ISSN 1308-8483
YENİDEN BAŞLAMAK / Işık Teoman
Işık Teoman    
  Yayın Tarihi: 25.11.2021    


YENİDEN BAŞLAMAK



“Emekli olup, bir kıyı kasabasına yerleşeceğim.
Bu kadar yıl hizmetten sonra ‘Bir sen eksiktin’
diyen olmaz sanıyorum.”
                           Bedri Karayağmurlar


Ayvalık’ta yaşamaya başlayalı neredeyse iki yıla yaklaşıyor. İlk geldiğim günlerde kenti daha iyi tanımak amacıyla her gün en az on bin, bazı günler yirmi bin adım attığım, bazı sokaklardan defalarca geçtiğim oluyordu. Ama özellikle Barbaros Caddesi ve caddeyi kesen tarihi kent sokaklarında yürümek bana çok keyif veriyordu. Eski kapılar, pencereler, tarihi Rum evleri, daracık sokaklar; o evlerde yaşayanlarla ilgili kendimce kurgular yapıyordum. Zamanla, yeni tanışmalarla birlikte; Ayvalık’ta çok sayıda ressam, yazar, şair, bestekar, karikatürist ve müzisyen gibi sanatçıların yerleştiğini ve yaşadığını öğrendim.

Araya pandemi girdi

Hatta Barbaros Caddesi’nden geçerken, fotoğraflarını çekip sosyal medyada paylaştığım o güzel yapının ünlü ressam Bedri Karayağmurlar’a ait olduğunun farkında bile değildim. Birkaç kez geçtikten sonra vitrine dikkatli baktığımda, içeride resimler, tuvaller, boyalar, fırçalar, muhteşem bir ortamı görünce en kısa sürede Bedri Karayağmurlar ile oturup keyifli bir sohbeti planladım. Planladım ama pandemi pik yapınca ve ardından sıkı yasaklar gelince, bırakın sohbet etmeyi evde çoluk çocuk ayrı odalarda yaşamaya başladık. Temmuz ayı ile birlikte hafiften başlayan gevşemelerin ardından dayanılmaz sıcaklar, yaz aylarının insan yoğunluğu bana yine geri adım attırdı.

“Gel sohbet edelim”

Ayvalık’a dışarıdan gelip tatil yapacak olanlara önerim her zaman Eylül ve Ekim aylarıdır. Ben de Ekim ayının keyifli havasından yararlanarak Bedri Karayağmurlar ile buluşmayı planladım. Şeytanın kahvesinde Suat ağabey ile sohbet ederken, hocayı aradım; “Bir araya gelebilir miyiz? diye sormaya kalmadan; “Atölyeye gel sohbet edelim” dedi.



Keyifli bir sohbet

Sanat yaşamında bugüne kadar binlerce resim yapan, eserleri dünyanın çok sayıda ünlü galerilerinde sergilenen, sayısız kişisel sergiler açan Bedri Karayağmurlar Türkiye’nin çok sayıda yerleşip yaşanacak yeri varken, neden Ayvalık’ı tercih etti, neden burada bir ev satın aldı, neden atölyesini burada açtı, merak ediyordum. Tüm bu soruları kendisine yönelttim, maceralı ev satın almasından, atölyesinin kuruluşuna kadar bana detaylı bir şekilde anlatırken, kendisinin yaptığı sıcak kaynarı yudumlamayı da ihmal etmedik. Duvarlarda asılı muhteşem resimler, tuvalde tamamlanmak üzere olan çalışmalara kadar, eski bir bisikletin renk kattığı, tüp boyaların, rengarenk fırçaların arasında karşılıklı oturup çok keyifli bir sohbet yaptık.

Keşke burada yaşasam

“Türkiye'de nereye gitsem aslında bayılıyorum, biraz gezince keşke burada yaşasam diye düşünmeye başlıyorum. Gerçekten bu yüzden bir proje yapmıştım. Emekli olunca sevdiğim bütün kentlerde, bir yerde iki ay, başka bir yerde üç ay yaşayıp orada bir şeyler üretip başka yere gitmeyi tasarlıyordum” diye söze başladı Bedri Karayağmurlar.

Ayvalık Ayazması duvarda

Arkasında duvarda asılı Ayvalık Ayazması resmi, atölyeyi aydınlatan pencerenin önünde okumak için hazırlanmış, okudukları, devam ettikleri, okumayı düşündükleri çok sayıda kitap arasında sohbete daldık. Sohbet sırasında ortak tanıdıklarımız, onlarla ilgili yaşadıklarımız ve anılarımız da sıcak sohbetimize renk kattı.

Emeklilik planları

Emekli olup sakin sessiz bir kasabaya yerleşme planları yaparken, İstanbul, Aydın Üniversitesi'nden gelen teklifi geri çevirmemiş, vakıf üniversitelerinin yapısının kendisine uygun olmadığını düşünmüş Bedri Hoca, sözleşmesi bitince de ayrılmış üniversiteden ve emekliliğini istemiş, böylece yeni yerleşeceği kasabayla ilgili macerası da başlamış.



Ayvalık hesapta yoktu

Yerleşeceği kasabayı arama fikrinin kafasına yer ettiğinde Ayvalık’ın hiç hesapta olmadığını hatırlatan Bedri Karayağmurlar, “Benim lise dönemim Çanakkale’de babamın öğretmenliği nedeniyle, ortaokul, ilkokul da Bursa İnegöl’de geçti. Marmara Bölgesi'ni iyi biliyorum. Kafamdan da hep şu geçiyordu emekli olursam Küçükkuyu taraflarına yerleşirim. Çanakkale'ye yakın bir yer olursa deniz kıyısı güzel olur diye düşünüyordum. Bir takım konular nedeniyle yolum tekrar İzmir'e düştü. İzmir'de Türkiye'nin en güzel yerlerinden biri kim istediği kadar şikayet ederse etsin, İzmir'e neresinden bakarsanız, İzmir bir süre sonra alışkanlık yapan bir kent. O yüzden herkesin gözü İzmir'dedir, yani İzmir'e yerleşmeyi düşler. Nitekim Urla ve Çeşme gibi yerler doldu taştı. Ancak insanın düşündükleriyle yaşadıkları her zaman örtüşmüyor, bazen başka şeyler gerçekleşiyor. Aydın Üniversitesi'nde çalışırken, sanıyorum 2013’ün sonu veya 2014 yılının başı İstanbul'da sergim var. 2014'te de yerel yönetim seçimleri var. Ayvalık Belediyesi Kültür İşleri Müdürü Halim Yazıcı aradı. Kültür sanat etkinlikleri kapsamında AYKÜSAD’ın düzenlediği bir etkinlikte konuşma yapmamı rica etti. Midilli ve Ayvalık günleri sanırım etkinliğin konusu. İzmir’den bir grup arkadaşla gittik. Konuşma yaparken eski Ayvalık Belediye Başkanı Hasan Bülent Türközen, mikrofonu indirerek bana, ‘Ya hocam, sen Ayvalık’ı seviyorsun, buraya yerleş’ dedi. Ben Ayvalık’a yerleşmek kolay mı dediğimde, ‘sen niyetlen’ dedi. Galiba Ayvalık’a yerleşiyoruz” diye anlatıyor.

Bir ay içinde oturduğum evi buldum

Ayvalık’ta baktığı pek çok evi ya bütçesine uygun olmadığı, ya sahiplerine ulaşamadığı, ya da içine sinmediği için anlaşamadığını vurgulayan Bedri Karayağmurlar, bir ay içinde şu anda içinde oturduğu evi bulduğunu söylüyor. Evi bulma ve satın alma hikayesi de oldukça ilginç. Şöyle anlatıyor:

“Bir ay içinde şimdi oturduğumuz evi bulduk. Tanıdıkları araştırayım, evi beğendik almaya da karar verdik. Ev sahibi tutturdu, ‘Bu evi alırken bitişikteki arsayı da alacaksınız. Orayı almazsanız vermem’ diye. Satın almamızı istediği yer şu anda atölye olarak kullandığım bina. Ama o sırada çatı falan kalmamış, binanın yarısı yok üstü açık, yıkık. Boşlukta tuğlalar dolu. Göze aldık, ‘olur’ dedik ve satın aldık. Oturacağımız ev sağlam ayaktaydı, ancak elden geçirilmesi gerekiyordu. Röleveleri bulduk, anıtlar kuruluna başvurduk. 2014 yılında niyetlendik. 2017 yılının Mayıs ayında tamamladık ve o günden bugüne de yaşıyoruz.”



43 kişisel sergi

Yurtiçi ve yurtdışında 43 kişisel ve sayısını hatırlamadığı kadar karma sergiye katıldığını anlatan Bedri Hoca, 2017 yılından bugüne kadar, yeni bir çevre edindiğini, ressam ve sanatla uğraşan arkadaşları olduğunu ve dostluklar kazandığını söylüyor. Ayvalık’ta yaşamaya başladıktan sonra, “Sanat Yazıları” başlığı altında, makaleler, bildiler ve konuşmaların yer aldığı bir de kitap yayınlayan Karayağmurlar’ın Ayvalık’a taşınmasını anlatan hiciv dolu bir öyküsünün de bulunduğunu söylüyor. (Daha sonra Ayvalık’a taşınma günlerini anlatan öyküsünü ve yaşadıklarını ibretle okudum.)

Her ay bir deneme yazısı

2005 yılından beri her ay bir deneme yazdığını ve Ege Sanat dergisinde yayımlandığını ifade eden Bedri Karayağmurlar, deneme yazılarının çok yakında kitaplaşacağını söyledi. Ayvalık’a yerleştikten sonra atölyesinde çalışmalara devam ettiğini ancak öğrencilerle atölyesinin yetersizliği nedeniyle çalışamadığını hatırlatan Karayağmurlar’a ‘günlerini nasıl geçiyorsunuz?’ diye sorduğumda şöyle anlatıyor:

“Güzel geçiyor, evimiz bahçeli, havalar güzel olduğu sürece sabah kalkıp bahçede kahvaltı yapıyoruz. Ama kahvaltı öncesi mutlaka yürüyüşe çıkarım, ortalama alt sınır beş kilometre yürürüm. Gelirim duşumu alırım, ondan sonra kahvaltı, gazetelerin gözden geçirilmesi. Sonra atölyeye geliyorum. Aklımdaki kitabı okurum. Yazılarımı yazarım, aralıksız eskizler çizerim. Boşluk olmaz, elimin altında mutlaka yapacağım işler vardır.”

Kendimi özel hissediyorum

Bedri Hoca’ya ‘Ayvalık’ın neresini en çok seviyorsun?’ diye sorduğumda, aldığım yanıt şöyle oldu:

“Bir kere Ayvalık, coğrafya olarak çok güzel, adalar denizi. Belki de en çok adasının olduğu yer, aynı zamanda hemen macera yaşayacağınız, Kozak Yaylası. Ayvalık hemen denizin arkası. Ege sahil yolunun üstünde bulunması Ayvalık’ı çok cazip hale getiriyor. Hem deniz açısından hem de zeytinlikler açısından muhteşem bir kasaba. Kozak üzümleri. Ayrıca burası eski antik kültürün en iyi yaşandığı yerlerden biri diye düşünüyorum. Dolayısıyla burada o havayı hissetmek aynı zamanda kendi çocukluğumda içinde yaşadığım binalarda örülü olması, benim buraya bir türlü duygusal da bağlıyor. Ayvalık’ta yaşayan mübadiller kadar, hiç kimse kusura bakmasın ben de kendimi burada özel hissediyorum.”



Bütün resimler benim için özel

“Resim yaptınız, yaklaşık bir şey söyleyebilir misiniz? ‘Yani bu kadar resim yaptım bu kadarı satıldı, bir resminiz var ki onun satmaya kıyamam dediğiniz var mı?’ diye sorduğumda Bedri Hoca’dan bir hayli ilginç yanıt aldım:

“İzmir'deki depom, buradaki resimler tabii sayı olarak çok. Binin üzerinde resim yapmışımdır. Bir şey söyleyeyim mi? satmaya kıyamazsan da fiyat koysam da yani Türkiye'de öyle kolayca resim satılmaz. Ayrıca bütün resimler benim için özel.”

Tuval ile sevişiyorum

Okul döneminde herkes tatile giderken, kendisinin tatil yerine okula geldiği yılları anlatan Bedri Karayağmurlar, “Resim yaparken neredeyse tuval ile bütünleşerek çalışıyorum. Benim için resim yapmak bir görevi yerine getirmek gibi bir şey değil, yaşama aşkı yani soluk almak gibi bir şey. Ben tuval ile sevişiyorum. Karşıdaki tuvali duvar gibi gördüğünüz zaman ya da üstünde başkalarının beklentisine de yanıt vermek amacıyla bir siparişi yerine getirir gibi çalıştığın zaman o şeyi yeteri kadar yapamazsınız. Adamın adı yok aklımda, ama şöyle diyor; o ne yaparsa yapsın büyük resim yapsın, isterse bir horoz resmi, isterse bir manzara resmi, onun resimlerine baktığımız zaman kime ait olduğunu hemen anlarsınız. Şimdi benim iddiam, benim resimlerimi bilen ve anlayan baktığında benim olduğunu anlar. Resim yapmak, siparişlerin yerine getirilmesi ve benzeri bir şey değildir yani en yakın tanıyorsunuz tanık olduğumuz kişi Fazıl Say beste yaparken ne hissediyorsa ressam da bunu hissediyor, şair neyi seviyorsa şiir yazarken, ya da yazar ne hissediyorsa bu iş böyle olur. Ama bütün bunları dışlayıp ressamlığı yalnızca teknik bir numaraya dönüş görürseniz; resim ortaya çıkabilir, herkes de beğenebilir, ama hiç kimse kusura bakmasın o sanatsal bir şey değildir çünkü sanat yeni biçimler yaratmaz, bu biçimler aracılığıyla bir üslubu yaratmaktır. Eğer kendinize ait bir üslubunuz varsa, bu üslup yeni biçimler ile örülmüş tekniğe hâkimiyetiniz sizin çalışmalarınız hemen hissediliyorsa, siz gerçekten sanatla uğraşıyorsunuz demektir. İnsanlar beğensin diye şarkı sözü ve besteler şimdi söylemiyorum zannedilerek yazılmış çok sayıda dizelerle bu oluşturunuz bir şeyler görürsünüz ne sözcük seçiminde ne yapısal olarak şiir değildir. Sanatçılık sadece ne olursa olsun gürültü çıkaran ille de bir şey çıkaran ille de boyayan ille de yaptıklarını sanatçı dediğiniz zaten kişi sanatçı denmiyor,” diye anlatıyor.

Keyifli bir sohbet gerçekleştirdik Bedri Hoca ile. Sohbet bitmez, konular bitmez, bu derginin sayfalarına sığmaz yaşam. Biz yine de hocayla Ayvalık’ın en sevdiğim ortamı olan Şeytan’ın Kahvesi’nde buluşuruz. Şeytan Suat, kış geliyor bize kaynar ısmarlar, sohbete çevremizden katılanlar da olur, Ayvalık işte böyle bir kent. Bir ucunda yazarlar, şairler, ressamlar, şarkıcılar, film artistleri, bir başka ucunda ise söz yazarları, senaristler, tiyatro sanatçıları, bağlama üstatları…



“BU İNSANLARIN DERDİ NE? NEDEN GELİYOR YABANCILAR?”

Bedri Karayağmurlar, Ayvalık’a yerleştikten sonra başından geçen ilginç bir olayı şöyle anlatıyor:

Asıl ilginçlikler evde yaşamaya başlayınca ortaya çıktı bana göre. Ustalar gitti. Hanım görevine devam ediyor. Sıkılınca hafta sonları geliyor. Havalar soğudu. Alt kata bir kuzine kurduk. Ev güzel ısınıyor. Yalnız kaldığımda, emekli olmadan önce düşündüğüm, bir türlü yapamadığım işleri düzenlemeye çalışıyorum. Okuyamadığım, merak ettiğim kitapları aldım. Yıllardır kullanmadığım daktilomu getirdim. Ara sıra, bir şeyler yazmayı deniyorum. Sıkılınca çevreyi geziyorum. Birkaç kez oltayla balık tuttum. Düş kuruyorum arada. Küçük bir teknem olsa keşke!

İşler bitince okul arkadaşımla karşılaştık sonunda. Birlikte Eski Kahve’ye gittik. Çaylar kahveler. Yeni tanıştığım bir arkadaşı geldi yanımıza. Ben sağa sola bakınırken onlar, kasabaya gelip yerleşenleri çekiştirmeye başladılar. “Bu insanların derdi ne? Neden geliyor yabancılar?” diye sordu arkadaşına.

Ben de ona sordum. “Sen başka yerlerde yaşadın. Oralarda sana, ‘burada ne işin var?’ diyen oldu mu?” “Ben senin için demiyorum.” dedi ama dedi bir kere. Anılar biriktirerek yaşıyoruz. Sorunsuz kent sorunsuz insan olur mu? Kıyı kasabasında yeni bir yaşama başladığımızda, ilginç anılar da biriktirmeye başladık.






Işık Teoman

isikteoman@gmail.com


348











   |   Hakkımızda    |    İletişim    |    Yasal Uyarı    |


    © FocaFoca.com tüm hakları saklıdır.   (03/2005)