün ve pamuk dokumacılığında, dikiş ipliği üretiminde, deri imalatında, tabaklamada, kağıt yapımında, tekstil renklendirmesinde çok önemli ham madde olarak kullanılmakta idi. Bu gün hala deodorantlarda katkı malzemesi ve traş kesiklerinde kantaşı olarak kullanılmaktadır.

Şap taşların eritilmesi ve işlenmesinden sonra elde edilen saf Kalium-Aluminum Sulfat’tır. Bir nevi tuzdur. Şap üretimi uzun soluklu zor bir süreçtir. Ocaklardan çıkarılan taşlar, yüksek dereceli ateşte, toprak fırınlarda eritilir. Kanallardan geçirilerek, taş duvardan yapılmış havuzlara aktarılır. Kanallardan akıtıldığı esnasında soğuk su karıştırılır. Havuzlarda buharlaşmaya bırakılır. Buharlama tamamlandıktan sonra, geriye kalan pelteleşmiş madde; ılık su ilavesi ile Kalium-Aluminum Sulfat’a dönüştürülür. Bu malzeme kristalleşinceye kadar bir daha kaynatılır. Arkasından iki defa kaynatıldıktan sonra önce demir oksit çamuru, sonra şap’a dönüştürülür.

MÖ Suriye, Yunanistan, Mısır’da çıkartılır ve üretilirdi. Ancak en değerlisi Foça hudutları dahilindeki Şap Dağı (şimdi ki adı Yeni Foça‘daki Şaphane) ve civarından çıkarılan taş ve aynı yerde taştan üretilen şap madeniydi. Çünkü yalnız Foça şapından Mor-pembe ve Kırmızıya yakın renkler yapılıyordu. Özellikle mor renk Avrupa’da asillerin, soyluların, krallıkların çok önemsediği, aldığı ve kullandığı renkti. Adına “Phokaia Moru” denilirdi. Tekstilin natürel olarak kullanıldığı o yıllarda Foça Moru’ndan üretilmiş giysiler Avrupa üst tabakasında yaşayan soyluların tercihi olmuştur. Sadece giysilerse değil başka alanlarda, süslemelerde Foça Moru vazgeçilmez renk olarak yaygın şekilde kullanılmıştır.



Foçalılar (Phokaia) 1275 tarihine kadar kendi ürettikleri şapı kendileri kullanıyorlardı. Ancak bu durum Cenevizli Zaccaria kardeşlerin Bizanz Kralı ile Phokaia (Foça)’da şap madeni çıkartmak ve işlemek ve ticaretini yapmak konusunda anlaştıktan sonra kardeşlerden Manuele ailesi ile Foça’ya yerleşmesi ile değişti. O yıllarda bomboş olan şimdiki Yeni Foça Şaphane dağı eteklerine 50 işçi istihdam ederek başlattığı şap üretimi ve ticaretinde çok başarılı olan Manuele; kısa sürede çalışan işçi sayısını hızla arttırdı. Manuele Zaccaria1288 yılında öldükten sonra oğlu Tedesio üretimin ve ticaretin başına geçti.
Tedesio da babasının başarılarını devam ettirdi. Öyle ki 1304 yılına gelindiğinde ocaklarda çalışan ve bölgede yaşayan (şimdiki Yeni Foça) sayısı 3000 kişiye ulaştı. 1307 yılına gelindiğinde Yeni Foça (Foglia Nuova) kuruldu.

Foça şapı ve dolaysıyla üretilen Foça Moru’na duyulan ilgi yıllık şap üretiminin 700 tona çıkmasına yol aştı.

Alanda üretilen şap kadırgalarla Foça’dan Sakız adasına, oradan daha büyük gemilerle Avrupa’ya öncelikli olarak da tekstil üretiminde başı çeken Belçika (Brugge) ve Londra’ya gidiyordu.

Foça Moru orta çağda aranılan, kullanılırken tercih edilen bir renk olmuş ünü Avrupa’yı sarmıştı..

Bu güne gelindiğinde Foça’nın Mor renkle daha sık, daha çok buluşmasını sağlamak, her alanda kullanımını teşvik etmek, bu çerçevede yaygınlaştırmak, yetkili yetkisiz herkesin görevi olması gerekir diye düşünmekteyim.

Tarihten gelen Foça’nın Mor rengine sahip çıkalım. Yayalım- kullanalım.



Sebahattin Karaca

sebahattinkaraca35@hotmail.com
www.sebahattinkaraca.com

3451













  Siren Kayalıkları
  Foça Tarihi
  Foça Balık Restoranları
  Rasgele Balıkçı
  Foça Harita / Ulaşım

  .:: Yazarlar
  .:: Aşçı Fok'un Mutfağından
İncirin tanesi çok para
Bir süredir günde bir tane kuru incir yiyorum.

Sizlerle de paylaştığım üzere uzunca süredi...

  .:: Mizah
Çenesuyu   
MEMLEKETİMDEN İNSAN MANZARALARI
  .:: Yazılar
ELİF'ce   
DEMEK Kİ...
Foça’nın Mehter Marşı Turizmi
Portreler   
Uçamayan Bir Kuş Gibi



Booking.com



Booking.com 11442

* Yazıların sorumluluğu yazarına aittir.
* FocaFoca'da yer alan yazı ve görsellerin, herhangi bir biçimde alınarak basılı ve/veya internet ortamında basılması/yayınlanması kesinlikle yasaktır.
* Sitedeki tüm harici linkler ayrı bir sayfada açılır. focafoca.com harici linklerin sorumluluğunu almaz
* "Otel Arama" ve "Otel Rezervasyonu" hizmeti, Amsterdam / Hollanda merkezli Avrupa'nın lider online otel rezervasyonları şirketi booking.com tarafından sağlanmaktadır.

* Yasal Uyarı
    © FocaFoca.com tüm hakları saklıdır.   (03/2005)   


Tasarım ve Uygulama FocaFoca.com